Chữa lành thân - tâm - trí bằng Y học cổ truyền

Cháo mã đề đậu xanh: món ăn thanh nhiệt, lợi tiểu theo y học cổ truyền

Bác sĩ Trần Hải Long
20 tháng 6 lúc 11h35
Bác sĩ Trần Hải Long
Cô chú anh chị thân mến, có những món ăn trong Đông y không cần cầu kỳ mà vẫn như “cơn mưa mát” tưới xuống mảnh đất đang khô nóng trong cơ thể. Cháo mã đề đậu xanh là một... Xem thêm
Cô chú anh chị thân mến, có những món ăn trong Đông y không cần cầu kỳ mà vẫn như “cơn mưa mát” tưới xuống mảnh đất đang khô nóng trong cơ thể. Cháo mã đề đậu xanh là một món như vậy. Hôm nay, bác sĩ Long chia sẻ với Cô chú anh chị cách hiểu đúng, dùng đúng món cháo này theo góc nhìn y học cổ truyền, để vừa dễ áp dụng trong bữa ăn hằng ngày, vừa tránh dùng sai gây phản tác dụng.Cháo mã đề đậu xanh là món ăn kết hợp giữa mã đề, một vị thuốc có tác dụng thanh nhiệt, lợi thủy, thông lâm, với đậu xanh, thực phẩm có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc. Khi nấu thành cháo, món ăn trở nên mềm, dễ tiêu, phù hợp với những người đang có biểu hiện nóng trong, tiểu ít, tiểu vàng, rát nhẹ khi đi tiểu hoặc cơ thể bức bối do thấp nhiệt.

Nói một cách gần gũi, nếu cơ thể giống như một khu vườn, thì thấp nhiệt giống lớp bùn nóng làm cây cối khó thở. Mã đề giúp “khơi dòng nước”, đậu xanh giúp “làm dịu sức nóng”, còn cháo gạo giúp nuôi dưỡng tỳ vị để cơ thể không bị hao tổn.

Công dụng của cháo mã đề đậu xanh theo y học cổ truyền

Cháo mã đề đậu xanh

Trong y học cổ truyền, mã đề còn gọi là xa tiền thảo, vị ngọt, tính hàn, quy vào các kinh Can, Thận, Phế và Tiểu trường. Đậu xanh vị ngọt, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu thử. Khi phối hợp trong món cháo, hai vị này hỗ trợ nhau theo hướng thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm thấp nhiệt ở hạ tiêu.

Hỗ trợ thanh nhiệt, làm dịu cảm giác nóng trong

Cô chú anh chị nào hay thấy miệng khô, người bứt rứt, tiểu vàng, da dễ nổi rôm sảy khi trời nóng thì thường Đông y sẽ nghĩ nhiều đến tình trạng nhiệt tích bên trong. Cháo mã đề đậu xanh có tính mát, giúp cơ thể “hạ hỏa” nhẹ nhàng như mở cửa cho căn phòng đang oi bức được thông gió.

Hỗ trợ lợi tiểu, thông lâm

Mã đề là vị thuốc thường được dùng trong các chứng lâm chứng, tức các rối loạn đường tiểu như tiểu ít, tiểu khó, tiểu vàng, tiểu rắt do thấp nhiệt. Khi nấu cùng đậu xanh và gạo thành cháo, món ăn vừa giúp đưa nước xuống đường tiểu, vừa không quá nặng bụng.

Hỗ trợ giảm thấp nhiệt ở hạ tiêu

Trong Đông y, vùng hạ tiêu liên quan nhiều đến bàng quang, thận, đại tiểu tiện và sinh dục tiết niệu. Khi thấp nhiệt dồn xuống hạ tiêu, Cô chú anh chị có thể thấy tiểu nóng, tiểu vàng sậm, nặng bụng dưới, người mệt mỏi. Cháo mã đề đậu xanh có thể dùng như một món ăn hỗ trợ, giúp “rút bớt hơi nóng và độ ẩm tù đọng” ra khỏi vùng này.

DẤU HIỆU THẬN YẾU MÀ BẠN HAY BỎ QUA

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

NHẬN TƯ VẤN VÀ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ

Cách nấu cháo mã đề đậu xanh tại nhà

Bác sĩ Long hướng dẫn Cô chú anh chị cách nấu đơn giản, dễ làm, phù hợp với bữa ăn gia đình.

