Cô chú anh chị hay nghe mách nhau “thoát vị đĩa đệm chườm ngải cứu cho đỡ đau”. Nhưng vì sao có người đỡ, có người không? Và chườm như thế nào để an toàn, không làm vùng lưng vốn đã tổn thương lại càng viêm hơn?

Hôm nay, bác sĩ Long xin chia sẻ góc nhìn Đông y – thật gọn và dễ hiểu – để cô chú anh chị tự tin hơn khi áp dụng.

Vì sao chườm ngải cứu có thể giúp dịu đau?

Trong Đông y, ngải cứu có tính ấm, mùi thơm giúp “thông kinh lạc”, nghĩa là hỗ trợ làm mềm vùng cơ co cứng, tăng lưu thông máu tại chỗ. Với thoát vị đĩa đệm, cơn đau thường đến từ hai thứ: đĩa đệm chèn vào rễ thần kinh và nhóm cơ quanh cột sống bị co cứng để bảo vệ. Khi chườm ấm đúng cách, phần cơ co cứng có thể mềm hơn, tuần hoàn tăng lên, giúp dịu cảm giác đau buốt lan xuống mông, xuống chân.

Nói đơn giản, chườm ngải cứu không tác động trực tiếp vào đĩa đệm, nhưng có thể hỗ trợ làm “giảm căng thẳng” quanh khu vực bị tổn thương. Và khi cơ bớt căng, cô chú anh chị cũng dễ đứng lên, xoay người, cúi nhẹ hơn mà không bị giật thốn.

Những ai phù hợp và ai nên tránh?

Bác sĩ Long thường gặp nhiều cô chú anh chị tự chườm nóng liên tục, thấy đỡ thì tiếp tục, thấy đau hơn cũng… tiếp tục. Điều này dễ khiến vùng tổn thương thêm kích ứng.

Nên chườm khi

• Cơn đau do co cứng cơ lưng – thắt lưng, đau tăng khi lạnh, giảm khi xoa ấm.
• Thoát vị giai đoạn sớm, đau kiểu âm ỉ, không lan xuống chân quá nhiều.
• Cơ thể thuộc thể “hàn” theo Đông y: tay chân lạnh, lưng dễ đau khi trời trở lạnh.

Không nên chườm khi

• Đau cấp, sưng nóng vùng lưng, đau lan mạnh xuống chân như điện giật.
• Vừa bị chấn thương, té ngã, nâng vật nặng sai tư thế trong vài ngày gần đây.
• Da vùng lưng đang viêm, nổi mẩn, dễ phồng rộp.
• Cô chú anh chị đang bị bệnh lý nền khiến da dễ bỏng nhiệt.

Khi gặp các dấu hiệu trên, việc chườm nóng có thể khiến tình trạng phù nề tăng hơn. Lúc này, tốt nhất nên để lưng nghỉ ngơi và trao đổi với bác sĩ để xác định mức độ chèn ép thần kinh.

Cách chườm ngải cứu an toàn theo kinh nghiệm lâm sàng

Chườm ngải cứu nghe đơn giản nhưng nếu làm đúng, hiệu quả có thể rõ hơn và hạn chế được rủi ro.

Cách làm phổ biến

Bác sĩ Long hay hướng dẫn các cô chú anh chị dùng một nắm ngải cứu sao nóng cùng chút muối hột, bọc vào khăn sạch rồi chườm lên vùng đau. Nhiệt ấm thấm dần sẽ giúp thư giãn lớp cơ cạnh sống. Không cần quá nóng, chỉ cần hơi ấm vừa đủ để da dễ chịu.

Nguyên tắc quan trọng

• Không chườm trực tiếp lên da trần, nên có lớp khăn mỏng để giảm bỏng nhiệt.
• Mỗi lần chườm chỉ 15-20 phút. Làm nhiều không có nghĩa là tốt hơn.
• Không chườm ngay sau khi vận động mạnh hoặc khi mồ hôi còn ướt.
• Nếu đau lan xuống chân hoặc tê nhiều, ngưng chườm và kiểm tra lại tình trạng cột sống.

Đôi khi cô chú anh chị chỉ cần một buổi chườm là thấy vùng thắt lưng “dễ chịu” hơn. Nhưng đừng nhầm đây là dấu hiệu bệnh đã thuyên giảm. Thoát vị đĩa đệm vẫn cần phác đồ bài bản để hỗ trợ chèn ép và phục hồi vận động lâu dài.

Chườm ngải cứu chỉ là một phần trong phục hồi cột sống

Ở góc nhìn của bác sĩ Long, thoát vị đĩa đệm giống như một cái cây bị nghiêng. Việc chườm nóng chỉ là quét lại phần lá đang héo – nhìn đỡ xấu, nhưng gốc vẫn nghiêng nếu ta không chỉnh lại.

Muốn cải thiện bền vững, cô chú anh chị cần kết hợp thêm vài yếu tố:

• Điều chỉnh tư thế sinh hoạt: đứng – ngồi – ngủ đúng để giảm áp lực lên đĩa đệm.
• Bổ sung vận động nhẹ: các bài kéo giãn, thở bụng giúp cơ cạnh sống khỏe lên.
• Dinh dưỡng ấm, đầy đủ: giữ cơ thể không rơi vào trạng thái hàn – lạnh khiến khí huyết ngưng trệ.
• Tuân thủ phác đồ trị liệu thông qua châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc bài thuốc phù hợp thể bệnh.

Khi phối hợp nhiều phương pháp đúng thời điểm, việc cải thiện đau, tê, cứng lưng sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Đây cũng là nguyên lý “trị bệnh từ gốc” mà bác sĩ Long luôn ưu tiên.

Lời dặn chân thành của bác sĩ Long

Nếu cô chú anh chị đang đau lưng, hãy lắng nghe cơ thể mỗi ngày. Đừng để những phút chịu đựng âm thầm làm tình trạng nặng thêm. Chườm ngải cứu đúng cách là một mẹo dễ làm, an toàn khi biết giới hạn, nhưng không thay thế được thăm khám và điều trị chuẩn chỉnh.

Khi cần một phác đồ phù hợp với thể trạng của mình, cô chú anh chị có thể để lại thông tin ở form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ hỗ trợ định hướng thật nhẹ nhàng và rõ ràng để cô chú anh chị yên tâm chăm lại cột sống của mình.