Tưởng như chỉ người lớn mới đau khớp, vậy mà dạo gần đây bác sĩ Long gặp không ít cô chú anh chị đưa con nhỏ tới khám vì… viêm khớp gối. Nghe thì lạ nhưng thực tế lại rất phổ biến.
Nhìn đôi chân bé bị sưng đỏ, đi lại tập tễnh, nhiều bố mẹ lo đến mất ngủ. Và bác sĩ Long hiểu nỗi lo ấy, vì khớp gối là nơi gánh trọn sức nặng cơ thể, một khi viêm ở trẻ nhỏ mà bỏ qua thì dễ kéo theo rất nhiều rắc rối.
Vì sao trẻ lại bị viêm khớp gối
Khớp gối của trẻ nhỏ giống như bản lề mới, mềm và dễ tổn thương. Khi gặp lạnh, chấn thương, hoặc sau những đợt nhiễm siêu vi, khớp dễ rơi vào trạng thái viêm.
Trong Y học cổ truyền, trẻ bị viêm khớp thường do phong hàn thấp xâm nhập. Nôm na là gió, lạnh, ẩm tích lại khiến khí huyết lưu thông kém. Ở trẻ nhỏ, vệ khí – lớp bảo vệ tự nhiên của cơ thể – còn yếu nên dễ bị tấn công hơn. Bác sĩ Trần Hải Long giải thích như sau:
- Tạng Phế – Tỳ – Thận còn non yếu: Trẻ nhỏ “âm dương vị túc”, tạng phủ chưa hoàn thiện nên dễ bị phong – hàn – thấp xâm nhập, đặc biệt vào vùng khớp gối.
- Ăn nhiều đồ lạnh, ngọt – Tỳ hư sinh thấp: Tỳ vận hóa yếu, tạo ra Thấp, Thấp tích tụ ở khớp gây sưng đau.
- Hoạt động quá sức – chấn thương vi thể: Chạy nhảy, té ngã, xoắn khớp nhỏ nhưng lặp lại nhiều khiến khí huyết ứ trệ, gây đau khớp.
- Thận khí bẩm sinh yếu: Thận chủ cốt tủy. Bé nào Thận yếu bẩm sinh dễ đau gối, mỏi chân, sưng khớp khi gặp lạnh.
Phong – Hàn – Thấp xâm nhập kết hợp Tỳ hư sinh thấp và Ứ trệ khí huyết, Thận khí non yếu là những nguyên nhân chính khiến trẻ dễ bị viêm khớp gối.
Khớp gối viêm có thể sưng nóng, hoặc chỉ hơi đau nhẹ mỗi khi trẻ chạy nhảy. Có bé đau âm ỉ cả ngày, có bé chỉ đau sáng hoặc tối. Những biểu hiện nhỏ này đôi khi dễ bị bỏ qua, nhưng lại là tín hiệu khớp đang “lên tiếng”.
Dấu hiệu bố mẹ cần để ý sớm
Bác sĩ Long thường dặn cô chú anh chị đừng đợi tới khi con đau không đi được mới lo. Viêm khớp gối ở trẻ có một số dấu hiệu dễ nhận ra:
- Khớp gối sưng nhẹ, ấn vào thấy bé rụt lại.
- Buổi sáng dậy bé khó duỗi thẳng chân, đi tập tễnh vài phút.
- Bé hạn chế chạy nhảy, hay than “đau chân” vô cớ.
- Khớp không đỏ không nóng nhưng bé cứ đau dai dẳng, nhất là khi trời lạnh.
Mỗi triệu chứng đều có ý nghĩa. Với Đông y, đó là biểu hiện khí huyết chưa vận hành trơn tru; với Tây y, đó là dấu hiệu viêm âm thầm. Dù nhìn ở góc nào thì việc can thiệp sớm cũng giúp hạn chế nguy cơ mạn tính về sau.
Góc nhìn Y học cổ truyền
Khớp gối thuộc kinh Tỳ – Can – Thận. Trẻ bị viêm khớp thường liên quan đến ba yếu tố:
- Tỳ khí yếu khiến vận hóa kém, ẩm thấp dễ tích vào khớp.
- Can chủ gân, khi Can suy yếu thì gân cơ lỏng lẻo, dễ viêm.
- Thận chủ cốt, Thận chưa vững thì xương khớp dễ tổn thương.
Nghe có vẻ chuyên môn nhưng hiểu đơn giản là: muốn khớp khỏe phải giữ ấm, giúp khí huyết lưu thông và nuôi dưỡng tốt gân – cốt từ bên trong.
Các phương pháp như chườm ấm, xoa bóp, bấm huyệt đúng cách có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện tuần hoàn quanh khớp. Nhưng mỗi trẻ lại có cơ địa khác nhau, nên không có một công thức chung cho tất cả.
Bố mẹ có thể làm gì để giúp con
Bác sĩ Long thường hướng dẫn bố mẹ bắt đầu từ những điều rất nhỏ:
- Thứ nhất, giữ ấm khớp gối. Chỉ cần để gió lùa vào chân sau khi tắm hay chạy nhảy ra mồ hôi cũng khiến khớp viêm nặng hơn.
- Thứ hai, chú ý chế độ vận động. Đừng để bé chạy – nhảy quá sức, nhưng cũng đừng bắt bé ngồi yên. Việc co duỗi nhẹ mỗi ngày giúp khí huyết bớt ứ trệ.
- Thứ ba, dinh dưỡng. Trẻ cần đủ chất để nuôi gân xương, đặc biệt là các món ấm, dễ tiêu, tránh đồ lạnh vì dễ làm khí huyết đình trệ.
- Thứ tư, quan sát những đợt viêm tái diễn. Nếu bé thường xuyên đau khi thời tiết thay đổi, điều này gợi ý hệ miễn dịch và vệ khí của trẻ đang yếu, cần được hỗ trợ bài bản hơn.
Khi nào bố mẹ nên đưa trẻ đi khám
Nếu khớp sưng đỏ rõ, bé sốt hoặc đi lại khó khăn thì không nên chần chừ. Hoặc dù triệu chứng nhẹ nhưng kéo dài nhiều tuần, bố mẹ cũng nên cho bé được thăm khám sớm. Viêm khớp ở trẻ nếu để lâu có thể ảnh hưởng dáng đi và sự phát triển xương.
Khi thăm khám, bác sĩ Long luôn kết hợp góc nhìn Đông – Tây y để đánh giá toàn diện: tình trạng khớp, cơ địa của trẻ, sức đề kháng, tạng phủ… rồi mới đưa ra hướng chăm sóc phù hợp.
Lời nhắn của bác sĩ Long
Trẻ con vốn hiếu động, nhưng một bé đột nhiên ít chạy nhảy không phải vì “lười” mà có thể vì khớp đang đau. Bố mẹ tinh ý một chút sẽ giúp con tránh được nhiều tổn thương không đáng có.
Chăm khớp cho trẻ là chăm nền tảng vững chắc cho cả tương lai vận động của con.
Nếu cô chú anh chị đang băn khoăn về tình trạng viêm khớp gối của bé, có thể để lại thông tin ở form phía dưới. Bác sĩ Long sẽ hỗ trợ xem xét và đưa ra hướng chăm sóc phù hợp, nhẹ nhàng và an toàn nhất cho con.
Tham gia nhóm
