Nhiều cô chú anh chị đi làm đồng về hay sau buổi tập thể dục thường than với bác sĩ Long là người ngợm mỏi nhừ, bắp chân bắp tay cứ căng cứng như đá đeo, nằm gác chân lên cao cũng không hết nhức. Thay vì vội vàng tìm đến các loại thuốc giảm đau gây hại dạ dày, có một loại củ dân dã ngay trong vườn nhà mà dân gian gọi là “nhân sâm của người nghèo” có khả năng xoa dịu những cơn đau cơ ấy cực kỳ hiệu quả.

Củ mài (hay còn gọi là Hoài sơn) không chỉ là món ăn cứu đói lúc giáp hạt mà thực tế là một vị thuốc quý, giúp nuôi dưỡng cơ bắp và phục hồi sinh lực từ sâu bên trong mà không phải ai cũng thấu hết giá trị.

Dưới góc nhìn khoa học: Củ mài “vỗ về” cơ bắp như thế nào?

Củ mài chứa hoạt chất Diosgenin – một loại saponin thực vật giúp cơ thể tự tổng hợp các hormone kháng viêm tự nhiên, làm giảm sưng đau ở các sợi cơ bị tổn thương.

Ngoài ra, hàm lượng Kali và Mangan dồi dào trong củ mài đóng vai trò như bộ máy điều hòa điện giải, giúp ngăn ngừa tình trạng co thắt cơ và chuột rút sau khi vận động mạnh.

Góc nhìn Đông y: Vì sao củ mài là “vị cứu tinh” cho người đau nhức?

Trong y học cổ truyền, củ mài có tên thuốc là Hoài sơn. Về tính vị, nó có vị ngọt, tính bình; quy vào 4 kinh: Tỳ, Vị, Phế, Thận. Bác sĩ Long thường ví củ mài như một “người hòa giải” điềm đạm, không quá nóng cũng không quá lạnh, giúp bồi bổ cơ thể một cách êm dịu nhất.

Để giải thích cho việc tại sao ăn củ mài lại hết đau cơ, cô chú anh chị cần hiểu nguyên lý: “Thận chủ cốt, Tỳ chủ cơ nhục”. Khi cái Tỳ (hệ tiêu hóa và chuyển hóa) yếu, dưỡng chất không nuôi được cơ bắp, khiến cơ bắp lỏng lẻo hoặc dễ bị căng cứng, đau mỏi. Củ mài tập trung đánh vào phần “gốc” này, giúp kiện Tỳ, ích khí, làm cho cơ bắp săn chắc và dẻo dai hơn.

Đặc biệt, người Việt mình đa số có thể trạng Thiên thấp (dễ bị ẩm thấp, trì trệ trong người). Củ mài vừa bổ nhưng lại có khả năng thẩm thấp, giúp người bệnh cảm thấy nhẹ nhõm, thoát khỏi cảm giác nặng nề, đau nhức ở các khớp và cơ bắp mỗi khi thời tiết thay đổi.

Cách dùng củ mài đúng điệu để đẩy lùi cơn đau

Để củ mài phát huy tác dụng tốt nhất trong việc hỗ trợ giảm đau cơ và bồi bổ sức khỏe, cô chú anh chị có thể áp dụng những cách đơn giản sau đây mà bác sĩ Long đã đúc kết:

1. Cháo củ mài – Món ăn bài thuốc phục hồi cơ bắp

Đây là cách tốt nhất cho người già, người mới ốm dậy hoặc anh chị em sau buổi lao động quá sức.

• Sử dụng khoảng 30g củ mài khô (hoặc 100g củ tươi) nấu cùng gạo nếp và một ít đại táo.
• Ninh nhừ thành cháo, ăn khi còn ấm vào buổi sáng hoặc buổi tối.
• Món này giúp “nạp năng lượng” trực tiếp vào hệ cơ, giảm cảm giác rệu rã.

2. Nước hãm Hoài sơn thay trà

Dành cho những người bận rộn, thường xuyên bị mỏi vai gáy do ngồi lâu một chỗ.

• Dùng 15-20g Hoài sơn khô, rửa sạch, hãm với nước sôi trong bình giữ nhiệt khoảng 20 phút.
• Uống nhâm nhi trong ngày. Cách này giúp duy trì lượng hoạt chất ổn định trong máu để kháng viêm cơ năng.

Liều lượng và đối tượng cần lưu ý

Liều dùng an toàn là từ 12g đến 30g dược liệu khô mỗi ngày. Nếu dùng củ tươi có thể dùng nhiều hơn nhưng không nên quá 200g để tránh đầy bụng.

Tuy là vị thuốc lành tính (thuộc nhóm Thượng phẩm trong Thần Nông Bản Thảo Kinh), nhưng cô chú anh chị cần lưu ý:

• Người đang bị táo bón nặng hoặc có thấp nhiệt thực tà (người đang nóng sốt, tích trệ dạ dày) thì không nên dùng nhiều.
• Không nên kết hợp củ mài với vị thuốc Cam thảo trong cùng một thang nếu không có chỉ định chuyên môn.
• Khi sơ chế củ tươi, nên đeo bao tay vì nhựa củ mài rất dễ gây ngứa da.

Lời nhắn nhủ từ Bác sĩ Long

Củ mài dù tốt đến mấy cũng chỉ là một phần trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Cô chú anh chị nên nhớ rằng “thân thể phải vận động nhưng đừng quá sức”, kết hợp ăn uống đủ chất và lắng nghe cơ thể mình mỗi ngày. Nếu tình trạng đau cơ kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc kèm theo sưng nóng đỏ, hãy đi thăm khám chuyên khoa ngay, đừng tự ý điều trị tại nhà quá lâu.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.

Cô chú anh chị đang gặp tình trạng đau mỏi cơ ra sao, hãy để lại thông tin cụ thể bên dưới để bác sĩ Long tư vấn phác đồ phù hợp nhất với thể trạng của mình nhé!