Trong y học cổ truyền, mũi là khiếu của Phế. Khi Phế khí không tuyên thông, phong hàn, phong nhiệt hoặc đàm trọc bít trở vùng đầu mặt, đường mũi sẽ không thông. Lúc ấy, ngoài việc điều chỉnh gốc bệnh, có một huyệt tại chỗ thường được dùng để hỗ trợ khai thông đường mũi, đó là huyệt Tỵ Thông.

Bác sĩ Long hay ví huyệt Tỵ Thông như chiếc then cửa nằm ngay bên cánh mũi. Khi mũi bị bít, day đúng vị trí này giống như nhẹ nhàng lay then cửa, giúp cánh cửa đường thở mở ra từ từ. Huyệt này không thay thế điều trị viêm xoang, nhưng có thể hỗ trợ giảm nghẹt mũi, giúp cô chú anh chị dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Huyệt Tỵ Thông là gì và nằm ở đâu?

Tên gọi Tỵ Thông đã nói lên công dụng của huyệt. “Tỵ” là mũi, “Thông” là thông suốt. Đây là huyệt thường dùng trong châm cứu, day bấm vùng mặt để hỗ trợ các chứng tỵ tắc, tỵ uyên, nghẹt mũi, chảy nước mũi, giảm khứu giác do đường mũi kém thông.

Vị trí huyệt Tỵ Thông nằm ở vùng rãnh mũi má, gần hai bên cánh mũi, thường được xác định tại chỗ lõm ở phía trên đầu trên của rãnh mũi môi, gần sát bên cạnh cánh mũi. Khi cô chú anh chị dùng đầu ngón tay trỏ ấn nhẹ vào vùng hai bên cánh mũi, nếu thấy một điểm hơi tức, hơi ê, lan nhẹ vào trong mũi thì đó là vùng huyệt thường được day bấm.

Cô chú anh chị có thể hình dung đường mũi giống như con hẻm nhỏ. Huyệt Tỵ Thông nằm ngay gần “cổng hẻm”. Khi cổng bị kẹt vì lạnh, đàm hoặc niêm mạc sưng nề, day bấm đúng vùng này giúp khí huyết tại chỗ lưu thông hơn, từ đó cảm giác nghẹt mũi có thể giảm bớt.

Vì sao huyệt Tỵ Thông hỗ trợ người viêm xoang?

Trong y học cổ truyền, viêm xoang thường được xếp vào phạm vi các chứng tỵ uyên, tỵ tắc. Nguyên nhân có thể do phong hàn xâm nhập, phong nhiệt uất lại, đàm thấp ứ trệ, Phế khí hư, Tỳ khí hư hoặc Can Đởm thấp nhiệt. Dù thể bệnh khác nhau, triệu chứng chung thường là mũi bít tắc, dịch mũi khó thoát, vùng đầu mặt nặng nề.

Huyệt Tỵ Thông là huyệt tác động tại chỗ vùng mũi. Khi day bấm đúng cách, huyệt này giúp thông tỵ khiếu, hành khí hoạt huyết vùng mũi, giảm cảm giác bế tắc tại đường mũi. Nói đơn giản, huyệt này giống như người dọn rác ở miệng cống. Cống thông thì nước dễ chảy; mũi thông thì hơi thở nhẹ hơn.

Với người viêm xoang, Tỵ Thông thường được phối hợp với các huyệt khác như Nghinh Hương, Ấn Đường, Phong Trì, Hợp Cốc tùy thể bệnh. Nếu chỉ day một huyệt Tỵ Thông, cô chú anh chị có thể thấy dễ chịu tạm thời, nhưng nếu gốc bệnh còn đó, nghẹt mũi vẫn dễ tái phát.

Hướng dẫn day bấm huyệt Tỵ Thông tại nhà

Trước khi day bấm, cô chú anh chị nên rửa tay sạch, ngồi thẳng lưng, thả lỏng vai và mặt. Không nên bấm quá mạnh vì vùng quanh mũi có da mỏng, nhiều mạch máu nhỏ, dễ đỏ rát nếu tác động thô bạo.

Bước 1: Làm ấm vùng mũi

Cô chú anh chị xoa hai bàn tay vào nhau cho ấm, sau đó áp nhẹ lên hai bên mũi và gò má trong khoảng 20 đến 30 giây. Có thể xoa dọc hai bên sống mũi từ trên xuống dưới vài lần. Việc làm ấm này giống như làm mềm đất trước khi khơi dòng nước, giúp vùng mũi thư giãn và dễ tiếp nhận tác động hơn.

Bước 2: Xác định huyệt Tỵ Thông

Dùng hai ngón tay trỏ đặt ở hai bên cánh mũi, hơi chếch lên phía trên rãnh mũi má. Tìm điểm lõm nhỏ gần sát cánh mũi, khi ấn vào có cảm giác tức nhẹ hoặc ê nhẹ lan vào trong mũi. Đó là vùng huyệt Tỵ Thông.

Không cần cố tìm chính xác từng milimet. Với day bấm tại nhà, cô chú anh chị chỉ cần tác động đúng vùng huyệt, lực vừa phải, đều và chậm. Bấm huyệt giống như vặn vòi nước: vặn từ tốn thì nước chảy êm, vặn giật mạnh dễ làm hỏng ren.

