Có bao giờ cô chú anh chị thấy mệt mỏi, sưng phù, tiểu ít hay hay đau lưng mà chủ quan nghĩ “do tuổi tác”? Thật ra, đó có thể là tín hiệu SOS âm thầm của thận. Bác sĩ Long hay nói vui, “thận không la lớn, nhưng nếu mình không nghe sớm – hậu quả sẽ là cả một hành trình mệt mỏi”.

Theo thống kê, gần 10% người trưởng thành có dấu hiệu suy giảm chức năng thận mà không hề hay biết. Và phần lớn chỉ phát hiện khi đã xuất hiện protein hoặc máu trong nước tiểu – lúc đó thận đã yếu rõ rệt.

Vì thế, bác sĩ Long luôn khuyên: đừng đợi bệnh mới chữa, hãy chăm thận khi nó còn khỏe. Và đôi khi, chỉ cần những món ăn dân dã – rẻ tiền – dễ tìm – lại có thể “dưỡng thận” vô cùng hiệu quả.

1. Mộc nhĩ đen – “máy hút bụi” tự nhiên trong cơ thể

Theo y học cổ truyền, mộc nhĩ đen vị ngọt, tính bình, có tác dụng lương huyết, dưỡng âm, ích khí, giúp thanh lọc cơ thể. Hiểu nôm na, nó như “miếng bọt biển” giúp hấp thụ độc tố trong ruột và máu, giảm gánh nặng cho thận.

Về góc độ hiện đại, mộc nhĩ chứa polysaccharide – chất có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp hạn chế tổn thương tế bào thận do mỡ máu, gout hoặc viêm mạn tính. Bác sĩ Long thường gợi ý bà con dùng mộc nhĩ nấu canh với rau củ, hoặc trộn nộm chay – vừa ngon vừa nhẹ bụng.

2. Khoai từ – “vị thuốc trong căn bếp” giúp nuôi lại tế bào thận

Khoai từ (còn gọi là hoài sơn) là vị thuốc quen thuộc trong nhiều bài bổ thận của Đông y. Sách cổ ghi rõ: “Hoài sơn ích khí, kiện tỳ, bổ thận.” Với người tiểu đường, suy thận nhẹ hay mệt mỏi kéo dài, khoai từ giúp ổn định đường huyết, phục hồi tế bào ống thận và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Khoai từ luộc, hấp, nấu cháo hay ninh cùng xương đều rất tốt. Cô chú anh chị lưu ý: không nên ăn khoai từ sống vì có chất gây ngứa, nên nấu chín kỹ để hoạt chất phát huy tác dụng tối đa.

3. Bí đao – “người bạn của thận yếu và người béo phì”

Theo y học cổ truyền, bí đao có vị ngọt, tính hàn, lợi thủy, tiêu thũng, thanh nhiệt, tức là giúp lợi tiểu, giảm phù, giảm tích nước – rất tốt cho người thận yếu, cao huyết áp hoặc hay sưng phù chân tay.

Khoa học hiện đại cũng chỉ ra rằng bí đao chứa nhiều kali và ít natri, hỗ trợ cân bằng điện giải, giảm gánh cho thận trong việc đào thải muối.

Một bát canh bí đao nấu với tôm, thịt nạc hay rong biển vào mùa nóng vừa mát vừa thanh lọc cơ thể – bác sĩ Long thường gọi vui đó là “ly nước rửa thận tự nhiên”.

4. Đậu đen – “hạt nhỏ mà có võ”

Đậu đen là thực phẩm mà gần như ai cũng biết, nhưng ít người biết nó là vị thuốc bổ thận âm trong Đông y. Nó giúp thanh nhiệt, giải độc, bổ huyết, lợi thủy. Đặc biệt tốt với phụ nữ hay mệt mỏi, da xạm, tóc yếu hoặc người bị bệnh thận mạn tính.

Về mặt khoa học, đậu đen chứa anthocyanin – chất chống oxy hóa mạnh gấp 10 lần vitamin E, giúp bảo vệ mạch máu nhỏ trong thận khỏi tổn thương do đường huyết cao.

Bác sĩ Long gợi ý: nấu nước đậu đen rang uống hằng ngày thay nước lọc, hoặc hầm chung với gạo lứt – vừa thanh nhiệt, vừa giúp ổn định huyết áp.

Nhưng chỉ ăn thôi chưa đủ – muốn thận khỏe phải sống đúng cách

Rất nhiều cô chú anh chị tìm đến bác sĩ Long hỏi: “Bác sĩ ơi, ăn đậu đen, uống nước bí đao là khỏi bệnh thận phải không?” Bác sĩ Long thường cười hiền và nói: “Thức ăn chỉ là một phần, còn lại là cách ta sống.”

Vì thận không chỉ hỏng vì độc tố, mà còn vì áp lực, mất ngủ, ăn mặn, uống ít nước và dùng thuốc bừa bãi. Dưới đây là những nguyên tắc “vàng” mà bác sĩ Long luôn dặn:

– Uống đủ 1,5–2 lít nước mỗi ngày, trừ khi có chỉ định hạn chế từ bác sĩ.
– Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu – vì ba yếu tố này là “bộ ba hủy diệt” tế bào thận.
– Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, làm việc quá sức.
– Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc bổ thận, thuốc tăng lực, hay thực phẩm “thần dược” chưa rõ nguồn gốc.

Bác sĩ Long đã từng gặp không ít trường hợp, sau vài tháng uống “thuốc bổ thận” trôi nổi, xét nghiệm lại thì men gan tăng, chức năng thận giảm, do các sản phẩm này chứa steroid hoặc kim loại nặng gây hại nghiêm trọng.

Theo Y học cổ truyền, thận không chỉ “lọc nước tiểu” – mà là gốc của sinh lực

Thận tàng tinh, chủ cốt, sinh tủy, thông nhĩ, khai khiếu ra tai, ảnh hưởng tới tóc, xương, trí nhớ, sinh lý. Vì vậy khi thận yếu, không chỉ tiểu tiện kém mà còn dễ đau lưng, mỏi gối, mất ngủ, tóc rụng, giảm trí nhớ hoặc suy giảm sinh lý.

Nếu cô chú anh chị đang có dấu hiệu như tiểu ít, phù, mệt, hoặc có bệnh nền như huyết áp cao, tiểu đường, gout… hãy để lại thông tin bên dưới để bác sĩ Long tư vấn chi tiết hơn cách dưỡng thận đúng và an toàn cho từng người.