Cô chú anh chị có bao giờ thức dậy và thấy khớp vai của mình như “bị khóa lại”, muốn giơ tay lên cũng khó, quay đầu lấy đồ sau lưng lại càng đau? Nhiều người nghĩ do nằm sai tư thế, nhưng rất có thể đó là dấu hiệu của viêm co rút bao khớp vai.
Bác sĩ Long gặp tình trạng này nhiều đến mức… chỉ nhìn dáng đi và cách cô chú anh chị đặt tay là đoán được vai đang “giận dỗi” mức độ nào. Và điều đáng nói nhất: bệnh này tiến triển âm thầm, nhưng sự hạn chế vận động lại tăng dần, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày nếu không xử lý sớm.
Vì sao khớp vai lại co rút?
Khớp vai vốn là khớp linh hoạt nhất cơ thể, chuyển động theo nhiều hướng nhờ một hệ thống gân cơ – bao khớp – dây chằng phối hợp nhịp nhàng. Khi bao khớp bị viêm và dày lên, dịch khớp giảm, mô sợi hình thành nhiều, khớp sẽ dần “co lại”, giống như chiếc áo mưa bị thu nhỏ.
Trong Y học cổ truyền, bác sĩ Long thường giải thích cho cô chú anh chị rằng: vai co rút giống như dòng khí huyết đang tắc nghẽn. Khi khí không thông, huyết không đủ nuôi dưỡng gân cơ, vùng vai sẽ cứng, sưng nhẹ, vận động ngày càng kém. Nhiều trường hợp đi khám muộn vì nghĩ “tự nó khỏi”, đến khi vai chỉ nhấc được một nửa tầm mới chịu tìm bác sĩ.
Dấu hiệu nhận biết sớm
Cô chú anh chị có thể để ý một số biểu hiện rất “đời thường”, nhưng lại là dấu hiệu sớm của viêm co rút bao khớp vai:
- Giơ tay lên chải tóc, lấy đồ trên cao khó hơn mọi ngày.
- Đau khi với tay ra sau lưng cài áo hoặc lấy ví sau túi quần.
- Vai cảm giác nặng, căng, đau âm ỉ, đôi khi lan xuống cánh tay.
- Cơn đau thường tăng vào đêm, làm khó ngủ hoặc trằn trọc khi xoay người.
Những biểu hiện này thường kéo dài nhiều tuần. Vai không sưng đỏ rõ rệt như viêm khớp cấp, nhưng mức độ hạn chế vận động lại tăng dần theo thời gian. Đây chính là điểm khiến nhiều cô chú anh chị chủ quan.
Giai đoạn tiến triển
Bác sĩ Long hay gọi bệnh này là “chu kỳ đóng – đóng sâu – rồi mở chậm”. Vì nó thường diễn ra qua ba giai đoạn:
- Giai đoạn đau: Vai đau khi vận động, nhất là đưa tay lên hoặc xoay vai. Cơ vai có xu hướng co cứng để bảo vệ khớp.
- Giai đoạn đông cứng: Khớp vai gần như mất độ linh hoạt. Đau giảm nhưng hạn chế vận động rõ rệt.
- Giai đoạn phục hồi: Vai bắt đầu “mở” trở lại nhưng tiến trình khá chậm, có thể kéo dài nhiều tháng.
Y học cổ truyền nhìn nhận đây là quá trình khí huyết bị tắc – ứ – rồi từng bước được khai thông nếu tác động đúng. Vì vậy việc điều chỉnh sớm sẽ giúp rút ngắn thời gian “đông cứng” khó chịu này.
Làm gì để cải thiện tình trạng viêm co rút bao khớp vai?
Bác sĩ Long thường hướng dẫn cô chú anh chị kết hợp giữa chăm sóc tại nhà và trị liệu chuyên sâu. Khi vai đang viêm, điều quan trọng nhất không phải là vận động thật mạnh mà là giúp khí huyết lưu thông trở lại một cách an toàn.
Chăm sóc tại nhà
Ở giai đoạn đầu, cô chú anh chị có thể áp dụng nhiệt ấm để giúp cơ vùng vai thư giãn. Nhiệt ấm có thể hỗ trợ giảm co cứng, đưa máu đến nuôi vùng tổn thương tốt hơn. Sau đó, tập nhẹ nhàng các động tác xoay khớp vai trong biên độ thoải mái. Tránh cố rướn sẽ làm mô viêm kích hoạt mạnh hơn.
Ngoài ra, giấc ngủ và thói quen sinh hoạt cũng ảnh hưởng nhiều. Nằm nghiêng đè lên vai đau hoặc làm việc máy tính lâu khiến vai luôn trong trạng thái rút ngắn sẽ làm tình trạng kéo dài hơn.
Quan điểm YHCT trong hỗ trợ cải thiện
Trong thực hành của bác sĩ Long, việc giúp vai “mở lại” thường dựa vào ba nguyên tắc:
- Làm ấm kinh lạc vùng vai – cổ để khí huyết dễ lưu thông.
- Làm mềm gân cơ, giảm co cứng để biên độ vận động mở dần.
- Bồi bổ khí huyết để nuôi dưỡng bao khớp và cơ quanh vai.
Các phương pháp như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt đúng kỹ thuật có thể hỗ trợ giảm đau, giảm co rút và giúp vai dần lấy lại độ linh hoạt. Với một số trường hợp kéo dài, bác sĩ Long kết hợp thêm thảo dược nhằm hỗ trợ tiêu viêm và hoạt huyết từ bên trong.
Bác sĩ Long luôn nhắc rằng: khớp vai giống như cánh cửa lâu ngày không mở, muốn nó hoạt động trơn tru thì phải vừa bôi trơn bên trong, vừa nắn chỉnh nhẹ nhàng bên ngoài.
Khi nào nên đi khám?
Nếu cô chú anh chị thấy vai đau kéo dài trên 2 tuần, vận động giảm dần, đặc biệt là không giơ tay lên được như trước, tốt nhất nên thăm khám sớm. Càng để lâu, bao khớp càng co rút mạnh và thời gian phục hồi sẽ dài hơn.
Thăm khám giúp xác định đúng mức độ, loại trừ các bệnh lý khác như viêm gân chóp xoay, thoái hóa khớp vai, viêm bao hoạt dịch. Từ đó bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều chỉnh phù hợp, tránh làm nặng thêm.
Lời dặn của bác sĩ Long
Khớp vai là chiếc bản lề quan trọng của cơ thể. Khi nó “tắt tiếng”, cuộc sống sẽ trở nên chậm chạp hơn rất nhiều. Bác sĩ Long mong cô chú anh chị đừng bỏ qua những tín hiệu nhỏ của cơ thể. Vai cứng không phải do tuổi, mà do khí huyết đang cần được khai thông.
Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng đau vai, hạn chế vận động, hãy để lại thông tin ở form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ hỗ trợ thăm khám và định hướng cách cải thiện phù hợp với thể trạng từng người.
Tham gia nhóm