Nguyên liệu chuẩn bị

  • Gạo tẻ: 50–80g
  • Đậu xanh đã cà vỏ hoặc còn vỏ: 30–50g
  • Mã đề tươi: 30–50g hoặc mã đề khô: 10–15g
  • Nước sạch: khoảng 1–1,2 lít
  • Một chút muối, không nên nêm quá mặn

Cách thực hiện

Rửa sạch mã đề, ngâm nước muối loãng rồi rửa lại nhiều lần. Nếu dùng mã đề khô, nên tráng nhanh qua nước sạch. Đậu xanh ngâm 1–2 giờ cho mềm. Cho gạo và đậu xanh vào nồi, thêm nước, nấu đến khi cháo nhừ. Sau đó cho mã đề vào nấu thêm 10–15 phút, nêm nhạt rồi dùng khi còn ấm.

Cô chú anh chị lưu ý, mã đề không nên nấu quá lâu đến mức mất mùi vị tự nhiên. Giống như luộc rau xanh, quá lửa thì rau mất sắc, món cháo cũng giảm đi phần thanh nhẹ vốn có.

Ai nên dùng cháo mã đề đậu xanh?

Cháo mã đề đậu xanh phù hợp với người có thể trạng nhiệt, hay nóng trong, tiểu vàng, tiểu ít, cảm giác bứt rứt, hoặc người ăn nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ khiến cơ thể nặng nề. Vào những ngày thời tiết oi bức, món cháo này cũng có thể dùng như món ăn thanh mát nhẹ nhàng.

Tuy nhiên, trong y học cổ truyền, dùng thuốc hay món ăn cũng cần xét thể trạng. Không phải cứ thấy “mát” là ai ăn cũng tốt. Người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu lỏng, sợ lạnh, tay chân lạnh thì không nên dùng thường xuyên.

Những ai cần thận trọng khi dùng cháo mã đề đậu xanh?

Cô chú anh chị đang có bệnh thận mạn, phù nhiều, đang dùng thuốc lợi tiểu, phụ nữ có thai, người huyết áp thấp, người đang tiêu chảy hoặc cơ thể suy nhược nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng. Mã đề có tính lợi tiểu, nếu dùng không đúng lúc có thể làm cơ thể mất cân bằng nước và điện giải.

Đặc biệt, nếu Cô chú anh chị có biểu hiện tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài, sốt, đau lưng, nước tiểu đục, tiểu ra máu hoặc đau vùng hạ vị nhiều thì không nên chỉ tự nấu cháo ở nhà. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm khuẩn tiết niệu, sỏi tiết niệu hoặc bệnh lý cần được thăm khám.

Cách dùng cháo mã đề đậu xanh cho hiệu quả

Với người trưởng thành có thể trạng phù hợp, có thể dùng cháo mã đề đậu xanh 2–3 lần mỗi tuần, mỗi lần một bát vừa. Không nên ăn liên tục kéo dài nhiều ngày nếu không có chỉ định, vì tính mát của mã đề và đậu xanh có thể làm tỳ vị suy yếu ở người vốn tiêu hóa kém.

Cô chú anh chị nên ăn cháo khi còn ấm, nêm nhạt, tránh ăn kèm quá nhiều đồ mặn, cay nóng hoặc rượu bia. Nếu ví món cháo này là người lính đi dọn “nhiệt độc”, thì đồ cay nóng, rượu bia lại giống như nhóm người mang thêm lửa vào nhà; dùng cùng nhau sẽ làm giảm ý nghĩa điều dưỡng.

Cháo mã đề đậu xanh có chữa được bệnh đường tiết niệu không?

Bác sĩ Long nhấn mạnh với Cô chú anh chị: cháo mã đề đậu xanh là món ăn hỗ trợ theo y học cổ truyền, không thay thế thuốc điều trị. Món cháo này có thể giúp thanh nhiệt, lợi tiểu, làm dịu một số biểu hiện nhẹ do thấp nhiệt, nhưng không thể xem là phương pháp điều trị duy nhất cho viêm đường tiết niệu, sỏi thận, suy thận hay các bệnh lý tiết niệu khác.

Điều trị đúng cần dựa trên thăm khám, bắt mạch, hỏi bệnh, xem lưỡi theo Đông y và khi cần thiết phải kết hợp xét nghiệm, siêu âm, kiểm tra nước tiểu theo y học hiện đại. Giống như sửa một đường ống nước trong nhà, thấy nước chảy yếu không thể chỉ lau bên ngoài, mà cần biết tắc ở đâu, do cặn, do gấp khúc hay do hỏng van.

