Bác sĩ Long thường ví cơ thể mình như một khu vườn. Khi trời nắng lâu, đất khô, rác lá ứ lại ở rãnh nước thì cây cối khó xanh tốt. Mã đề và đậu đen, nếu dùng đúng người đúng lúc, có thể giúp “khơi dòng nước”, hỗ trợ thanh nhiệt, lợi tiểu, làm dịu cảm giác nóng trong theo quan điểm y học cổ truyền.

Mã đề nấu đậu đen là thức uống dân gian kết hợp giữa cây mã đề và hạt đậu đen. Trong y học cổ truyền, mã đề thường được gọi là Xa tiền thảo, có vị ngọt nhạt, tính hàn, quy vào các kinh Can, Thận, Phế và Tiểu trường. Vị thuốc này thường được dùng với mục đích thanh nhiệt, lợi thủy, thông lâm, hóa đàm, sáng mắt. Đậu đen có vị ngọt, tính bình, thường được dân gian dùng để thanh nhiệt, giải độc nhẹ, bổ can thận và hỗ trợ làm dịu cảm giác háo khát. Khi phối hợp hai vị này, bài nước uống thường hướng đến nhóm người có biểu hiện nóng trong, tiểu ít, nước tiểu vàng, người hay cảm thấy bứt rứt trong những ngày thời tiết oi nóng.

Công dụng của mã đề nấu đậu đen theo y học cổ truyền

Trong Đông y, muốn hiểu một bài thuốc không chỉ nhìn từng vị riêng lẻ mà phải nhìn cách chúng “bắt tay” với nhau. Mã đề giống như người mở đường cho dòng nước lưu thông, còn đậu đen như người làm dịu phần đất đang nóng. Hai vị đi cùng nhau tạo thành một thức uống có tính mát, thiên về lợi tiểu và thanh nhiệt.

Hỗ trợ thanh nhiệt, làm dịu cảm giác nóng trong

Khi Cô chú anh chị thấy miệng khô, người nóng, nước tiểu vàng, dễ nổi mụn hoặc bứt rứt, Đông y thường nghĩ đến tình trạng nhiệt uất bên trong. Mã đề nấu đậu đen có thể hỗ trợ làm dịu phần “nhiệt” này, giống như tưới một gáo nước mát vào mảnh sân đang hầm hơi nắng.

Hỗ trợ lợi tiểu, thông tiểu tiện

Mã đề nổi tiếng trong nhóm vị thuốc lợi thủy. Với những trường hợp tiểu ít, tiểu vàng, cảm giác đường tiểu không thông thoáng do thấp nhiệt, bài nước này có thể giúp hỗ trợ quá trình bài tiết nước tiểu. Tuy nhiên, nếu Cô chú anh chị bị tiểu buốt, tiểu ra máu, sốt, đau hông lưng thì không nên tự uống kéo dài mà cần đi khám sớm.

Hỗ trợ giảm phù nhẹ do thấp trệ

Trong y học cổ truyền, khi thủy thấp ứ lại, cơ thể có thể nặng nề, mặt hoặc chân hơi phù. Mã đề có tác dụng lợi thủy, đậu đen giúp điều hòa và thanh giải nhẹ. Sự phối hợp này có thể phù hợp với một số trường hợp phù nhẹ do thấp nhiệt, nhưng không thay thế điều trị bệnh thận, tim mạch hoặc gan mật.

Cách nấu mã đề với đậu đen đúng cách

Cách nấu không khó, nhưng Cô chú anh chị nên làm cẩn thận. Thuốc Nam cũng như nấu canh, nguyên liệu sạch và liều lượng vừa phải thì món mới lành.

Nguyên liệu chuẩn bị

• Đậu đen xanh lòng: 30–50g
• Mã đề tươi: 30–50g hoặc mã đề khô: 10–15g
• Nước sạch: khoảng 1–1,5 lít
• Có thể thêm vài lát gừng nếu người hơi lạnh bụng, nhưng không nên thêm đường quá nhiều

Cách thực hiện

1. Rửa sạch đậu đen, nhặt bỏ hạt lép, có thể rang sơ cho thơm.
2. Mã đề rửa thật sạch nhiều lần, nhất là phần lá và cuống vì cây thường mọc sát đất.
3. Cho đậu đen vào nồi nấu trước khoảng 20–30 phút.
4. Cho mã đề vào nấu thêm 10–15 phút, sau đó tắt bếp.
5. Lọc lấy nước uống trong ngày, không để qua đêm ở nhiệt độ phòng.

Uống mã đề nấu đậu đen khi nào là phù hợp?

Bác sĩ Long khuyên Cô chú anh chị nên dùng thức uống này theo kiểu hỗ trợ ngắn ngày, không xem như nước uống thay nước lọc quanh năm. Cơ thể cũng như cái bếp, khi lửa lớn thì cần hạ nhiệt, nhưng nếu ngày nào cũng dội nước lạnh thì bếp lại khó giữ hơi ấm cần thiết.

Nhóm người có thể cân nhắc sử dụng

• Người hay nóng trong, khát nước, nước tiểu vàng.
• Người ăn nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, cảm giác cơ thể nặng nề.
• Người muốn dùng thức uống thanh nhiệt trong những ngày oi bức.
• Người có biểu hiện thấp nhiệt nhẹ theo tư vấn của thầy thuốc y học cổ truyền.

