Nếu nhiều đêm liền cô chú anh chị phải ru con rất lâu mà mắt con vẫn mở to, đó không còn là chuyện khó ngủ đơn giản nữa.

Giấc ngủ bị rối loạn kéo dài có thể làm chậm phát triển chiều cao, ảnh hưởng trí nhớ và khiến cảm xúc của con thất thường hơn rất nhiều.

Khi nào mất ngủ ở trẻ cần được coi là vấn đề

Một số trẻ ngay từ nhỏ đã khó vào giấc, ngủ hay xoay trở nhưng vẫn ăn uống tốt, chơi vui, phát triển đúng mốc. Trường hợp đó có thể chỉ là kiểu ngủ riêng của con.

Bác sĩ Long thường xem là mất ngủ đáng lo khi có các biểu hiện lặp lại nhiều tuần liền

• Con rất lâu mới ngủ được dù đã lên giường, hoặc ngủ muộn, sáng dậy rất sớm và mệt.
• Giữa đêm con hay giật mình, khóc thét, nói mớ, ngủ chập chờn, như không bao giờ thật sự ngủ sâu.
• Ban ngày con cáu gắt, kém tập trung, học hành sút hơn trước, hoặc hay than đau đầu, chóng mặt.

Nếu cô chú anh chị thấy vài dấu hiệu trên lặp đi lặp lại, đó là lúc nên xem lại giấc ngủ của con một cách nghiêm túc hơn.

Vì sao trẻ thời nay dễ mất ngủ hơn

Trong phòng khám, bác sĩ Long hay gặp những nhóm nguyên nhân giống nhau ở nhiều gia đình

• Trẻ tiếp xúc màn hình quá nhiều trước giờ ngủ, não bị kích thích liên tục nên rất khó hạ xuống trạng thái thư giãn.
• Lịch học kín, thêm hoạt động ngoại khóa, ít thời gian chơi tự do khiến thần kinh của con luôn căng.
• Bữa tối và bữa khuya nặng, nhiều đồ chiên rán, nước ngọt làm dạ dày phải hoạt động liên tục nên con khó vào giấc.
• Cảm xúc không được lắng nghe, con có lo lắng ở trường, trong gia đình mà không nói được với ai.

Tây y nhấn mạnh vai trò hormone ngủ, thần kinh trung ương và môi trường ngủ yên tĩnh tối. Y học cổ truyền nhìn thêm vào bên trong tạng phủ của con để xem chỗ nào đang mất cân bằng khiến giấc ngủ không yên.

Góc nhìn Đông y: giấc ngủ của trẻ phản ánh sức khỏe bên trong

Ba nhóm căn nguyên hay gặp ở trẻ mất ngủ

Theo Y học cổ truyền, ngủ là khi tâm thần yên, tạng phủ nghỉ. Khi con khó ngủ kéo dài, thường gặp ba nhóm chính

• Tâm tỳ hư hiểu đơn giản là tiêu hóa và vùng điều hòa cảm xúc của con yếu. Trẻ hay ăn ít, bụng khó chịu, người gầy, dễ lo lắng, tối trằn trọc rất lâu mới ngủ.
• Can hỏa vượng nghĩa là gan đang bị nhiều nhiệt bên trong. Con thường nóng nảy, dễ cáu, khó kiềm chế cảm xúc, hay mộng mị, đôi khi nghiến răng, ra mồ hôi trộm về đêm.
• Đàm thấp tỳ vị kém thường gặp ở các bé bụ bẫm nhưng hay đầy bụng, ợ hơi, cảm giác nặng nề. Đêm con lăn qua lăn lại, khó tìm được tư thế thoải mái để ngủ sâu.

Khi gặp con mất ngủ, bác sĩ Long luôn hỏi thêm về ăn uống, đại tiện, tính cách, lịch sinh hoạt, mối quan hệ trong gia đình. Vì mục tiêu không chỉ là cho con một loại thảo dược để dễ ngủ hơn mà là giữ giấc ngủ đi cùng quá trình điều chỉnh sức khỏe tổng thể.

Dấu hiệu cho thấy giấc ngủ của con đang cầu cứu

Thời gian ngủ giảm rõ so với trước, kéo dài trên nhiều tuần.

