Cô chú anh chị thân mến, ai từng mất ngủ chắc đều hiểu cảm giác nằm trằn trọc cả đêm, mắt nhắm mà đầu vẫn tỉnh như sáo, càng cố ngủ lại càng không ngủ được. Có người vừa chợp mắt đã tỉnh, người thì ngủ được nhưng sáng dậy thấy uể oải, đầu nặng như đội đá. Nhiều cô chú chia sẻ với bác sĩ Long: “Bác ơi, càng uống thuốc ngủ lại càng thấy mệt, người đờ đẫn mà giấc ngủ cũng chẳng sâu hơn.”

Thực ra, mất ngủ không chỉ là chuyện “không ngủ được”. Đằng sau đó là sự rối loạn trong cơ thể – có thể do Tâm bất an, Can khí uất, Thận hư hay Tỳ yếu. Vì vậy, trong Đông y, điều trị mất ngủ là giúp thân – tâm – khí – huyết được điều hòa, để giấc ngủ tự nhiên quay lại, chứ không phải ép ngủ bằng thuốc.

Nguyên nhân mất ngủ theo Đông y – không chỉ là do căng thẳng

Theo Tây y, mất ngủ có thể do stress, lo âu, rối loạn thần kinh hoặc nội tiết. Nhưng dưới góc nhìn Đông y, đây là biểu hiện của sự mất cân bằng giữa các tạng phủ:

• Tâm không yên: Khi Tâm hỏa vượng, thần minh bất an, người dễ hồi hộp, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc nửa đêm.
• Can khí uất: Khi Can bị ức chế bởi lo lắng, giận dữ hoặc áp lực tinh thần, khí không thông, sinh uất nhiệt – đầu óc căng, giấc ngủ không yên.
• Thận hư: Thận tàng tinh, tinh sinh khí, khí sinh thần. Khi thận yếu, tinh không đủ, thần không yên, sinh mất ngủ kéo dài.
• Tỳ hư: Ăn uống kém, tiêu hóa kém khiến Tỳ vị yếu, sinh đàm, đàm nhiễu tâm thần, khó ngủ, dễ mộng mị.

Bởi vậy, chữa mất ngủ theo Đông y không chỉ làm dịu thần kinh, mà là phục hồi sự cân bằng tổng thể của tạng phủ. Khi cơ thể khỏe, khí huyết lưu thông, tâm an thì giấc ngủ tự nhiên sẽ sâu, không cần đến thuốc an thần.

2 loại nước giúp an thần, ngủ sâu, không tỉnh giấc giữa đêm

Bên cạnh bài thuốc chuyên biệt, bác sĩ Long thường khuyên người bệnh sử dụng thêm hai loại nước đơn giản, dễ pha chế tại nhà. Cả hai đều giúp dưỡng tâm, an thần, hỗ trợ cơ thể thư giãn tự nhiên, từ đó ngủ ngon hơn, sâu giấc hơn mà không cần thuốc tây.

1. Nước lạc tiên – táo nhân: Dưỡng tâm, an thần, giảm lo âu

Lạc tiên (dây nhãn lồng) là loại thảo dược dân gian rất quen thuộc, có tác dụng làm dịu thần kinh, giúp thư giãn đầu óc, giảm hồi hộp, lo âu. Táo nhân lại là vị thuốc kinh điển trong các bài an thần, giúp ngủ sâu, ngủ ngon mà không gây mệt. Khi kết hợp hai vị này, tạo thành “bộ đôi an tâm” giúp dễ ngủ, ngủ yên suốt đêm.

• Nguyên liệu: 10g lạc tiên khô, 8g táo nhân, 500ml nước.
• Cách làm: Rửa sạch, cho vào nồi, đun sôi 15 phút, chắt lấy nước.
• Cách dùng: Uống 1 ly ấm trước khi ngủ 30 phút, mỗi tối một lần.

Lưu ý: Người bị huyết áp thấp hoặc đang mang thai không nên dùng táo nhân liều cao. Nếu uống ấm thì sẽ hiệu quả tốt hơn so với uống lạnh.

“Lạc tiên và táo nhân là hai vị như đôi bạn thân – một người giúp tâm tĩnh, người kia giúp thần yên. Kết hợp đúng cách là giấc ngủ tự nhiên sẽ quay lại, không cần tìm thuốc ngủ nữa.” – bác sĩ Long chia sẻ.

2. Nước gừng mật ong – ấm thận, dưỡng khí, ngủ sâu

Gừng có vị cay, tính ấm, giúp ôn trung, tán hàn, hành khí, giải uất. Khi kết hợp với mật ong nguyên chất – vị ngọt, tính bình, có tác dụng dưỡng Tỳ, bổ khí, an thần – sẽ tạo nên một thức uống nhẹ nhàng giúp làm ấm cơ thể, thư giãn thần kinh, cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn.