Liều dùng tham khảo

Thông thường, người trưởng thành có thể uống khoảng 500–800ml/ngày, chia 2–3 lần, dùng trong 2–3 ngày. Sau đó nên theo dõi cơ thể. Nếu thấy bụng lạnh, đi ngoài lỏng, mệt, tiểu quá nhiều hoặc chóng mặt thì nên ngưng.

Những ai không nên tự ý uống mã đề nấu đậu đen?

Không phải cứ đồ mát là ai uống cũng tốt. Đông y rất coi trọng thể trạng. Người đang thiếu dương khí mà dùng nhiều vị hàn lương thì chẳng khác nào trời đã mưa còn tưới thêm nước, dễ làm cơ thể lạnh và mệt hơn.

Các trường hợp cần thận trọng

• Người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy, ăn uống khó tiêu.
• Phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
• Người đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc huyết áp, thuốc điều trị bệnh thận.
• Người suy thận, bệnh tim mạch, phù nhiều, tiểu ít kéo dài.
• Trẻ nhỏ, người cao tuổi suy nhược không nên tự dùng liều cao.

Lưu ý khi dùng mã đề nấu đậu đen để an toàn

Cô chú anh chị nên nhớ, mã đề nấu đậu đen là thức uống hỗ trợ, không phải “chìa khóa vạn năng”. Khi dùng, cần chú ý nguồn dược liệu sạch, không hái cây mọc ven đường, gần cống rãnh, nơi có thuốc trừ sâu hoặc hóa chất.

Không dùng thay thuốc điều trị

Nếu đang bị nhiễm trùng tiểu, sỏi thận, viêm thận, phù do tim gan thận hoặc rối loạn chuyển hóa, Cô chú anh chị cần được thăm khám. Dùng nước mát để che triệu chứng đôi khi giống như lấy tấm khăn phủ lên đống than hồng, bên ngoài tưởng yên nhưng bên trong vẫn âm ỉ.

Theo dõi phản ứng của cơ thể

Sau khi uống, nếu thấy người nhẹ, tiểu tiện thông hơn, không đau bụng, không tiêu chảy thì có thể là cơ thể đáp ứng phù hợp. Ngược lại, nếu lạnh bụng, mệt, choáng, đi ngoài lỏng hoặc triệu chứng đường tiểu nặng hơn thì nên dừng lại và đi khám.

Khi thận đã xuống sức, cơ thể thường mệt trước khi bệnh kịp “lên tiếng”

Với gần 20 năm theo đuổi Y học cổ truyền, bác sĩ Long luôn ưu tiên xác định đúng thể Thận trước khi nghĩ đến bất kỳ hướng bồi bổ nào.

• Được bác sĩ Long xem lại toàn bộ biểu hiện liên quan đến Thận: ngủ, tiểu tiện, sinh lực, lưng gối
• Được phân biệt rõ Thận khí hư – Thận dương hư – Thận âm hư hay Tâm Thận bất giao
• Biết mình đang suy ở mức nhẹ, trung bình hay đã ảnh hưởng nền tảng cơ thể
• Được định hướng bồi bổ phù hợp với thể trạng hiện tại, không bổ dàn trải
• Tránh tình trạng dùng thuốc bổ, rượu thuốc hoặc thực phẩm tăng lực sai thể

Bác sĩ Long chỉ nhận tư vấn khi thấy thể trạng phù hợp và có thể đồng hành. Trường hợp chưa cần can thiệp, bác sĩ sẽ nói rõ để cô chú anh chị yên tâm.

Nếu cô chú anh chị cảm nhận cơ thể đang xuống sức, sinh lực giảm, ngủ kém kéo dài, có thể để lại thông tin để bác sĩ Long xem xét và định hướng phù hợp >>

CHIA SẺ TÌNH TRẠNG CỦA BẠN!

Kết luận: Mã đề nấu đậu đen tốt khi dùng đúng người, đúng lúc

Mã đề nấu đậu đen là bài nước dân gian có giá trị trong hỗ trợ thanh nhiệt, lợi tiểu, làm dịu một số biểu hiện thấp nhiệt nhẹ theo y học cổ truyền. Tuy nhiên, mỗi người là một thể trạng khác nhau. Có người uống vào thấy nhẹ nhàng, có người lại lạnh bụng, mệt mỏi.

Bác sĩ Long mong Cô chú anh chị đừng dùng theo kiểu truyền miệng kéo dài, nhất là khi có bệnh nền hoặc triệu chứng bất thường. Muốn dùng thuốc Nam cho đúng, tốt nhất vẫn nên được bắt mạch, hỏi bệnh và đánh giá thể trạng cụ thể.

Nếu Cô chú anh chị đang gặp tình trạng nóng trong, tiểu vàng, tiểu khó, phù nhẹ hoặc muốn được tư vấn dùng mã đề nấu đậu đen sao cho phù hợp, hãy đặt lịch thăm khám tại đây, nhắn tin Zalo qua https://zalo.me/2316749324237229810 hoặc gọi hotline 0368180102 để bác sĩ Long hỗ trợ trực tiếp.