Giữa bộn bề công việc, ai cũng từng nghĩ “mất ngủ vài hôm chắc không sao”. Nhưng với góc nhìn của bác sĩ Long, đó lại là thói quen khiến cơ thể phải đánh đổi âm thầm, đặc biệt là khí huyết và hệ thần kinh – hai trụ cột quan trọng để duy trì sức khỏe bền vững.

Chỉ vài đêm thức khuya có thể chưa thấy gì, nhưng nếu lặp đi lặp lại, cơ thể sẽ gửi tín hiệu cảnh báo. Và khi cô chú anh chị thấy mình ngày càng mệt mỏi, cáu gắt, da xấu, khó tập trung… thì thật ra đó không phải ngẫu nhiên. Đó là lúc âm dương trong cơ thể đã bắt đầu bị xáo trộn.

Giấc ngủ – khoảng thời gian mà cơ thể tự “sửa chữa”

Trong Y học cổ truyền, ngủ không chỉ là nghỉ. Ngủ là lúc khí huyết quay về nuôi dưỡng tạng phủ, là thời điểm Can tàng huyết, Tâm quy thần, Thận nạp khí. Khi thiếu ngủ, toàn bộ quá trình này bị đình trệ, giống như nhà đang sửa dang dở nhưng bị cắt điện giữa chừng.

Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị thăm khám trong tình trạng kéo dài: ngủ ít, ngủ chập chờn, hoặc giấc ngủ nông không đủ sâu. Và điểm chung là sức khỏe suy yếu nhanh hơn họ nghĩ.

1. Khí huyết đình trệ – cơ thể “xuống cấp” từ bên trong

Trong Đông y, khí huyết là “nhiên liệu” nuôi cơ thể. Khi ngủ, khí huyết được điều hòa, bổ sung. Nhưng thiếu ngủ lâu ngày khiến khí huyết vận hành kém, dẫn đến:

• Da xỉn màu, thiếu sức sống vì huyết kém lưu thông.
• Đầu choáng, mắt mờ, dễ mệt vì khí không đủ để nâng đỡ.
• Cơ thể uể oải cả ngày dù ăn uống bình thường.

Bác sĩ Long thường nói: “Khí huyết mà yếu, thì mọi tạng phủ sẽ yếu theo”. Vì vậy, nhiều bệnh mãn tính dễ khởi phát chỉ vì thiếu ngủ.

2. Tâm thần bất túc – tinh thần suy giảm rõ rệt

Tâm chủ thần minh – nghĩa là mọi hoạt động tinh thần đều liên quan đến Tâm. Khi không ngủ đủ, Tâm không được nuôi dưỡng, dẫn đến:

• Dễ cáu gắt, tâm trạng thất thường.
• Khó tập trung, trí nhớ giảm.
• Lo âu, căng thẳng dai dẳng.

Không ít cô chú anh chị đi khám vì nghĩ mình “stress quá”, nhưng khi bác sĩ Long hỏi kỹ thì hóa ra nguyên nhân lại đến từ giấc ngủ thiếu chất lượng.

3. Chính khí kém – cơ thể mất dần khả năng chống bệnh

YHCT có câu: “Chính khí tồn nội, tà bất khả can”. Khi chính khí mạnh, cơ thể tự bảo vệ tốt. Nhưng thiếu ngủ làm suy yếu Thận khí, Tỳ khí – hai gốc quan trọng của sinh lực và miễn dịch.

Hậu quả dễ gặp là:

• Cảm mạo liên tục.
• Đau đầu, chóng mặt không rõ nguyên nhân.
• Cơ thể hồi phục chậm hơn sau bệnh.

Rất nhiều người thắc mắc vì sao mình “mau ốm hơn” so với trước kia. Câu trả lời đôi khi đơn giản: ngủ không đủ.

Khi cơ thể lên tiếng – đừng bỏ qua những dấu hiệu này

Bác sĩ Long khuyên cô chú anh chị nên quan sát cơ thể. Nếu có những biểu hiện sau, đó là “lá thư cảnh báo” từ bên trong:

• Uể oải cả ngày, thiếu năng lượng.
• Tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt.
• Khó tập trung, làm việc kém hiệu quả.
• Da sạm, nổi mụn, mặt trông mệt mỏi.
• Tiêu hóa rối loạn, ăn không ngon.

