Ban ngày vắt kiệt sức lao động, buổi tối về vẫn gắng gượng làm việc nặng vì nghĩ rằng đó là tranh thủ lúc rảnh rảnh, nhưng cô chú anh chị có biết mình đang trực tiếp “hành hạ” tạng thận của mình hay không?

Nhiều người trẻ hay cả các cô chú lớn tuổi thường chủ quan cho rằng mệt mỏi sau khi làm việc nặng là chuyện bình thường, chỉ cần ngủ một giấc là khỏe, nhưng thực tế đau mỏi vùng thắt lưng vào ban đêm lại là tiếng kêu cứu từ sâu bên trong cơ thể.

Sai lầm khi nghĩ rằng làm việc nặng buổi tối chỉ gây mỏi cơ đơn thuần

Đa số chúng ta khi thấy đau lưng, mỏi gối sau khi bê vác hay dọn dẹp nhà cửa vào buổi tối thường chỉ nghĩ là do cơ bắp hoạt động quá sức. Chúng ta tặc lưỡi bỏ qua hoặc cùng lắm là dán miếng cao, xoa ít dầu nóng với hy vọng sáng mai sẽ hết đau.

Thực tế, bác sĩ Long đã gặp rất nhiều trường hợp cô chú anh chị để tình trạng này kéo dài, đến khi cơn đau không còn chỉ xuất hiện sau khi làm việc mà chuyển thành đau âm ỉ cả ngày, thậm chí là tiểu đêm nhiều lần, chân tay lạnh thì lúc đó tạng thận đã suy yếu đáng kể.

Triệu chứng mỏi lưng, mỏi thận sau khi làm việc nặng buổi tối không đơn thuần là một phản ứng cơ học; nó là “đèn báo hiệu” cho thấy nguồn năng lượng dự trữ của cơ thể đang bị bào mòn quá mức. Đừng nhầm lẫn giữa mỏi cơ nhất thời và sự suy kiệt nội tại của tạng phủ.

Giải mã cơ chế “mỏi thận” dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, Thận được coi là “Gốc của sự sống”, là nơi tàng tinh và chủ về xương cốt. Thắt lưng chính là “phủ của thận”, nghĩa là ngôi nhà nơi tạng thận trú ngụ. Khi chúng ta tác động một lực lớn vào vùng thắt lưng thông qua việc làm nặng, tạng Thận sẽ trực tiếp chịu ảnh hưởng.

Bác sĩ Long thường ví tạng thận của mỗi người giống như một viên pin dự phòng khổng lồ. Ban ngày, viên pin này cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động, và ban đêm là thời gian để “sạc” lại, để âm huyết được phục hồi. Khi cô chú anh chị làm việc nặng vào buổi tối, chúng ta đang bắt viên pin phải xả điện vào đúng lúc nó cần được nạp.

Khi Thận khí bị hao tán vào ban đêm, nó không còn đủ sức để nuôi dưỡng xương khớp vùng thắt lưng, dẫn đến tình trạng đau mỏi. Về lâu dài, “pin” cạn kiệt sẽ dẫn đến Thận hư, biểu hiện rõ rệt qua việc đau lưng mỏi gối, ù tai, tóc bạc sớm và suy giảm sinh lực.

Thận chủ cốt tủy, thắt lưng là phủ của thận. Làm việc nặng quá sức vào giờ âm (buổi tối) sẽ trực tiếp làm hao tổn thận tinh, khiến phần gốc rễ của cơ thể bị lung lay.

Góc nhìn y học hiện đại về áp lực lên cột sống và hệ tiết niệu

Dưới góc độ khoa học hiện đại, việc làm việc nặng buổi tối gây áp lực cực lớn lên cột sống thắt lưng và hệ thống cơ cạnh sống. Sau một ngày dài, các đĩa đệm đã bị nén lại và mất đi một lượng nước nhất định, làm giảm khả năng giảm chấn.

