Khí cơ trong cơ thể vốn rất tinh tế. Chỉ cần một tư thế ngủ không thuận, dạ dày đã có thể “kêu ca”. Và nhiều cô chú anh chị cứ tưởng chỉ cần ăn uống đúng là đủ.
Bác sĩ Long muốn mở rộng thêm một góc nhìn: tư thế ngủ chỉ là phần nổi. Phần chìm chính là cách hơi thở, cơ hoành, và nhịp sinh học ban đêm đang tác động lên dạ dày mỗi ngày.
Vì sao nằm sai lại làm khí nghịch mạnh hơn?
Trong Y học cổ truyền, dạ dày thuộc trung tiêu – nơi khí phải có hướng đi xuống để tiêu hoá trơn tru. Nhưng khi đi ngủ, toàn bộ cơ thể rơi vào trạng thái thư giãn, cơ hoành cũng “hạ canh”, thành ra chỉ cần nằm gập bụng, nằm xoắn người hoặc kê đầu quá cao… khí càng dễ bị tắc, dạ dày càng dễ “đẩy ngược”.
Bác sĩ Long gặp nhiều cô chú anh chị chia sẻ: ban ngày thì khỏe, tối nằm xuống lại ợ hơi liên tục. Không phải do thức ăn, mà do cơ thể đang bị ép ở đúng thời điểm nó cần mở.
Thêm 3 yếu tố khác ảnh hưởng đến giấc ngủ và vị khí
1. Nhịp thở ban đêm
Khi thở nông – nhất là lúc nằm ngửa sai tư thế – cơ hoành ít hoạt động. Trong Đông y, cơ hoành được xem như “cửa ngăn khí”, khi cửa này hoạt động yếu, vị khí khó giáng. Cô chú anh chị có thể để ý: hễ đêm nào thở nông, sáng dậy dễ khô họng, ợ nóng và chán ăn.
Bác sĩ Long thường hướng dẫn bệnh nhân tập vài hơi thở sâu 2–3 phút trước khi ngủ. Không cần kỹ thuật cầu kỳ, chỉ cần thở dài, ấm và đều là đủ giúp vị khí “bắt nhịp” tốt hơn.
2. Sự căng cứng vùng thượng vị
Căng thẳng tích tụ trong ngày làm vùng thượng vị (giữa ngực và bụng trên) trở nên cứng như một tảng đá nhỏ. Đây là biểu hiện của “khí trệ” – khí không lưu thông, dễ sinh nóng rát và trào ngược khi nằm xuống.
Trước khi ngủ, cô chú anh chị có thể xoa vòng theo chiều kim đồng hồ 30–50 lần. Đây là cách Đông y sử dụng để giúp Tỳ – Vị thư giãn, giảm cảm giác đầy tức.
3. “Giờ của gan” trong đêm
Gan hoạt động mạnh nhất từ 1–3 giờ sáng. Nếu buổi tối ăn muộn, nằm sai, hoặc để bụng đầy, gan phải làm việc vượt mức. Gan không điều đạt được khí, dạ dày sẽ dễ bị nóng, vị khí lại càng dễ nghịch lên.
Nhiều cô chú anh chị tưởng mình bị bệnh dạ dày nặng, nhưng thực chất là gan – vị đang “không nói chuyện được với nhau”. Chỉ cần chỉnh lại giờ ngủ và tư thế, đêm sau đã thấy dễ chịu hơn.
Những mẹo nhỏ bác sĩ Long thường dặn bệnh nhân
- Tránh nằm gập bụng, đặc biệt sau bữa tối: Nằm co người quá mức khiến vùng trung tiêu bị ép. Dù cô chú anh chị nằm nghiêng trái đúng cách nhưng lại gập bụng, hiệu quả cũng giảm đi rất nhiều.
- Đừng để bụng rỗng quá khi ngủ: Bụng rỗng làm dịch vị tiết ra nhiều, dễ gây nóng rát. Nếu tối ăn sớm, có thể dùng 1–2 thìa sữa chua không đường hoặc 1 cốc nước ấm trước khi ngủ để “lót dạ” nhẹ.
- Giữ ấm lòng bàn chân: Chân ấm giúp khí huyết lưu thông, vị khí cũng dễ giáng hơn. Trong YHCT có câu: “Túc ôn tắc vị an” – chân ấm thì vị yên. Đêm nào chân lạnh, cô chú anh chị sẽ thấy bụng dễ đầy hơi hơn.
Ngủ đúng là dưỡng vị – nhưng cũng là dưỡng tâm
Dạ dày của mình không chỉ tiêu hoá đồ ăn, mà còn tiêu hoá cả căng thẳng trong ngày. Tư thế ngủ thuận giúp vị yên. Hơi thở đều giúp tâm thảnh thơi. Và khi tâm – tỳ – vị được điều hòa, buổi sáng thức dậy sẽ nhẹ nhàng hẳn.
Nếu cô chú anh chị thấy bản thân hay đau âm ỉ khi nằm, ợ nóng về đêm, hay sáng dậy nặng đầu, hãy chia sẻ với bác sĩ Long. Việc chỉnh lại tư thế ngủ chỉ là bước đầu, mỗi người sẽ có cơ địa khác nhau và cần được tư vấn riêng.
Cô chú anh chị cứ để lại thông tin ở form bên dưới, bác sĩ Long sẽ hỗ trợ để dạ dày được chăm sóc đúng – từ tư thế ngủ đến cách dưỡng khí cho phù hợp với từng thể trạng.
Tham gia nhóm
