Có những anh em tìm đến bác sĩ Long với vẻ mặt rất mệt. Không phải vì đau, mà vì lo. Lo vì dạo này “phong độ” xuống dốc, dù tuổi chưa cao. Hỏi kỹ ra mới thấy một điểm chung: mất ngủ kéo dài, đêm nào cũng trằn trọc, ngủ chập chờn, sáng dậy người rã rời.

Nhiều anh em nghĩ yếu sinh lý là chuyện của tuổi tác, của thận, của hormone. Ít ai ngờ rằng giấc ngủ – thứ tưởng như không liên quan – lại là một mắt xích rất quan trọng, thậm chí là gốc rễ của vấn đề.

Mất ngủ và yếu sinh lý: mối liên quan thường bị xem nhẹ

Trong đời sống hiện đại, mất ngủ gần như trở thành “bệnh nền” của rất nhiều người. Làm việc căng thẳng, dùng điện thoại tới khuya, đầu óc lúc nào cũng quay cuồng công việc. Ban đầu chỉ là khó ngủ, sau đó là ngủ không sâu, tỉnh giữa đêm, dậy sớm không ngủ lại được.

Khi tình trạng này kéo dài vài tháng, cơ thể bắt đầu phát tín hiệu ở nhiều nơi: mệt mỏi ban ngày, cáu gắt, giảm tập trung. Và với anh em, một dấu hiệu rất dễ làm hoang mang là sinh lý yếu đi rõ rệt.

Bác sĩ Long muốn nhấn mạnh một điều: yếu sinh lý trong bối cảnh mất ngủ kéo dài rất thường gặp, và đa phần không phải do “hỏng” một bộ phận nào đó, mà do cả hệ thống bị suy kiệt dần.

ANH EM ĐANG Ở CẤP ĐỘ NÀO?

(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)

Cấp độ 1 (Nhẹ): Thi thoảng bị xìu khi đang quan hệ, ham muốn vẫn còn nhưng người hay mệt.

Cấp độ 2 (Trung bình): Thời gian dưới 3 phút, đau lưng mỏi gối sau khi "yêu".

Cấp độ 3 (Báo động): Mất hẳn ham muốn, "trên bảo dưới không nghe" hoàn toàn.

Gửi ngay để Bác sĩ Long tư vấn giải pháp

Triệu chứng này đang báo hiệu điều gì trong cơ thể

Cơ thể giống như một cỗ máy cần được nạp năng lượng và sửa chữa mỗi đêm. Ban ngày tiêu hao bao nhiêu, ban đêm phải bù lại bấy nhiêu. Ngủ chính là lúc cơ thể phục hồi.

Khi mất ngủ kéo dài, có ba nhóm vấn đề thường xảy ra song song.

• Thứ nhất là rối loạn sinh hoạt: thức khuya, ăn muộn, dùng nhiều cà phê, rượu bia, làm việc trí óc căng thẳng liên tục.
• Thứ hai là khí huyết suy giảm: ngủ kém thì máu không được “nuôi” đủ, khí không sinh đủ, cơ thể luôn trong trạng thái thiếu năng lượng.
• Thứ ba là nền tảng tạng phủ suy yếu, đặc biệt là thận và tâm – hai yếu tố liên quan chặt chẽ tới giấc ngủ và sinh lý theo Y học cổ truyền.

Khi ba yếu tố này chồng lên nhau, sinh lý yếu đi là hệ quả dễ hiểu, chứ không phải chuyện ngẫu nhiên.

Giải thích theo Y học cổ truyền, nhưng nói cho dễ hiểu

Trong Y học cổ truyền, giấc ngủ và sinh lý có mối liên hệ rất rõ.

Thận được coi là “gốc của sinh lực”. Thận khỏe thì tinh đầy, khí mạnh, sinh lý ổn. Nhưng thận lại rất sợ hao tổn, mà một trong những thứ làm thận hao nhanh nhất chính là mất ngủ.

Bác sĩ Long hay ví von thế này cho anh em dễ hình dung. Cơ thể giống như một bếp lửa. Ban ngày lửa dùng để nấu ăn, làm việc. Ban đêm phải châm thêm củi, giữ lửa âm ỉ để sáng hôm sau còn dùng tiếp. Ngủ chính là lúc thêm củi.

Nếu đêm nào cũng thức, hoặc ngủ không sâu, bếp không được tiếp củi. Ban đầu lửa yếu đi, sau đó là tàn dần. Khi “lửa thận” không đủ, sinh lý sẽ giảm, ham muốn kém, thời gian và chất lượng đều đi xuống.

Không chỉ thận, tâm cũng bị ảnh hưởng. Tâm trong Y học cổ truyền liên quan tới thần, tới sự hưng phấn, cảm xúc. Mất ngủ lâu ngày làm tâm thần không yên, đầu óc lúc nào cũng căng, lo, khó thư giãn. Mà sinh lý thì lại cần sự thư giãn rất lớn.

Đối chiếu nhẹ với góc nhìn Tây y để anh em không hiểu lệch

Dưới góc nhìn Tây y, mất ngủ kéo dài làm rối loạn trục thần kinh – nội tiết. Hormone sinh dục nam như testosterone thường được sản xuất mạnh vào ban đêm, nhất là trong giấc ngủ sâu.

