Nhiều cô chú anh chị không gọi mình là “mất ngủ”, chỉ quen với cảnh nằm mãi không yên, đầu suy nghĩ không tắt, sáng dậy thấy người nặng như đeo đá. Với bác sĩ Long, đó là dấu hiệu thần khí đang kêu cứu, và một trong những “công tắc” quan trọng nhất nằm ngay trên đỉnh đầu: huyệt Bách Hội.

Bách Hội ở đâu trên đỉnh đầu – nhìn thì mơ hồ, sờ đúng lại rất rõ

Trong hệ thống kinh lạc của Đông y, Bách Hội là huyệt số 20 của mạch Đốc – mạch chạy dọc sống lưng lên thẳng đỉnh đầu, được xem là “đường trục” kết nối cột sống với não bộ. Huyệt này còn là nơi giao hội của 6 đường kinh Dương cùng với Nhâm, Xung và Đốc – nghĩa là rất nhiều “đường giao thông” khí huyết đi qua một điểm nhỏ ở đỉnh đầu.

Vị trí cụ thể như sau: cô chú anh chị tưởng tượng một đường chạy thẳng từ giữa trán ra sau gáy, và một đường ngang nối hai đỉnh vành tai. Nơi hai đường này cắt nhau, ngay vùng lõm nhẹ ở giữa đỉnh đầu, đó chính là huyệt Bách Hội.

Cách tìm cho dễ: đặt hai ngón tay cái lên hai đỉnh tai, rồi từ từ trượt ngón tay lên đỉnh đầu. Khi hai ngón chạm nhau ở điểm cao nhất và hơi lõm, ấn nhẹ thấy ê tức dễ chịu, rất có thể cô chú anh chị đã chạm vào đúng “cửa trời” Bách Hội.

Vì sao Bách Hội lại ảnh hưởng mạnh tới giấc ngủ và tâm trí?

Đông y gọi Bách Hội là “cửa trời” – nơi trăm mạch hội tụ, là điểm nối giữa thân – tâm – thần. Nói đơn giản, đây là nơi giao nhau của dòng khí từ cơ thể đi lên và sự ổn định của thần trí đi xuống.

Khi khí huyết lên đều, thông suốt, thần sẽ an trú ở đỉnh não, suy nghĩ sáng, tâm trí yên. Khi khí huyết tắc, hoặc dồn quá nhiều lên trên: đau đầu, căng não, nóng đỉnh đầu, ngủ khó sâu, nằm mà đầu cứ “chạy số”.

Bác sĩ Long hay giải thích với cô chú anh chị thế này: nếu thân xác là căn nhà, thì Bách Hội chính là chỗ giao nhau của xà ngang và nóc. Xà yếu, nóc lệch, mưa gió lùa vào, người trong nhà khó mà ngủ yên.

Về góc nhìn Tây y, vùng đỉnh đầu cũng là nơi có nhiều nhánh thần kinh và mạch máu nuôi não, lại rất gần với trung tâm điều hòa giấc ngủ và cảm xúc. Khi xoa bóp nhẹ nhàng, đều đặn, kích thích thần kinh cảm giác, có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm căng cơ, hỗ trợ điều hòa lại nhịp thở, nhịp tim – từ đó dễ đi vào giấc ngủ hơn.

Những ai nên chú ý xoa bóp huyệt Bách Hội mỗi ngày?

Bác sĩ Long thường gặp ba nhóm than phiền rất giống nhau:

Nhóm 1: “Không gọi là mất ngủ, nhưng nằm hoài không yên” – lên giường là suy nghĩ nổi lên, chuyện cũ, việc mới, kế hoạch ngày mai… chạy quanh như cái máy không nút tắt.

Nhóm 2: “Ngủ được mà không sâu” – dễ giật mình, chỉ cần tiếng động nhỏ là tỉnh, sáng dậy mệt hơn lúc chưa ngủ, người rã rời, hay cáu gắt.

Nhóm 3: “Đầu nặng, trí nhớ giảm” – thường xuyên căng tức vùng đỉnh hoặc trán, hay quên, tập trung kém, đầu lúc nào cũng như có màn sương mỏng.

Với ba nhóm trên, Đông y thường nhìn vào hai vấn đề: thần khí bất an (tâm không yên, thần không trú) và khí huyết tắc trệ (đường lên nuôi não không thông). Bấm – day Bách Hội đúng cách có thể hỗ trợ:

– Làm dịu bớt những luồng suy nghĩ miên man.

– Giảm cảm giác căng nặng vùng đỉnh đầu.

– Hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ, giúp dễ vào giấc hơn, ngủ sâu hơn.

Ngoài ra, trong thực hành lâm sàng, bác sĩ Long hay dùng Bách Hội trong phác đồ hỗ trợ choáng váng, huyết áp tụt nhẹ, sa trực tràng, trĩ, tiểu tiện khó ở người lớn tuổi, bên cạnh thuốc và điều chỉnh lối sống.

