Nhiều cô chú anh chị cứ hễ trái gió trở trời là cái đầu gối nó lại đau nhức như có kim châm, bước cầu thang thì kêu “lục cục” nghe mà xót ruột. Thay vì cứ lạm dụng thuốc giảm đau gây hại dạ dày, chỉ cần ra sau vườn hái nắm lá ngải cứu là chúng ta đã có một “vị thuốc khắc tinh” của bệnh thoái hóa khớp rồi.

Hôm nay, bác sĩ Long sẽ chia sẻ sâu hơn để mọi người hiểu tại sao cái cây mọc dại này lại có võ đến thế trong việc giúp khớp trơn tru, đi lại nhẹ nhõm hơn.

Getty Images

Ngải cứu dưới kính hiển vi: “Máy quét” viêm nhiễm tự nhiên

Theo y học hiện đại, trong lá ngải cứu chứa hàm lượng lớn tinh dầu (cineol, thujone) và các flavonoid có khả năng ức chế trực tiếp các cytokine gây viêm.

Nó hoạt động giống như một lớp đệm sinh học, giúp giãn mạch tại chỗ, tăng cường lưu thông máu để nuôi dưỡng các sụn khớp đang bị bào mòn và khô héo.

Chuyện “hơi ấm” và “khí huyết” trong Đông y

Trong y lý cổ truyền, ngải cứu có tên là Ngải diệp. Vị thuốc này mang tính ấm (ôn), vị đắng, cay, quy vào ba kinh là Tỳ, Can, Thận – đây chính là những cơ quan chủ quản về cơ nhục và xương khớp của chúng ta.

Bác sĩ Long hay ví von thoái hóa khớp giống như một cái bản lề cửa bị rỉ sét do để ngoài trời mưa lạnh lâu ngày. Ngải cứu với đặc tính “khổ táo hành thấp” sẽ đóng vai trò như một luồng hơi ấm (thuần dương), đánh tan cái khí lạnh (hàn) và ẩm ướt (thấp) đang ứ đọng trong khớp.

Cái hay của ngải cứu là nó rất “hợp vía” người Việt. Do đặc điểm khí hậu nước ta nóng ẩm, người lớn tuổi thường bị đau khớp theo thể “Hàn thấp” (đau tăng khi lạnh, khi mưa). Dùng ngải cứu chính là dùng cái ấm để trị cái lạnh, dùng cái thông suốt để trị cái ứ trệ, đánh đúng vào gốc rễ gây đau.

Cách dùng ngải cứu sao cho “đáng đồng tiền bát gạo”

Nhiều người dùng ngải cứu mãi không khỏi là do dùng chưa đúng cách hoặc chưa đủ liều. Dưới đây là những cách mà bác sĩ Long thường hướng dẫn bệnh nhân thực hiện tại nhà:

1. Bài thuốc chườm nóng “Vua giảm đau”

Cô chú anh chị lấy một nắm ngải cứu già, rửa sạch, để ráo nước rồi đem sao nóng trên chảo với muối hạt. Khi ngải cứu bắt đầu săn lại và tỏa mùi thơm hăng nồng, hãy bọc vào khăn vải rồi chườm trực tiếp lên vùng khớp bị thoái hóa.

Hơi nóng từ muối dẫn tinh dầu ngải cứu thấm sâu vào từng thớ cơ, giúp mạch máu giãn nở tức thì, cảm giác đau nhức sẽ dịu đi rõ rệt sau 15-20 phút.

2. Trà ngải cứu – Làm sạch khớp từ bên trong

Nếu cô chú bị đau nhức âm ỉ kèm theo tay chân lạnh, hãy lấy ngải cứu khô (khoảng 5-10g) hãm với nước sôi như pha trà, uống ấm trong ngày. Cách này giúp ôn kinh thông mạch, hỗ trợ nuôi dưỡng khớp từ sâu bên trong.

3. Món ăn bài thuốc: Trứng gà ngải cứu

Đây không chỉ là món ăn ngon mà còn là bài thuốc bổ huyết, trị đau nhức rất tốt. Tuy nhiên, lưu ý không nên chiên quá nhiều dầu mỡ, tốt nhất là hấp hoặc nấu canh để giữ được dược tính của lá ngải.

Liều lượng và những “lằn ranh đỏ” cần tránh

Dù là dược liệu lành tính, nhưng “quá vật vã” thì thành độc. Cô chú anh chị cần lưu ý:

• Liều lượng: Nếu dùng đường uống, mỗi ngày chỉ nên dùng từ 6-12g lá khô (hoặc 20-30g lá tươi). Không nên uống liên tục quá 4 tuần.
• Đối tượng cần tránh: Phụ nữ mang thai (nhất là 3 tháng đầu) tuyệt đối không dùng nhiều vì dễ gây co bóp tử cung. Người đang bị rối loạn tiêu hóa, đi cầu lỏng hoặc người có thể trạng “nhiệt” (hay lở miệng, táo bón) cũng nên hạn chế.
• Tương tác: Tránh dùng ngải cứu cùng lúc với các loại thuốc chống đông máu hoặc thuốc điều trị tiểu đường nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

Lời dặn của Bác sĩ Long

Thoái hóa khớp là một quá trình lão hóa tự nhiên, ngải cứu là người bạn đồng hành tuyệt vời nhưng không phải là “tiên tửu” uống một chén là khỏi ngay. Cô chú anh chị cần kết hợp với việc tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội và đặc biệt là giữ ấm khớp khi ngủ.

Đừng đợi đến lúc khớp sưng vù, biến dạng mới tìm cách chữa. Hãy lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.

Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng đau mỏi, khô khớp mà chưa biết cách xử lý sao cho an toàn, hãy để lại tình trạng bệnh hoặc số điện thoại ở form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ trực tiếp xem xét và tư vấn lộ trình phù hợp nhất với thể trạng của mình nhé!