Tết đến, chỉ cần vài ngày ăn uống “thoải mái” là nhiều cô chú anh chị bắt đầu thấy rát ngực, nóng cổ, ợ chua liên tục. Có người nói vui: chưa kịp vui Tết đã phải ôm bụng. Nhưng với bác sĩ Long, ợ chua – ợ nóng dịp Tết không phải chuyện vui, mà là lời cảnh báo sớm của dạ dày đang quá tải.

Bài viết này, bác sĩ Long muốn cùng cô chú anh chị nhìn lại gốc rễ của tình trạng ợ chua, ợ nóng trong ngày Tết, hiểu cho đúng – và biết cách phòng tránh sao cho vừa vui Tết, vừa giữ được dạ dày yên ổn.

Vì sao cứ đến Tết là dạ dày “biểu tình”?

Tết là thời điểm sinh hoạt bị đảo lộn nhiều nhất trong năm. Ăn nhiều hơn, ăn trễ hơn, ngủ muộn hơn, rượu bia cũng dễ “quá tay”.

Với dạ dày khỏe, những thay đổi này có thể chịu được vài ngày. Nhưng với dạ dày đã yếu sẵn, chỉ cần một cú “dồn ép” là bắt đầu sinh chuyện.

Về mặt Tây y, ợ chua – ợ nóng là do axit dạ dày trào ngược lên thực quản. Về góc nhìn Đông y, đây là biểu hiện của:

• Tỳ vị suy yếu: tiêu hóa kém, không vận hóa tốt thức ăn.
• Can khí uất: căng thẳng, thức khuya, ăn uống thất thường làm khí trệ, đẩy khí nghịch lên trên.
• Vị nhiệt tăng: ăn nhiều đồ cay, béo, ngọt khiến “lửa” trong dạ dày bốc lên.

Khi ba yếu tố này cùng xuất hiện trong dịp Tết, ợ chua – ợ nóng gần như là điều khó tránh.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Những món ăn ngày Tết dễ gây ợ chua mà cô chú anh chị hay chủ quan

Bác sĩ Long không khuyên cô chú anh chị kiêng tuyệt đối món Tết. Nhưng cần hiểu rõ món nào dễ làm dạ dày “nóng ruột”.

Bánh chưng, bánh tét

Nếp nhiều, đậu xanh, thịt mỡ… đều là nhóm thực phẩm khó tiêu nếu ăn nhiều. Ăn buổi tối hoặc ăn kèm rượu bia càng dễ sinh đầy trướng, ợ hơi, ợ chua.

Đồ chiên rán, thịt kho, giò chả

Đây là nhóm sinh “nhiệt” mạnh cho dạ dày. Người có cơ địa nóng, hay khô miệng, táo bón, ợ nóng càng dễ bị nặng hơn.

Rượu bia, nước ngọt có gas

Rượu bia kích thích tiết axit. Nước ngọt có gas làm tăng áp lực trong dạ dày, đẩy axit trào ngược lên trên.

Điều đáng nói là những thứ này thường đi cùng nhau trong mâm cỗ Tết.

Ăn ít một bữa, nhưng ăn nhiều bữa – dạ dày sẽ dễ thở hơn

Nhiều cô chú anh chị có thói quen “để bụng đói rồi ăn một bữa cho đã”. Đây là cách khiến dạ dày khổ nhất.

Trong dịp Tết, bác sĩ Long thường khuyên:

• Ăn mỗi bữa vừa phải, không để quá no.
• Nếu bữa chính nhiều đạm, béo thì bữa phụ nên nhẹ, dễ tiêu.
• Không bỏ bữa sáng rồi dồn vào trưa – tối.

Dạ dày thích nhịp điệu đều đặn. Ăn quá no một lúc khiến axit tiết ra nhiều, nguy cơ trào ngược tăng cao.

Thời điểm ăn tối quyết định rất lớn đến ợ chua ban đêm

Rất nhiều người bị ợ nóng khi nằm ngủ, không phải vì ăn gì lạ, mà vì ăn quá sát giờ ngủ.

Bác sĩ Long khuyên cô chú anh chị:

• Ăn tối trước giờ ngủ ít nhất 2–3 tiếng.
• Sau ăn nên đi lại nhẹ nhàng, tránh ngồi gục hoặc nằm ngay.
• Không uống nhiều nước sát giờ đi ngủ.

Chỉ cần điều chỉnh được điểm này, nhiều người thấy ợ chua ban đêm giảm rõ rệt.

Đừng xem nhẹ yếu tố cảm xúc và giấc ngủ ngày Tết

Tết không chỉ là ăn uống. Tết còn là thức khuya, tiếp khách, căng thẳng chuyện gia đình, công việc.

Trong Đông y, Can khí uất sẽ “ép” Tỳ vị, khiến khí đi ngược, sinh ợ hơi, ợ chua.

Vì vậy, nếu cô chú anh chị:

• Thức khuya liên tục
• Ngủ không sâu giấc
• Hay cáu gắt, bồn chồn

Thì dạ dày rất khó yên, dù ăn không quá nhiều.

Những mẹo nhỏ giúp giảm ợ chua, ợ nóng trong ngày Tết

Uống nước ấm, chia nhỏ ngụm

Nước ấm giúp làm dịu dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn nước lạnh.

Ăn thêm rau xanh, canh mát

Rau xanh giúp cân bằng lại tính nhiệt của các món nhiều đạm, béo.

Ngủ kê gối hơi cao

Đặc biệt với người hay trào ngược ban đêm, tư thế này giúp hạn chế axit dâng lên.

Không lạm dụng thuốc dạ dày khi chưa cần

Nhiều người vừa thấy ợ chua là uống thuốc ngay. Thuốc có thể giúp giảm triệu chứng nhanh, nhưng dùng tùy tiện dễ che mất gốc vấn đề.

Khi nào ợ chua dịp Tết là dấu hiệu cần lưu ý hơn?

Nếu sau Tết mà cô chú anh chị vẫn còn:

• Ợ chua, ợ nóng kéo dài
• Đầy bụng, ăn nhanh no
• Đau tức vùng thượng vị
• Khó ngủ do nóng rát ngực

Thì rất có thể dạ dày đã suy yếu từ trước, Tết chỉ là “giọt nước tràn ly”. Lúc này, việc điều chỉnh ăn uống thôi là chưa đủ.

Dạ dày cũng giống như một chiếc nồi. Đun vừa lửa thì bền, đun quá lửa thì sớm hỏng. Tết vui mấy cũng nên chừa cho dạ dày một khoảng thở.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Tết là để vui, nhưng vui bền là khi cơ thể không phải “trả giá” sau đó. Nếu cô chú anh chị thường xuyên bị ợ chua, ợ nóng mỗi dịp lễ Tết, hãy xem đó là tín hiệu cơ thể đang nhắc mình cần chăm sóc dạ dày nghiêm túc hơn.

Bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe tình trạng cụ thể của cô chú anh chị, để cùng tìm hướng điều chỉnh phù hợp, nhẹ nhàng mà đi đúng gốc.