Việc tiếp tục bê vác nặng lúc này khiến đĩa đệm dễ bị tổn thương, thoát vị hoặc gây chèn ép lên các dây thần kinh. Cơn đau lan tỏa vùng hông mà mọi người hay gọi là “mỏi thận” thực chất thường là sự kết hợp giữa đau cơ học và sự mệt mỏi của hệ thống lọc máu khi tuần hoàn bị ảnh hưởng do tư thế làm việc không chuẩn.

Bác sĩ Long luôn quan niệm rằng Đông và Tây y cần song hành để chúng ta có cái nhìn toàn diện nhất. Nếu Tây y chỉ ra những tổn thương thực thể ở cột sống, thì Đông y giải thích được tại sao cùng một cường độ làm việc nhưng có người đau người không, đó chính là do nội lực của tạng Thận khác nhau.

Vì sao các mẹo giảm đau tức thời không thể giải quyết triệt để

Khi thấy mỏi, cô chú anh chị thường hay dùng các mẹo như đắp lá nóng, xoa dầu hoặc uống vài viên thuốc giảm đau mua ngoài hiệu thuốc. Những cách này có thể mang lại cảm giác dễ chịu ngay lập tức vì chúng giúp giãn cơ và đánh lừa cảm giác đau của não bộ.

Tuy nhiên, cái “gốc” là sự hao tổn Thận khí vẫn chưa được bù đắp. Việc thấy đỡ đau rồi lại tiếp tục làm việc nặng buổi tối chẳng khác nào việc chúng ta tắt chuông báo cháy đi nhưng ngọn lửa bên trong vẫn đang âm ỉ cháy. Càng lạm dụng thuốc giảm đau hay các mẹo trị ngọn, cô chú anh chị càng dễ rơi vào tình trạng bệnh mãn tính, khó phục hồi sau này.

Lời khuyên từ bác sĩ Long để bảo vệ tạng Thận mỗi ngày

Để bảo vệ “gốc rễ” của mình, bác sĩ Long mong cô chú anh chị hãy thay đổi thói quen ngay từ hôm nay bằng những hành động cụ thể:

• Ưu tiên sắp xếp các công việc chân tay, bê vác nặng vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều khi dương khí còn vượng, tuyệt đối hạn chế sau 20 giờ tối.
• Nếu buộc phải làm việc, hãy chia nhỏ khối lượng công việc và thực hiện các động tác giãn cơ lưng nhẹ nhàng mỗi 15 phút để giảm áp lực lên cột sống.
• Sau khi làm việc nặng, hãy ngâm chân bằng nước ấm pha chút muối và gừng trước khi đi ngủ để kích thích kinh lạc, giúp khí huyết lưu thông và hỗ trợ tạng thận phục hồi.
• Bổ sung các món ăn có màu đen như đỗ đen, vừng đen vào thực đơn vì trong YHCT, màu đen đi vào tạng Thận, giúp bồi bổ thận tinh rất tốt.
• Luôn giữ ấm vùng thắt lưng và lòng bàn chân (nơi có huyệt Dũng Tuyền – cửa ngõ của Thận khí), tránh để nhiễm lạnh sau khi làm việc ra mồ hôi.

Bác sĩ Long hiểu rằng đôi khi vì cuộc sống mưu sinh, cô chú anh chị không thể tránh khỏi những lúc vất vả, nhưng hãy lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn. Sức khỏe của tạng Thận chính là vốn quý nhất để chúng ta có thể đi cùng con cháu lâu dài.

Nếu cô chú anh chị đang gặp phải tình trạng đau mỏi thắt lưng kéo dài, tiểu đêm hay cảm thấy sức khỏe giảm sút mà chưa tìm ra cách cải thiện, hãy để lại thông tin ở biểu mẫu bên dưới để bác sĩ Long tư vấn kỹ hơn dựa trên thể trạng riêng của mình.