Bước 3: Day bấm huyệt

Dùng đầu ngón tay trỏ hoặc ngón giữa day tròn hai bên huyệt Tỵ Thông trong khoảng 1 đến 2 phút. Lực day vừa đủ để có cảm giác tức nhẹ, dễ chịu, không đau nhói, không làm trầy da. Có thể day theo vòng tròn nhỏ, chậm rãi, kết hợp thở đều.

Sau khi day tròn, cô chú anh chị có thể ấn giữ nhẹ trong 5 giây rồi thả ra, lặp lại 5 đến 7 lần. Nếu mũi đang nghẹt nhiều, sau vài lượt day bấm có thể thấy vùng mũi ấm lên, hơi thở có phần thông hơn hoặc dịch mũi bắt đầu dễ thoát ra hơn.

Bước 4: Kết hợp vuốt dọc sống mũi

Sau khi day Tỵ Thông, cô chú anh chị dùng hai ngón tay vuốt nhẹ từ đầu trong lông mày xuống dọc hai bên sống mũi, qua cánh mũi, đến rãnh mũi má. Làm khoảng 10 đến 15 lần. Động tác này giúp khí huyết vùng mũi mặt lưu chuyển đều hơn, giống như mở thêm lối cho con đường nhỏ bớt ùn tắc.

Mỗi ngày có thể thực hiện 1 đến 2 lần, nhất là buổi sáng sau khi ngủ dậy, buổi tối trước khi ngủ hoặc khi mũi nghẹt khó chịu. Không nên day bấm liên tục quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm vùng da quanh mũi kích ứng.

Lưu ý khi day bấm Tỵ Thông cho người viêm xoang

Cô chú anh chị không nên day bấm khi vùng mũi đang có vết thương hở, mụn viêm, nhiễm trùng da, sưng đỏ đau nhiều hoặc vừa can thiệp phẫu thuật vùng mũi xoang. Nếu bấm thấy đau nhói, chảy máu mũi, chóng mặt, khó chịu tăng lên thì cần dừng lại.

Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi yếu, người có rối loạn đông máu hoặc dễ bầm tím nên day rất nhẹ, tốt nhất có hướng dẫn trực tiếp của thầy thuốc. Với trẻ nhỏ, không nên ép bấm mạnh vì trẻ dễ sợ, dễ giãy, làm tổn thương vùng mũi.

Điều quan trọng là phải phân biệt thể bệnh. Nếu cô chú anh chị nghẹt mũi do phong hàn, thường có nước mũi trong, sợ lạnh, gặp lạnh nặng hơn, có thể phối hợp giữ ấm, uống nước ấm. Nếu nghẹt do phong nhiệt, thường có nước mũi vàng đặc, họng khô đau, miệng khát, người nóng, cần hướng xử trí khác. Nếu do đàm thấp, thường nặng đầu, dịch mũi đặc dai dẳng, người uể oải, Tỳ Vị yếu, lại cần điều chỉnh từ tiêu hóa và vận hóa đàm thấp.

Bấm huyệt chỉ giống như mở cửa sổ cho căn phòng bớt bí. Nhưng nếu trong phòng còn ẩm mốc, rác chưa dọn, mái nhà còn dột thì cửa mở rồi vẫn sẽ bí lại. Viêm xoang cũng vậy, muốn bền cần vừa thông mũi, vừa xử lý nguyên nhân bên trong.

Lời dặn của bác sĩ Long

Huyệt Tỵ Thông là huyệt tại vùng mũi, thường được dùng để hỗ trợ thông tỵ khiếu, giảm nghẹt mũi, hỗ trợ lưu thông khí huyết vùng mũi mặt. Với người viêm xoang, day bấm huyệt này đúng cách có thể giúp giảm cảm giác bít tắc, nhất là khi phối hợp thêm giữ ấm, vệ sinh mũi đúng cách, ăn uống thanh đạm và nghỉ ngơi hợp lý.

Tuy nhiên, cô chú anh chị cần nhớ rằng viêm xoang có nhiều thể bệnh trong y học cổ truyền: phong hàn, phong nhiệt, đàm thấp, Phế hư, Tỳ hư, Can Đởm thấp nhiệt. Mỗi thể có cách xử trí khác nhau. Day bấm Tỵ Thông chỉ là phần hỗ trợ tại chỗ, không thay thế thăm khám và điều trị khi bệnh kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Nếu cô chú anh chị bị viêm xoang lâu ngày, nghẹt mũi tái đi tái lại, đau đầu, giảm khứu giác, chảy dịch xuống họng hoặc dùng nhiều cách vẫn chưa ổn, hãy đặt lịch thăm khám để bác sĩ Long xem mạch, quan sát lưỡi, hỏi bệnh và hướng dẫn phương pháp phù hợp với cơ địa.

• Đặt lịch thăm khám tại: https://bacsitranhailong.com/dat-lich-kham
• Nhắn tin Zalo: https://zalo.me/2316749324237229810
• Gọi hotline: 0368 180 102