Có những thói quen nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày, tưởng như vô hại… nhưng lại âm thầm “bào mòn” sức khỏe thận lúc nào không hay. Nhịn tiểu lâu là một trong số đó. Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị đến khám vì đau lưng, mệt mỏi, tiểu đêm nhiều, tiểu buốt… hỏi kỹ mới biết: ngày nào cũng cố nhịn, vì bận việc, vì ngại đứng dậy, vì “chưa đến lúc thật mắc”.
Nếu chỉ nhịn một lần, hai lần thì cơ thể còn xoay xở được. Nhưng nếu coi nhịn tiểu là thói quen, là nếp sinh hoạt hàng ngày, thì thận – bàng quang – đường tiết niệu sẽ là những cơ quan chịu tổn thương đầu tiên.
Nhịn tiểu – chuyện nhỏ mà không hề nhỏ
Về mặt sinh lý, nước tiểu là “chất thải” đã được thận lọc ra khỏi máu. Khi bàng quang đầy, cơ thể phát tín hiệu để chúng ta đi tiểu, giúp tống các chất cặn bã này ra ngoài.
Khi cô chú anh chị cố tình nhịn, nước tiểu bị giữ lại lâu hơn mức sinh lý cho phép. Áp lực trong bàng quang tăng lên, vi khuẩn có nhiều thời gian sinh sôi, còn hệ tiết niệu thì bị kéo căng liên tục.
Lâu dần, cơ thể không còn “kêu” mạnh nữa. Cảm giác buồn tiểu giảm đi, nhưng đó không phải là khỏe hơn, mà là phản xạ thần kinh đã bị chai lì.
Nhịn tiểu tác động thế nào đến thận?
Không ít cô chú anh chị nghĩ: nhịn thì chỉ hại bàng quang, chứ thận ở trên cao, chắc không sao. Thực tế không đơn giản như vậy.
Hệ tiết niệu là một hệ thống liên thông: thận – niệu quản – bàng quang – niệu đạo. Khi bàng quang căng quá mức, áp lực có thể dội ngược lên niệu quản, ảnh hưởng đến thận.
Trong Y học cổ truyền, thận được coi là “gốc rễ của sự sống”, chủ về tinh – khí – thủy. Việc giữ nước tiểu lâu ngày khiến “thủy” không được lưu thông, sinh ra thấp trệ, nhiệt uất, lâu dần làm tổn thương thận khí.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Những hậu quả dễ gặp khi nhịn tiểu lâu
Bác sĩ Long không muốn dọa cô chú anh chị, nhưng đây là những vấn đề bác sĩ gặp hàng ngày trong thực tế thăm khám.
1. Viêm đường tiết niệu tái đi tái lại
Nước tiểu ứ đọng là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Người nhịn tiểu thường xuyên rất dễ gặp tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nóng, nước tiểu đục.
Đáng nói là nhiều cô chú anh chị chỉ uống thuốc cho đỡ triệu chứng, nhưng không sửa thói quen nhịn tiểu, nên bệnh cứ quay đi quay lại.
2. Suy giảm chức năng bàng quang
Nhịn tiểu lâu ngày khiến cơ bàng quang bị giãn quá mức. Lúc này, dù bàng quang đầy nhưng cảm giác buồn tiểu lại không rõ ràng.
Kết quả là đi tiểu không hết, nước tiểu tồn dư nhiều, lại càng tăng nguy cơ viêm nhiễm.
3. Ảnh hưởng gián tiếp đến thận
Khi áp lực bàng quang kéo dài, dòng chảy nước tiểu bị cản trở, thận phải làm việc trong điều kiện không thuận lợi.
Trong YHCT, tình trạng này dễ dẫn đến thận khí suy, biểu hiện bằng lưng mỏi, gối yếu, tiểu đêm nhiều, người mệt mỏi, tinh thần sa sút.
4. Rối loạn thần kinh bàng quang
Cô chú anh chị nào từng có cảm giác “muốn đi thì không nhịn được, còn bình thường thì lại không buồn” – đó chính là dấu hiệu phản xạ đi tiểu bị rối loạn.
Nguyên nhân sâu xa rất hay gặp là thói quen nhịn tiểu kéo dài.
Vì sao nhiều người vẫn cố nhịn tiểu?