Khi ngủ kém, quá trình này bị gián đoạn. Nồng độ hormone giảm dần, dẫn tới giảm ham muốn, mệt mỏi, khả năng cương kém hơn. Đồng thời stress kéo dài làm tăng cortisol, một loại hormone “đối nghịch” với testosterone.

Nhìn từ hai phía Đông và Tây, có thể thấy chung một điểm: ngủ kém thì hệ thống sinh lý bị ảnh hưởng toàn diện. Không có chuyện chỉ uống thuốc sinh lý là giải quyết được nếu gốc mất ngủ vẫn còn.

Vì sao nhiều anh em chữa sinh lý mãi không bền

Bác sĩ Long gặp không ít trường hợp anh em chia sẻ: dùng đủ thứ, từ thuốc bổ, thực phẩm chức năng cho tới các mẹo truyền miệng. Có lúc thấy đỡ, nhưng rồi đâu lại vào đấy.

Lý do nằm ở ba tầng rất rõ.

Tầng thứ nhất là cảm giác. Khi dùng một số sản phẩm, cơ thể được kích thích tạm thời, máu dồn về nhanh hơn, nên cảm giác cải thiện.

Tầng thứ hai là hệ thống. Gốc mất ngủ, stress, suy kiệt khí huyết không được xử lý, nên nền tảng vẫn yếu.

Tầng thứ ba là thời gian. Dùng lâu dễ lệ thuộc, cơ thể càng ngày càng mệt, hiệu quả giảm dần.

Bác sĩ Long không phủ nhận việc hỗ trợ bằng thuốc hay sản phẩm khi cần, nhưng nếu bỏ qua giấc ngủ thì rất khó đi đường dài.

Bốn trụ chăm sóc giúp cải thiện sinh lý từ nền giấc ngủ

Ăn uống

Nguyên tắc là ăn để nuôi khí huyết, không làm nặng thêm mất ngủ.

• Ăn tối sớm, trước giờ ngủ ít nhất 3 tiếng.
• Giảm đồ cay nóng, rượu bia vào buổi tối.
• Ưu tiên món ấm, dễ tiêu, không quá nhiều đạm ban đêm.
• Uống đủ nước ban ngày, hạn chế uống nhiều sát giờ ngủ.

Ngủ nghỉ

Nguyên tắc là tạo điều kiện cho cơ thể vào giấc tự nhiên.

• Cố gắng giữ giờ ngủ cố định, kể cả cuối tuần.
• Giảm màn hình điện thoại ít nhất 30 phút trước khi ngủ.
• Tập thở chậm, sâu để hạ nhịp thần kinh.
• Không ép mình phải ngủ, mà tạo trạng thái thư giãn.

Sinh hoạt vận động

Nguyên tắc là vận động để ngủ tốt hơn, không phải để mệt thêm.

• Đi bộ nhẹ, giãn cơ mỗi ngày.
• Tránh tập nặng sát giờ ngủ.
• Không ngồi một tư thế quá lâu.
• Giữ ấm vùng lưng, bụng, đặc biệt khi trời lạnh.

Tư duy và cảm xúc

Nguyên tắc là giảm căng, giảm lo, không tự tạo áp lực cho sinh lý.

• Không so sánh bản thân với người khác.
• Không quá ám ảnh về “phong độ”.
• Xem cơ thể như một hệ thống cần phục hồi, không phải cỗ máy hỏng.
• Kiên nhẫn với quá trình cải thiện giấc ngủ.

Những dấu hiệu nên đi thăm khám sớm

Bác sĩ Long luôn khuyên anh em nên đi thăm khám khi thấy các dấu hiệu sau.

Mất ngủ kéo dài nhiều tháng không cải thiện dù đã điều chỉnh sinh hoạt. Sinh lý suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng tới đời sống vợ chồng và tâm lý. Cơ thể mệt mỏi liên tục, sụt cân, giảm sức làm việc. Kèm theo các biểu hiện bất thường khác như hồi hộp, lo âu quá mức, đau lưng, tiểu tiện thay đổi.

Đi khám không phải để lo sợ bệnh nặng, mà để được đánh giá toàn diện, loại trừ những nguyên nhân cần can thiệp và có hướng chăm sóc phù hợp hơn.

Lời chốt của bác sĩ Long

Yếu sinh lý do mất ngủ kéo dài không phải là chuyện hiếm, cũng không phải dấu chấm hết. Nó là lời nhắc rằng cơ thể đã mệt và cần được chăm sóc lại từ gốc.

Khi anh em hiểu đúng mối liên hệ giữa giấc ngủ, khí huyết và sinh lý, cách nhìn sẽ khác, cách xử lý cũng khác. Không nóng vội, không chạy theo giải pháp tức thời, mà quay về xây lại nền tảng.

Bác sĩ Long vẫn luôn tin rằng, chỉ cần giấc ngủ được phục hồi đúng cách, rất nhiều vấn đề sinh lý sẽ cải thiện theo một cách tự nhiên và bền hơn. Cô chú anh chị có thể để lại thông tin ở form bên dưới, bác sĩ Long sẽ xem xét và chia sẻ thêm hướng chăm sóc phù hợp với từng thể trạng cụ thể.