• Nguyên liệu: 1 lát gừng tươi (khoảng 5g), 1 thìa cà phê mật ong, 200ml nước ấm 40–50°C.
• Cách làm: Gừng đập dập, hãm với nước nóng 10 phút, thêm mật ong, khuấy đều.
• Cách dùng: Uống vào buổi tối trước khi đi ngủ khoảng 30 phút.

Lưu ý: Không dùng cho người bị viêm loét dạ dày nặng, sốt cao hoặc phụ nữ mang thai 3 tháng đầu. Dùng vừa đủ, không nên lạm dụng.

“Nhiều cô chú sau một tuần kiên trì uống gừng mật ong đã ngủ lại được như xưa. Người ấm, đầu nhẹ, sáng dậy tỉnh táo, ăn ngon miệng hơn – đó chính là dấu hiệu thận và khí đã được điều hòa.” – bác sĩ Long nói vui.

Điều trị mất ngủ theo Đông y – không chỉ là uống thuốc

Bên cạnh việc sử dụng 2 loại nước kể trên, bác sĩ Long vẫn luôn nhấn mạnh rằng, để điều trị mất ngủ tận gốc cần hiểu rõ nguyên nhân, từ đó phối hợp điều trị đúng hướng. Trong đó, bài thuốc cổ phương mà bác sĩ sử dụng tại phòng khám là sự kết hợp của hơn 20 vị thảo dược quý, được kế thừa từ phương thuốc dưỡng tâm, bổ thận trong Thái Y Viện triều Nguyễn, gia giảm phù hợp với thể trạng người hiện đại.

4 nhóm thảo dược chính giúp khôi phục giấc ngủ tự nhiên

• Nhóm an thần, dưỡng tâm: Lạc tiên, tâm sen, táo nhân – giúp làm dịu thần kinh, thư giãn tâm trí, hỗ trợ ngủ sâu, không mộng mị.
• Nhóm thanh nhiệt, giải độc: Sài hồ, bạch truật – giúp giải uất, điều khí, thanh lọc cơ thể, đặc biệt hiệu quả với người bị mất ngủ do can nhiệt, khí uất.
• Nhóm bổ khí, dưỡng huyết: Đẳng sâm, xuyên khung, đương quy – giúp tăng tuần hoàn máu não, cải thiện sức khỏe tổng thể, giúp ngủ sâu hơn.
• Nhóm bổ thận, điều âm dương: Sinh địa, thục địa – giúp phục hồi âm huyết, cân bằng tạng phủ, ngăn mất ngủ tái phát.

Điểm đặc biệt: Bài thuốc được phối theo nguyên tắc “Quân – Thần – Tá – Sứ”, đảm bảo mỗi vị dược liệu có vai trò hỗ trợ lẫn nhau, vừa xử lý triệu chứng, vừa phục hồi gốc bệnh. Thuốc hoàn toàn từ thảo dược tự nhiên, không gây lệ thuộc hay tác dụng phụ.

Lời khuyên của bác sĩ Long

Muốn ngủ ngon, không chỉ dựa vào thuốc hay nước uống. Quan trọng hơn là tạo cho cơ thể thói quen nghỉ ngơi đúng giờ, ăn uống lành mạnh và học cách “thả lỏng tâm trí”. Cô chú anh chị nên:

• Đi ngủ trước 23h, hạn chế điện thoại 30 phút trước khi ngủ.
• Ngâm chân nước ấm, hít thở chậm và sâu trước khi lên giường.
• Ăn tối sớm, tránh ăn no hoặc uống cà phê, rượu bia buổi tối.
• Duy trì tâm lý thoải mái, tránh suy nghĩ quá nhiều về việc “phải ngủ”.

“Giấc ngủ giống như vị khách quý – càng đuổi, khách càng đi xa. Hãy tạo không gian và tâm thế yên bình, tự khắc giấc ngủ sẽ đến nhẹ nhàng.” – bác sĩ Long

Kết luận

Hai loại nước – lạc tiên táo nhân và gừng mật ong – chính là những món quà tự nhiên giúp cô chú anh chị dễ ngủ, ngủ sâu và phục hồi sức khỏe nhẹ nhàng mỗi ngày. Kết hợp thêm chế độ sinh hoạt hợp lý và bài thuốc Y học cổ truyền phù hợp, giấc ngủ ngon là điều hoàn toàn có thể lấy lại được.

Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng mất ngủ lâu năm, ngủ không sâu, hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, có thể để lại thông tin hoặc liên hệ trực tiếp với bác sĩ Long để được tư vấn cụ thể theo thể bệnh của mình. Bác sĩ luôn sẵn sàng đồng hành cùng cô chú anh chị trên hành trình lấy lại giấc ngủ an lành, tinh thần minh mẫn và cơ thể khỏe mạnh.