Có những căn bệnh không gây đau dữ dội, không làm cô chú anh chị phải nhập viện ngay, nhưng lại âm thầm rút cạn sức khỏe từng ngày. Bệnh thận là một trong số đó. Điều khiến bác sĩ Long trăn trở nhất không phải là bệnh khó chữa, mà là rất nhiều người đã bỏ qua những tín hiệu sớm, để rồi khi phát hiện thì thận đã suy yếu nghiêm trọng.

Trong rất nhiều buổi thăm khám, bác sĩ Long gặp không ít cô chú anh chị nói một câu quen thuộc: “Em thấy cũng bình thường, chỉ hơi mệt thôi”. Chính cái “bình thường” đó lại là thứ khiến bệnh thận tiến triển âm thầm suốt nhiều năm mà không ai để ý.

Vì sao bệnh thận thường bị phát hiện muộn?

Thận là cơ quan làm việc rất “lặng lẽ”. Mỗi ngày, thận lọc hàng trăm lít máu, đào thải độc tố, điều hòa huyết áp, giữ cân bằng nước – điện giải cho cơ thể. Nhưng khác với tim hay dạ dày, khi thận bắt đầu suy yếu, cơ thể lại ít khi phản ứng dữ dội.

Theo góc nhìn của y học cổ truyền, thận được ví như “gốc rễ của sự sống”. Thận tàng tinh, chủ cốt tủy, liên quan mật thiết đến sinh lực, trí nhớ, giấc ngủ, xương khớp và cả khả năng sinh lý. Khi thận suy, cơ thể không “đổ bệnh” ngay mà chỉ lộ ra những dấu hiệu rất mơ hồ.

Chính vì vậy, nhiều cô chú anh chị dễ chủ quan, cho rằng do tuổi tác, do làm việc nhiều, do ăn uống thất thường, mà không nghĩ đến việc thận đang lên tiếng cầu cứu.

Những triệu chứng sớm của bệnh thận thường bị bỏ qua

Mệt mỏi kéo dài nhưng nghỉ ngơi không đỡ

Mệt do thận khác với mệt do lao lực. Nhiều cô chú anh chị ngủ đủ giấc, ăn uống không quá thiếu thốn, nhưng sáng dậy vẫn thấy uể oải, người nặng nề, đầu óc chậm chạp. Đây là dấu hiệu thận lọc kém, độc tố tích tụ trong máu, khiến cơ thể luôn trong trạng thái “nhiễm mệt”.

Trong y học cổ truyền, đó là biểu hiện của thận khí suy, tinh huyết không đủ nuôi dưỡng toàn thân.

Đi tiểu thay đổi nhưng không đau

Rất nhiều người chỉ chú ý khi tiểu buốt, tiểu rắt. Nhưng với bệnh thận, những thay đổi âm thầm mới đáng lo:

• Đi tiểu nhiều hơn về đêm
• Nước tiểu nhạt màu hoặc sẫm hơn bình thường
• Bọt nhiều kéo dài trong nước tiểu

Những dấu hiệu này không gây đau nên dễ bị bỏ qua, nhưng lại phản ánh chức năng lọc của thận đang suy giảm.

Phù nhẹ mặt, tay chân vào buổi sáng

Nhiều cô chú anh chị nghĩ phù là do ăn mặn, do ngủ muộn. Nhưng khi thận yếu, khả năng điều hòa nước kém đi, dịch dễ ứ lại ở mặt, mí mắt, cổ chân. Buổi sáng ngủ dậy thấy mặt tròn hơn, chân nặng hơn, đến trưa thì đỡ, đó là một tín hiệu rất điển hình.

Đau lưng âm ỉ, nhất là vùng thắt lưng

Đau lưng do thận thường không dữ dội như đau cơ xương khớp. Cảm giác thường là âm ỉ, mỏi sâu bên trong, rõ hơn khi trời lạnh hoặc khi làm việc lâu. Y học cổ truyền gọi đây là “thận hư lưng đau”, rất dễ bị nhầm với thoái hóa cột sống.