Khi hỏi chuyện, bác sĩ Long thường nghe những lý do rất quen:
- Bận việc, ngại đứng dậy
- Làm việc ngoài trời, không tiện nhà vệ sinh
- Ngại đi tiểu nhiều, sợ “yếu thận”
- Lái xe đường dài, cố nhịn cho xong chuyến
Những lý do này nghe thì hợp lý, nhưng nếu lặp đi lặp lại mỗi ngày, cái giá phải trả lại rất đắt.
Góc nhìn Y học cổ truyền về việc nhịn tiểu
Trong YHCT, tiểu tiện là một phần của quá trình điều hòa thủy dịch. Thận chủ thủy, bàng quang là nơi chứa và bài tiết.
Nhịn tiểu được xem là hành vi “bế tắc thủy đạo”. Thủy không thông thì thấp sinh, thấp lâu ngày hóa nhiệt, gây viêm nhiễm, đau rát, thậm chí tổn thương thận khí.
Đó là lý do nhiều cô chú anh chị nhịn tiểu lâu năm thường kèm theo:
- Đau lưng âm ỉ
- Ngủ không sâu, hay tỉnh giấc về đêm
- Mệt mỏi, uể oải dù không làm việc nặng
- Tiểu đêm nhiều lần
Những biểu hiện này không đến trong một sớm một chiều, mà tích tụ dần theo thời gian.
Làm sao để bảo vệ thận từ việc đơn giản nhất?
Bác sĩ Long luôn nói với cô chú anh chị: chăm thận không cần bắt đầu từ thuốc men, mà bắt đầu từ sinh hoạt.
1. Đi tiểu ngay khi cơ thể có nhu cầu
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Đừng cố “chịu thêm chút nữa”. Cảm giác buồn tiểu là tín hiệu sinh lý rất thông minh của cơ thể.
2. Uống nước đều trong ngày
Nhiều người nhịn tiểu bằng cách… uống ít nước. Cách này càng hại thận hơn.
Uống đủ nước giúp thận lọc tốt, nước tiểu loãng hơn, giảm nguy cơ lắng cặn và viêm nhiễm.
3. Không tập thói quen “nhịn cho quen”
Có cô chú anh chị nói: “Nhịn riết rồi quen”. Bác sĩ Long xin nói thẳng: quen ở đây là quen bệnh, không phải quen khỏe.
4. Lắng nghe cơ thể, đặc biệt là ban đêm
Tiểu đêm nhiều có thể liên quan đến thận khí suy. Nhưng nếu ban ngày nhịn tiểu, ban đêm bàng quang phải làm việc bù, thì tình trạng tiểu đêm càng nặng hơn.
Khi nào cần chú ý thăm khám sớm?
Cô chú anh chị nên chủ động kiểm tra nếu thấy những dấu hiệu sau:
- Tiểu buốt, tiểu rắt kéo dài
- Nước tiểu đục, có mùi nặng
- Đau lưng dưới âm ỉ, nhất là về chiều tối
- Tiểu đêm nhiều lần, ngủ không trọn giấc
Những dấu hiệu này không nên xem nhẹ, vì đó là lúc thận và đường tiết niệu đã “lên tiếng”.
Bác sĩ Long muốn nhắn nhủ điều này
Giữ được thói quen đi tiểu đúng lúc, đúng nhu cầu, đôi khi còn quan trọng hơn cả việc uống một thang thuốc bổ thận.
Sức khỏe không hỏng vì một lần chủ quan, mà vì rất nhiều lần “không sao đâu” cộng lại.
Nếu cô chú anh chị đang có thói quen nhịn tiểu vì công việc, vì sinh hoạt, thì ngay từ hôm nay, hãy thử thay đổi. Đó là cách đơn giản nhất để bảo vệ thận, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Long luôn ưu tiên giúp cô chú anh chị hiểu đúng cơ thể mình, điều chỉnh từ gốc rễ sinh hoạt, rồi mới tính đến các phương án hỗ trợ chuyên sâu hơn.
Nếu cô chú anh chị đang băn khoăn về các vấn đề tiểu tiện, thận, đau lưng, tiểu đêm… có thể để lại thông tin. Bác sĩ Long sẽ trực tiếp xem xét và tư vấn cụ thể, phù hợp với từng thể trạng, từng hoàn cảnh sinh hoạt khác nhau.
Chăm thận không khó. Quan trọng là mình có chịu lắng nghe cơ thể hay không.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.