Đó là lúc cơ thể đang đòi lại giấc ngủ mà lâu nay cô chú anh chị “nợ” nó.

Bác sĩ Long hướng dẫn 5 cách giúp giấc ngủ ngon – sâu – tự nhiên

Đây là những lời khuyên bác sĩ Long áp dụng xuyên suốt cho bệnh nhân mất ngủ. Dễ làm, bám nguyên lý YHCT, và mang lại hiệu quả tốt nếu duy trì đều đặn.

1. Ngủ đúng giờ – nuôi dưỡng Tâm huyết

Ngủ – dậy đúng giờ giúp ổn định đồng hồ sinh học, giữ Tâm an, Thần định. Khoảng 10 giờ tối là thời điểm vàng để đi vào giấc ngủ vì khi đó khí huyết đang chuẩn bị hồi phục.

Cơ thể rất “thích” sự đều đặn. Duy trì 7–10 ngày liên tục, giấc ngủ sẽ cải thiện rõ.

2. Tránh thiết bị điện tử – để Thần yên, Tâm tĩnh

Ánh sáng xanh kích thích não, khiến Tâm hỏa vượng. Trước khi ngủ khoảng 1 giờ, cô chú anh chị nên để điện thoại sang phòng khác, hạn chế tivi, máy tính.

Đơn giản vậy, nhưng hiệu quả rất rõ.

3. Tinh dầu – hỗ trợ điều hòa khí và an thần

Mùi hương tác động trực tiếp đến Tâm – Thần. Một số tinh dầu giúp hành khí, thư giãn thần kinh:

• Oải hương: an thần, giảm lo âu.
• Bạc hà: làm dịu thần kinh.
• Cam – chanh: điều hòa khí.
• Hoa hồng gấm: dưỡng tâm huyết.

Xông phòng hoặc nhỏ vài giọt lên gối giúp khí đi xuống, Thần dễ quy Tâm, hỗ trợ ngủ sâu.

4. Ăn uống điều độ – nuôi Tỳ vị để nuôi giấc ngủ

Tỳ sinh huyết. Huyết dưỡng Thần. Vì vậy, ăn uống rất liên quan đến giấc ngủ.

Bác sĩ Long thường dặn:

• Không ăn tối quá trễ hoặc quá no.
• Hạn chế cà phê, rượu, đồ cay nóng.
• Không uống quá nhiều nước trước khi ngủ.

Khi Tỳ khỏe, huyết đủ, giấc ngủ tự nhiên sẽ sâu hơn.

5. Thư giãn tinh thần – bước quan trọng nhất

Thần không yên thì khó ngủ. Cô chú anh chị nên có thói quen thư giãn trước khi ngủ như:

• Ngâm chân ấm với gừng, muối hoặc ngải cứu.
• Thở sâu 5–10 phút.
• Đọc sách nhẹ, nghe nhạc thiền.

Đôi khi chỉ cần tâm lắng lại, giấc ngủ sẽ đến nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Cô chú anh chị ạ, trong cuộc sống nhiều áp lực, ai cũng có những giai đoạn quên chăm sóc bản thân. Nhưng sức khỏe không đợi ta sẵn sàng. Và giấc ngủ chính là “bác sĩ miễn phí” mà cơ thể dành tặng mỗi ngày.

Nếu cô chú anh chị đã mất ngủ lâu, hoặc ngủ nhưng vẫn mệt, hãy để bác sĩ Long hỗ trợ tìm đúng nguyên nhân và hướng điều chỉnh phù hợp nhất với thể trạng của mình. Đôi khi chỉ cần điều hòa lại âm dương, kiện Tỳ vị, dưỡng Tâm huyết… là cơ thể hồi phục rất nhanh.

Nếu cô chú anh chị muốn bác sĩ Long tư vấn kỹ hơn theo tình trạng cụ thể, có thể để lại thông tin. Bác sĩ sẽ hỗ trợ bằng tất cả sự tận tâm để giúp cô chú anh chị lấy lại giấc ngủ ngon – một trong những nền tảng quan trọng nhất của sức khỏe.