Giấc ngủ kém, hay tỉnh giấc về đêm

Nhiều cô chú anh chị mất ngủ mà không nghĩ đến thận. Nhưng theo Đông y, thận và tâm có mối liên hệ chặt chẽ. Khi thận không đủ “nhiên liệu”, tâm thần khó yên, giấc ngủ nông, dễ tỉnh lúc nửa đêm, nhất là gần sáng.

Bỏ qua triệu chứng sớm, thận sẽ đi về đâu?

Điều khiến bác sĩ Long lo nhất là khi các dấu hiệu sớm bị xem nhẹ, thận vẫn tiếp tục suy yếu trong im lặng. Đến khi xuất hiện các biểu hiện rõ rệt hơn như tăng huyết áp, thiếu máu, phù toàn thân, xét nghiệm mới cho thấy suy thận thì đã là giai đoạn muộn.

Lúc này, việc điều chỉnh trở nên khó khăn hơn rất nhiều, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động lớn đến chất lượng cuộc sống.

Góc nhìn Đông – Tây y về bệnh thận

Tây y đánh giá bệnh thận dựa trên chức năng lọc, chỉ số creatinin, mức lọc cầu thận. Trong khi đó, y học cổ truyền nhìn thận ở góc độ tổng thể hơn: thận là nền tảng của sức khỏe lâu dài.

Bác sĩ Long luôn nhấn mạnh, không nên đối lập Đông – Tây y. Tây y giúp chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương, còn Đông y hỗ trợ điều chỉnh cơ thể, phục hồi dần từ gốc, nếu được áp dụng sớm và đúng cách.

Thận suy không phải tự nhiên mà đến. Nó là kết quả của nhiều năm sinh hoạt sai, ăn uống lệch, thức khuya, căng thẳng kéo dài.

Những thói quen âm thầm làm thận yếu dần

• Uống ít nước nhưng uống nhiều cà phê, trà đặc
• Thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc
• Lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm
• Ăn mặn kéo dài
• Stress, lo nghĩ nhiều năm liền

Mỗi thói quen này không gây hại ngay, nhưng cộng dồn theo thời gian sẽ bào mòn chức năng thận lúc nào không hay.

Lời khuyên của bác sĩ Long để bảo vệ thận từ sớm

Lắng nghe cơ thể thay vì chịu đựng

Khi cơ thể mệt mỏi kéo dài, giấc ngủ kém, tiểu tiện thay đổi, cô chú anh chị đừng vội bỏ qua. Đó không phải yếu đuối, mà là cơ thể đang báo hiệu.

Ăn uống vừa phải, ưu tiên tự nhiên

Giảm mặn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, uống đủ nước rải đều trong ngày. Với Đông y, ăn uống điều độ chính là cách nuôi thận bền vững nhất.

Ngủ sớm để thận được phục hồi

Khoảng thời gian ban đêm là lúc thận hồi phục mạnh nhất. Thức khuya kéo dài chẳng khác nào bắt thận làm việc không nghỉ.

Chăm sóc thận khi chưa có bệnh

Đừng đợi đến khi xét nghiệm xấu mới quan tâm. Việc dưỡng thận từ sớm giúp cơ thể giữ được nền tảng khỏe mạnh lâu dài.

Thông điệp bác sĩ Long muốn gửi đến cô chú anh chị

Bệnh thận không đáng sợ nhất khi đã nặng, mà đáng sợ ở chỗ nó thường bị xem nhẹ từ những ngày đầu. Chỉ cần tinh ý hơn một chút, quan tâm cơ thể hơn một chút, rất nhiều hệ lụy có thể tránh được.

Nếu cô chú anh chị đang thấy mình có những dấu hiệu kể trên, đừng hoang mang, cũng đừng chủ quan. Việc được tư vấn sớm, nhìn nhận đúng tình trạng cơ thể sẽ giúp mình chọn được hướng chăm sóc phù hợp, an toàn và bền vững hơn.

Bác sĩ Long vẫn luôn tin rằng, sức khỏe tốt không đến từ may mắn, mà đến từ sự hiểu biết và chủ động mỗi ngày. Khi cô chú anh chị sẵn sàng lắng nghe cơ thể, bác sĩ Long sẵn sàng đồng hành để giúp mình đi đúng hướng.