Lời khuyên của bác sĩ Long

Cháo mã đề đậu xanh là món ăn dân dã, dễ nấu, có giá trị hỗ trợ thanh nhiệt, lợi tiểu, giải thấp nhiệt khi dùng đúng người, đúng lúc. Cô chú anh chị có thể xem đây là một món điều dưỡng nhẹ nhàng trong bữa ăn, đặc biệt khi cơ thể có biểu hiện nóng trong, tiểu vàng, bứt rứt do ăn uống và thời tiết.

Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái đi tái lại, Cô chú anh chị đừng để cơ thể “báo động mãi mà mình không kiểm tra”. Hãy qua thăm khám để bác sĩ Long đánh giá đúng thể bệnh và hướng dẫn phương pháp phù hợp.

Khi thận đã xuống sức, cơ thể thường mệt trước khi bệnh kịp “lên tiếng”

Bác sĩ Trần Hải Long
Với gần 20 năm theo đuổi Y học cổ truyền, bác sĩ Long luôn ưu tiên xác định đúng thể Thận trước khi nghĩ đến bất kỳ hướng bồi bổ nào.
  • Được bác sĩ Long xem lại toàn bộ biểu hiện liên quan đến Thận: ngủ, tiểu tiện, sinh lực, lưng gối
  • Được phân biệt rõ Thận khí hư – Thận dương hư – Thận âm hư hay Tâm Thận bất giao
  • Biết mình đang suy ở mức nhẹ, trung bình hay đã ảnh hưởng nền tảng cơ thể
  • Được định hướng bồi bổ phù hợp với thể trạng hiện tại, không bổ dàn trải
  • Tránh tình trạng dùng thuốc bổ, rượu thuốc hoặc thực phẩm tăng lực sai thể

Bác sĩ Long chỉ nhận tư vấn khi thấy thể trạng phù hợp và có thể đồng hành. Trường hợp chưa cần can thiệp, bác sĩ sẽ nói rõ để cô chú anh chị yên tâm.

Nếu cô chú anh chị cảm nhận cơ thể đang xuống sức, sinh lực giảm, ngủ kém kéo dài, có thể để lại thông tin để bác sĩ Long xem xét và định hướng phù hợp >>

Đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ Long

Nếu Cô chú anh chị đang gặp tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt, nóng trong, mệt mỏi, đau lưng, hoặc muốn được tư vấn cách dùng món ăn bài thuốc phù hợp với thể trạng, hãy chủ động đặt lịch thăm khám.

ĐỪNG ĐỂ "THẬN YẾU"
LÀM "KHÍ SUY"

Bác sĩ Long giúp cô chú anh chị chặn đứng nguy cơ suy thận và phục hồi chức năng từ gốc.

Bác sĩ Long
  • # Vừng đen bổ thận
  • # Chanh muối hỗ trợ tiêu hoá
  • # Mía bổ thận
  • # Hạt chia bổ thận
  • # Gừng hỗ trợ gan
  • # Đậu bắp dưỡng khớp
  • # Lá đinh lăng giảm đau đầu
  • # Cây mã đề lợi tiểu
  • # Sắn dây bổ thận
  • # Đậu đen bổ thận
  • # Huyệt đạo
  • # Chuối dưỡng khớp