Cách day ấn Bách Hội 3 phút mỗi ngày để “dọn gió” trên đỉnh đầu

Thời điểm tốt nhất là trước khi đi ngủ buổi tối, hoặc những lúc đầu óc căng như dây đàn vì áp lực công việc, gia đình.

Cách thực hiện, bác sĩ Long thường hướng dẫn rất đơn giản:

– Ngồi yên, lưng thẳng, không gồng vai, thả lỏng cơ mặt.

– Dùng ngón giữa (hoặc cả lòng bàn tay) đặt lên vùng Bách Hội, ấn nhẹ rồi xoay tròn theo chiều kim đồng hồ, lực vừa đủ để thấy tức ấm nhưng không đau nhói.

– Kết hợp thở chậm: hít vào bằng mũi 4 giây, giữ 2 giây, thở ra 6 giây. Mỗi vòng day, mỗi nhịp thở, cô chú anh chị thử tưởng tượng những luồng khí rối trong đầu đang được “quét” xuống, trả lại khoảng trống yên tĩnh cho não.

– Thời gian: 2–3 phút, có thể lặp lại 2–3 lần trong ngày nếu thấy đầu quá căng.

Nếu có dầu thảo dược ấm như dầu quế, bạc hà… xoa một lớp mỏng quanh vùng huyệt rồi mới day ấn sẽ giúp vùng da ấm lên, tuần hoàn máu được kích thích, cảm giác thư giãn rõ hơn. Lưu ý chỉ dùng lượng nhỏ, tránh để dầu chảy vào mắt.

Những lưu ý quan trọng để bấm Bách Hội an toàn

Không phải cứ càng ấn mạnh càng tốt. Bác sĩ Long thường dặn rất kỹ:

– Đau đầu dữ dội, sốt cao, mới chấn thương đầu, mới phẫu thuật vùng sọ – tuyệt đối không tự ý bấm mạnh vào Bách Hội. Cần đi khám chuyên khoa trước.

– Người tăng huyết áp chưa kiểm soát tốt: nên bấm rất nhẹ, kết hợp thở sâu, và vẫn phải dùng thuốc, điều chỉnh lối sống theo chỉ định bác sĩ, không xem bấm huyệt là “thuốc thay thế”.

– Phụ nữ mang thai: có thể xoa nhẹ để thư giãn nhưng tránh day ấn quá mạnh hoặc quá lâu, đặc biệt nếu hay chóng mặt, tụt huyết áp.

– Nếu đang trong cơn đau đầu do tăng huyết áp, đau nửa đầu dữ dội, rối loạn thần kinh chưa rõ nguyên nhân: tốt nhất nên khám Tây y, làm rõ chẩn đoán, sau đó bác sĩ Long sẽ cùng cô chú anh chị tính chuyện kết hợp Đông – Tây y sao cho an toàn.

Kết hợp bấm Bách Hội với lối sống để giữ “mái nhà” luôn ấm

Chỉ bấm huyệt mà vẫn ngủ sát giờ, ôm điện thoại, uống cà phê trễ, mang công việc lên giường… thì hiệu quả khó bền. Triết lý trị bệnh mà bác sĩ Long theo đuổi là “trị từ gốc”: dùng bấm huyệt, thảo dược, nhưng phải đi cùng điều chỉnh thói quen và cảm xúc.

Ba việc nhỏ cô chú anh chị có thể làm ngay tối nay:

– Giảm ánh sáng xanh: Trước ngủ 30–45 phút, tắt TV, hạn chế nhìn điện thoại, thay bằng nghe nhạc nhẹ, đọc vài trang sách giấy.

– Ăn tối vừa phải, không ăn quá sát giờ ngủ, hạn chế rượu bia, cà phê buổi chiều tối.

– Tạo “nghi thức” đi ngủ: mỗi tối lặp lại một chuỗi nhỏ – rửa mặt nước ấm, co duỗi nhẹ khớp cổ – vai, bấm Bách Hội 3 phút, thở chậm, nhắm mắt. Lặp vài tuần, não sẽ “hiểu” rằng đã tới giờ nghỉ, dễ vào giấc hơn.

Thân là nhà, Bách Hội là nóc. Giữ cho nóc kín gió, thần khí mới có chỗ trú, giấc ngủ mới chịu quay về.

Nếu cô chú anh chị đang mất ngủ lâu ngày, đầu lúc nào cũng căng nặng, dùng thuốc mãi mà vẫn không yên, bác sĩ Long rất sẵn lòng đồng hành để tìm đúng căn nguyên và cách điều chỉnh phù hợp với thể trạng từng người. Cô chú anh chị có thể để lại thông tin ở form bên dưới, bác sĩ Long sẽ xem, góp ý cụ thể hơn cho trường hợp của mình – nhẹ nhàng, rõ ràng, không vội vàng, đúng tinh thần trị bệnh từ gốc và sống khỏe chủ động.