Ban ngày con mệt mỏi hoặc ngược lại quá hiếu động, dễ bùng nổ cảm xúc.

Con hay kêu đau đầu, đau bụng mơ hồ, khó mô tả rõ.

Con bắt đầu sợ bóng tối, sợ đi ngủ, sợ ở một mình trong phòng.

Lúc này, thay vì chỉ đổi gối, đổi giường, đổi sữa, cô chú anh chị nên nghĩ đến việc cho con đi thăm khám để được đánh giá bài bản hơn.

Những thói quen vô tình làm giấc ngủ của con tệ hơn

Khi trò chuyện, bác sĩ Long thấy không ít bố mẹ rất thương con nhưng vô tình làm nặng thêm mất ngủ với một số hành động như:

• Dỗ con ngủ bằng điện thoại vì nghĩ xem một lúc sẽ mỏi mắt rồi ngủ, nhưng thật ra ánh sáng và nội dung kích thích khiến não càng tỉnh.
• Cho con uống nước ngọt hoặc sữa đường cao sát giờ ngủ khiến đường huyết dao động, tim đập nhanh, khó thư giãn.
• La mắng, so sánh con với bạn trước giờ ngủ khiến tâm lý bất an, con đi ngủ trong trạng thái căng thẳng.
• Tự ý dùng thuốc ngủ hay thuốc an thần cho con mà không có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Điều con cần nhất trước khi ngủ là cảm giác an toàn, được yêu thương, cơ thể thanh nhẹ, không bị kích thích quá mức.

Cùng con xây lại nếp ngủ theo cách nhẹ nhàng

Bác sĩ Long thường hướng dẫn phụ huynh đi từ những bước đơn giản nhưng phải đều, cha mẹ có thể tham khảo:

• Ổn định giờ ngủ và giờ thức, kể cả cuối tuần, để đồng hồ sinh học của con quen dần.
• Tắt thiết bị điện tử trước giờ ngủ, thay bằng kể chuyện, đọc sách, nghe nhạc nhẹ.
• Giữ bữa tối vừa phải, ăn trước giờ ngủ tối thiểu hai tiếng để dạ dày không phải làm việc quá sức.
• Tạo nghi thức nhỏ trước khi ngủ như tắm nước ấm, lau khô, xoa ấm gan bàn chân, cho con hít thở sâu cùng bố mẹ.
• Dành vài phút hỏi con một điều vui và một điều chưa vui trong ngày để con có cơ hội nói ra điều đang lo.

Theo Đông y, có thể xoa bóp dọc hai bên cột sống, xoa ấm vùng bụng quanh rốn, day nhẹ vùng giữa hai lông mày cho con trước khi ngủ để khí huyết lưu thông, thần kinh thư giãn hơn. Đây là những cách hỗ trợ an toàn khi được hướng dẫn đúng.

Khi nào nên cho trẻ khám Đông Tây y kết hợp

Bác sĩ Long thường khuyên nên đưa con đi khám nếu

• Mất ngủ kéo dài trên một tháng dù gia đình đã chỉnh lịch sinh hoạt.
• Con có dấu hiệu chậm lớn, sút cân, học giảm rõ, hay quên, hay than mệt.
• Con thu mình, ít nói, sợ đi học, sợ gặp người khác hoặc có vẻ lo âu thường xuyên.

Khám Tây y giúp loại trừ bệnh lý thần kinh, nội tiết, thiếu vi chất. Khám Đông y giúp nhìn toàn cảnh tạng phủ và khí huyết để xây dựng lộ trình điều chỉnh phù hợp với thể trạng từng bé. Thảo dược được kê đúng thể có thể hỗ trợ cơ thể con tự lấy lại nhịp ngủ tự nhiên mà hạn chế phụ thuộc thuốc an thần.

Giấc ngủ ngon của con là nền tảng cho cả tương lai phát triển trí tuệ và cảm xúc

Nếu cô chú anh chị đang loay hoay vì con mất ngủ nhiều đêm liền, có thể để lại thông tin tại form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ hỗ trợ phân tích kỹ hơn tình trạng của con và gợi ý hướng chăm sóc phù hợp, an toàn và nhẹ nhàng nhất có thể.