Các câu hỏi phổ biến xoay quanh bệnh này

?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Tôi hay bị mỏi lưng, nghe nói chườm muối rang tốt cho thận, vậy tôi có nên chườm thường xuyên không và cần lưu ý gì cho an toàn?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi chườm muối rang vùng thắt lưng có tốt cho thận được cô chú anh chị hỏi rất nhiều, và câu trả lời ngắn gọn là có lợi ở mức hỗ trợ, nếu dùng... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Tôi hay bị tiểu rắt, nghe nói ăn lê cho mát người sẽ đỡ, vậy trường hợp nào nên ăn và khi nào cần xem lại nguyên nhân khác không thưa bác sĩ Long?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi “ăn lê giúp giảm tiểu rắt không” là thắc mắc rất nhiều cô chú anh chị hay hỏi Bác sĩ Long, và câu trả lời ngắn gọn là ăn lê có thể hỗ... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Thưa bác sĩ Long, tôi nghe nói khoai lang tốt nhưng ăn nhiều lại hại thận, vậy ăn bao nhiêu là vừa và người thận yếu có nên ăn thường xuyên không?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi ăn khoai lang ảnh hưởng thận ra sao được hỏi rất nhiều, và câu trả lời ngắn gọn là khoai lang không xấu cho thận nếu ăn đúng cách và đúng người, nhưng... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Tôi hay đau mỏi lưng dưới, chườm ngải cứu khô có nên làm thường xuyên không và cần kết hợp sinh hoạt thế nào để đỡ tái phát?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Cô chú anh chị hỏi về việc chườm ngải cứu khô vùng lưng dưới thì Bác sĩ Long trả lời ngay là có thể áp dụng như một biện pháp hỗ trợ tại nhà, nếu... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Thưa bác sĩ Long, tôi hay tiểu đêm, nghe nói xoa dầu gừng vùng lưng giúp giảm, vậy trường hợp nào nên làm và có cần kết hợp sinh hoạt gì thêm không?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi “xoa dầu gừng vùng lưng giúp giảm tiểu đêm không” được rất nhiều cô chú anh chị quan tâm, và Bác sĩ Long trả lời ngay thế này: cách này có thể giúp... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Thưa bác sĩ Trần Hải Long, tôi xoa bóp gan bàn chân mỗi tối thì có thật sự hỗ trợ thận không, nên làm bao lâu và có cần kết hợp sinh hoạt gì thêm không?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi về việc xoa bóp gan bàn chân để hỗ trợ thận là điều Bác sĩ Long gặp rất thường xuyên, và câu trả lời ngắn gọn là cách này có giá trị hỗ... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Tôi nghe nói thận hư ăn mè đen rang tốt, nhưng không rõ nên ăn thế nào, ăn nhiều có hại bụng không, trường hợp hay lạnh bụng có dùng được không?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi “thận hư ăn mè đen rang thế nào” là câu Bác sĩ Long gặp rất thường xuyên, và câu trả lời ngắn gọn là có thể dùng mè đen rang, nhưng dùng đúng... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Bác sĩ Long ơi, tôi hay nghe mẹo dân gian bổ thận, vậy khi nào không nên áp dụng, nhất là lúc người mệt, tiểu bất thường hay đang uống thuốc?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi “khi nào không nên áp dụng mẹo dân gian cho thận” là câu Bác sĩ Long gặp rất thường xuyên, và câu trả lời ngắn gọn là không phải lúc nào mẹo dân... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Tôi nghe nói uống rượu thuốc bổ thận phải đúng cách, không thì hại gan, thận, tôi muốn hỏi Bác s
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Cô chú anh chị quan tâm việc uống rượu thuốc bổ thận nhưng chưa đúng cách, Bác sĩ Long xin chia sẻ ngay: uống rượu thuốc bổ thận cần cẩn trọng, không phải cứ nhiều... Xem thêm
?
Người dùng ẩn danh
9 tháng 3 lúc 13h54
Thận - Tiết niệu
Thưa bác sĩ Long, tôi nghe nói ăn nho khô tốt cho thận, vậy người thận yếu, hay mệt và dễ tăng đường huyết có nên ăn không?
Đã trả lời
Xem câu trả lời
Bác sĩ Trần Hải Long
Câu hỏi “ăn nho khô có lợi cho thận không” được cô chú anh chị hỏi khá nhiều, và câu trả lời ngắn gọn là có lợi ở mức hỗ trợ, nếu dùng đúng cách... Xem thêm

Hiểu bệnh để trị cho trúng

Nước mã đề râu ngô: thanh nhiệt, lợi tiểu nhưng không nên uống tùy tiện

Canh mã đề thịt băm: món canh thanh nhiệt, lợi tiểu dễ nấu

Mã Đề Nấu Bí Đao: Thức Uống Thanh Nhiệt, Lợi Tiểu Theo Y Học Cổ Truyền

Mã đề kết hợp kim tiền thảo: Bài thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ đường tiết niệu

Canh Mã Đề Nấu Tôm: Món Canh Thanh Mát, Lợi Tiểu, Dễ Ăn Cho Cả Nhà

Mã Đề Nấu Đậu Đen: Bài Thuốc Thanh Nhiệt, Lợi Tiểu Theo YHCT

Nhắn cho bác sĩ
Hotline
Zalo