Một câu hỏi rất hay mà nhiều cô chú anh chị cũng từng thắc mắc: “Mất ngủ thể hư và thể thực khác gì?” – nghe có vẻ học thuật nhưng thực ra lại gần gũi vô cùng. Bác sĩ Long xin trả lời ngắn gọn: thể hư là thiếu, còn thể thực là dư. Mất ngủ thể hư giống như “mất ngủ vì yếu”, còn thể thực là “mất ngủ vì đầy”.
Trong Tây y, mất ngủ được xem là rối loạn của hệ thần kinh trung ương, ảnh hưởng bởi căng thẳng kéo dài, rối loạn nội tiết, hay các bệnh lý mạn tính như dạ dày, xương khớp, tim mạch. Mất ngủ do căng thẳng thường kèm theo lo âu, hay tỉnh giấc lúc nửa đêm, khó ngủ lại. Còn mất ngủ do rối loạn tiêu hóa hay gan mật thường đi kèm đầy bụng, đắng miệng, khó chịu toàn thân.
Còn theo Đông y, nếu thể hư là kiểu người vốn yếu, hay mệt mỏi, ăn ít, lạnh chân tay, tâm lý bất an, thì gọi là “tâm tỳ hư” hoặc “âm huyết bất túc”. Cơ thể như cái đèn dầu cạn kiệt, thiếu nhiên liệu để giữ thần yên giấc. Ngược lại, thể thực là người khỏe nhưng khí huyết bị bế tắc do ăn uống quá độ, nóng gan, tích trệ – ví như cái nồi áp suất bị đậy nắp, khó xì hơi, nên ban đêm thần không yên, giấc không sâu.
Bác sĩ Long khi gặp trường hợp mất ngủ đều hướng theo nguyên lý “an thần – điều tạng – thông khí huyết”. Với thể hư, cần dưỡng tâm, bổ huyết, làm dịu thần kinh bằng các thảo dược nhẹ nhàng như táo nhân, viễn chí. Với thể thực, ưu tiên tiêu trệ, sơ can, giải uất để làm mát gan, dịu dạ dày, thường dùng các vị như uất kim, trần bì. Kết hợp bấm huyệt như thần môn, tam âm giao để giúp dễ ngủ hơn về đêm.
Ở nhà, cô chú anh chị có thể chú ý ngủ sớm, tắt điện thoại trước 30 phút, ăn nhẹ bữa tối, tránh dầu mỡ. Người hay căng thẳng thì nên tập thở sâu, hoặc đi bộ nhẹ 15 phút buổi chiều. Còn ai bụng dạ hay “ì ạch” thì nên giảm tinh bột, tăng rau xanh và uống nước ấm sau bữa ăn.
Nếu mất ngủ đi kèm các triệu chứng như hồi hộp, đau đầu, khó thở, đầy tức vùng gan hay dạ dày, hoặc kéo dài hơn 2 tuần thì nên đi kiểm tra sớm để tránh rơi vào mất ngủ mạn tính khó xử trí.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.
Cô chú anh chị để lại thông tin dưới form để được tư vấn theo thể trạng cụ thể, tránh nhầm giữa hư – thực mà xử lý sai hướng.
Dành cho những ai đã mệt
vì mất ngủ quá lâu
Không phải ai mất ngủ cũng cần dùng thuốc ngay.
Nhưng cũng không phải ai mất ngủ
cũng nên tự chịu đựng.
- Được bác sĩ Long xem lại toàn bộ biểu hiện mất ngủ (giờ ngủ, thời điểm tỉnh, cảm giác khi thức dậy, thuốc đã từng dùng...)
- Được xác định thể mất ngủ theo YHCT (Tâm – Can – Tỳ – Thận đang lệch ở đâu)
- Được gợi ý hướng điều chỉnh phù hợp với thể trạng hiện tại, không vội vàng
- Biết rõ mình đang ở mức độ nào: còn dưỡng được hay đã cần can thiệp nghiêm túc
Bác sĩ Trần Hải Long - gần 20 năm điều trị các bệnh lý mất ngủ, suy nhược, thận - thần kinh theo Y học cổ truyền
- Không dùng một đơn thuốc cho tất cả
- Không ép cai thuốc ngủ ngay
- Không điều trị khi chưa hiểu rõ thể bệnh
Bác sĩ Long chỉ nhận tư vấn khi thấy phù hợp và có thể đồng hành.

