Có một điều bác sĩ Long gặp rất thường xuyên trong phòng khám, đó là nhiều cô chú anh chị nghe đâu đó rằng “bấm huyệt thận tốt lắm”, rồi về nhà tự bấm, bấm càng nhiều càng yên tâm. Nhưng sau một thời gian, có người thấy người mệt hơn, có người đau âm ỉ vùng thắt lưng, thậm chí có người mất ngủ nhiều hơn. Vấn đề không nằm ở bấm huyệt sai hay đúng một hai động tác, mà nằm ở chỗ: không phải ai cũng phù hợp để bấm huyệt thận.

Bài chia sẻ này, bác sĩ Long muốn nói thẳng, nói rõ, để cô chú anh chị hiểu đúng: bấm huyệt thận không xấu, nhưng dùng không đúng người, không đúng thời điểm thì lợi ít mà hại nhiều. Hiểu được ai không nên bấm huyệt thận, cũng chính là đang bảo vệ thận của mình theo cách bền vững hơn.

Vì sao bấm huyệt thận được nhiều người tin tưởng

Trong y học cổ truyền, thận không chỉ là cơ quan lọc nước tiểu như cách Tây y thường nói. Thận còn được xem là “gốc của sự sống”, là nơi tàng tinh, chủ về sinh trưởng, phát dục, xương khớp, giấc ngủ và cả sức bền của cơ thể.

Chính vì vậy, những năm gần đây, rất nhiều video, bài viết hướng dẫn bấm huyệt thận để “bổ thận”, “khỏe người”, “ngủ ngon”, “đỡ đau lưng” lan truyền rất mạnh. Bấm huyệt lại đơn giản, không cần thuốc men, nên càng khiến cô chú anh chị tin rằng cứ bấm là tốt, bấm nhiều càng tốt.

Nhưng y học cổ truyền chưa bao giờ có khái niệm “một phương pháp dùng cho tất cả”. Mọi can thiệp lên cơ thể, dù là thuốc hay không dùng thuốc, đều cần đúng thể trạng.

Bấm huyệt thận thực chất là tác động gì

Bác sĩ Long nói một cách dễ hiểu thế này. Bấm huyệt là một hình thức kích thích. Khi cô chú anh chị day, ấn vào các huyệt liên quan đến thận, cơ thể sẽ được “đánh thức”, khí huyết được thúc đẩy lưu thông mạnh hơn ở vùng đó.

Nếu thận đang suy yếu kiểu “thiếu lực”, thiếu nuôi dưỡng, thì kích thích đúng mức có thể giúp cơ thể phản ứng tốt hơn, giống như khơi lại một dòng nước đang chảy chậm.

Nhưng nếu nền thận vốn đã không ổn định, hoặc cơ thể đang trong trạng thái không phù hợp để kích thích, thì việc bấm huyệt lúc này giống như ép một cái máy đang nóng phải chạy nhanh hơn. Bề ngoài có thể thấy “đỡ tạm”, nhưng bên trong lại mệt thêm.

Những nhóm người không nên bấm huyệt thận

Người đang suy nhược nặng, người rất yếu sức

Có những cô chú anh chị đến gặp bác sĩ Long với tình trạng người rất mệt, ăn uống kém, ngủ chập chờn, chỉ làm việc nhẹ cũng thấy hụt hơi. Trong y học cổ truyền, đây thường là trạng thái khí huyết suy, cơ thể thiếu năng lượng nền.

Với nhóm này, bấm huyệt thận mạnh tay hoặc bấm thường xuyên lại không phải là cách hay. Vì cơ thể đang thiếu lực để đáp ứng, kích thích vào sẽ khiến thận phải “gồng lên”, dễ dẫn đến mệt nhiều hơn sau bấm, thậm chí chóng mặt, uể oải.

Người đang sốt, viêm nhiễm, cơ thể có phản ứng cấp

Khi cơ thể đang sốt, đang viêm, tức là hệ miễn dịch và khí huyết đang dồn lực để xử lý một vấn đề cấp tính. Lúc này, việc bấm huyệt thận để “bổ” là không phù hợp.

Bác sĩ Long thường ví von thế này: nhà đang cháy ở phòng khách, mà mình lại chạy xuống bếp bật thêm lửa, thì mọi thứ sẽ rối hơn. Cơ thể lúc này cần được nghỉ, được theo dõi, không cần thêm kích thích.

Người có biểu hiện thận âm hư, hỏa vượng

Đây là nhóm rất hay bị hiểu nhầm. Nhiều cô chú anh chị hay nóng trong, miệng khô, hay khát nước, dễ bốc hỏa, mất ngủ về đêm, lưng nóng âm ỉ. Những biểu hiện này trong y học cổ truyền thường liên quan đến thận âm hư, tức là phần “nước mát” của thận không đủ.

Trong trường hợp này, bấm huyệt thận theo kiểu kích thích mạnh dễ làm hỏa bốc lên nhiều hơn, khiến người càng nóng, càng khó ngủ. Không ít người bấm xong thấy đêm đó trằn trọc, tim đập nhanh, đó là dấu hiệu cơ thể không hợp.

Phụ nữ đang mang thai

Với phụ nữ mang thai, mọi tác động lên các huyệt đạo đều cần hết sức thận trọng. Một số huyệt liên quan đến thận và vùng thắt lưng có thể ảnh hưởng đến khí huyết vùng bụng dưới.

Bác sĩ Long luôn khuyên rằng, trong thai kỳ, cô chú anh chị tuyệt đối không tự ý bấm huyệt thận theo hướng dẫn trên mạng, kể cả khi thấy người mỏi lưng hay mệt.

Người có bệnh nền nặng về tim mạch, huyết áp không ổn định

Bấm huyệt có thể làm thay đổi nhịp tuần hoàn và phản xạ thần kinh. Với những cô chú anh chị có huyết áp dao động nhiều, tim mạch không ổn định, việc tự ý bấm huyệt thận có thể khiến cơ thể phản ứng không mong muốn, như choáng, hồi hộp, khó chịu.

Nhóm này cần được đánh giá kỹ thể trạng trước khi áp dụng bất kỳ liệu pháp nào liên quan đến huyệt đạo.

Vì sao nhiều người bấm huyệt thấy đỡ nhưng không bền

Bác sĩ Long không phủ nhận, có người bấm huyệt thận thấy dễ chịu ngay lúc đó. Điều này là thật, vì khi bấm, thần kinh được thư giãn, máu lưu thông tốt hơn, cảm giác đau mỏi tạm thời giảm đi.

Nhưng nếu cái gốc là thận đang suy do thiếu ngủ kéo dài, ăn uống thất thường, lao lực nhiều năm, thì bấm huyệt chỉ giống như xoa dịu tạm thời. Khi dừng bấm, mọi thứ lại quay về như cũ, thậm chí nặng hơn nếu bấm sai cách.

Y học cổ truyền luôn nhấn mạnh: dưỡng quan trọng hơn kích. Không phải lúc nào cũng cần “tác động mạnh”.

Nếu không bấm huyệt thận thì nên làm gì

Điều chỉnh nhịp sinh hoạt

Thận rất sợ thức khuya. Ngủ muộn, ngủ không sâu làm thận hao dần mà không ai nhận ra. Với nhiều người, chỉ cần điều chỉnh giờ ngủ, hạn chế thức sau 23 giờ, cơ thể đã cải thiện rõ.

Giữ ấm vùng thắt lưng và bàn chân

Thận ưa ấm, ghét lạnh. Giữ ấm lưng, nhất là khi trời lạnh hoặc khi ngồi điều hòa lâu, là một cách dưỡng thận rất đơn giản mà hiệu quả.

Ăn uống điều độ, không cực đoan

Ăn quá mặn, uống nhiều nước đá, lạm dụng đồ kích thích đều làm thận phải làm việc quá sức. Dưỡng thận không cần món gì cao sang, mà cần sự đều đặn và vừa phải.

Vận động nhẹ nhàng

Đi bộ, giãn cơ nhẹ, thở sâu đều đặn giúp khí huyết lưu thông tự nhiên, an toàn hơn nhiều so với việc kích thích mạnh bằng bấm huyệt khi chưa hiểu rõ cơ thể mình.

Khi nào cần được tư vấn chuyên môn

Nếu cô chú anh chị thấy các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, đau lưng không rõ nguyên nhân, mất ngủ nhiều, tiểu tiện bất thường, hoặc bấm huyệt xong thấy người khó chịu hơn, thì đó là lúc cần được nhìn nhận lại một cách bài bản.

Hiểu đúng thể trạng của mình quan trọng hơn việc áp dụng bất kỳ mẹo nào đang lan truyền.

Lời chia sẻ cuối của bác sĩ Long

Bác sĩ Long luôn nói với cô chú anh chị rằng: chăm sóc thận là một hành trình dài, không phải vài động tác bấm huyệt là xong. Có người hợp, có người không. Có lúc nên bấm, có lúc nên dừng.

Hiểu được ai không nên bấm huyệt thận, cũng chính là bước đầu để tránh làm tổn thương thận một cách âm thầm. Nếu cô chú anh chị muốn được định hướng kỹ hơn theo đúng thể trạng của mình, có thể để lại thông tin ở form bên dưới để bác sĩ Long chia sẻ và tư vấn một cách phù hợp, an toàn và lâu dài hơn cho sức khỏe tổng thể.