Tết đến, bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than phiền một chuyện giống nhau: ăn không nhiều mà bụng cứ nóng rát, ợ chua, nghẹn cổ, nằm xuống là khó chịu. Có người nghĩ do “ăn linh tinh vài bữa”, nhưng thực ra dạ dày đã phải chịu áp lực rất lớn trong những ngày Tết.

Nếu không hiểu rõ những thực phẩm dễ gây trào ngược, cô chú anh chị rất dễ bước qua Tết với một chiếc dạ dày mệt mỏi, âm ỉ khó chịu kéo dài cả tháng sau.

Tết – khoảng thời gian dạ dày bị “thử lửa” mạnh nhất

Tết không chỉ là ăn nhiều hơn, mà là ăn sai nhịp sinh học.

Ăn muộn hơn bình thường, bữa chính – bữa phụ lẫn lộn, ngồi nhiều – vận động ít, thức khuya liên tục. Những điều này khiến dạ dày phải làm việc trong trạng thái quá tải.

Với góc nhìn của bác sĩ Long theo y học cổ truyền, đây là lúc Tỳ Vị suy yếu rõ nhất. Khi Tỳ Vị yếu, khí không giáng xuống được mà nghịch lên trên, sinh ra trào ngược.

Thực phẩm lúc này không chỉ là “ăn vào”, mà còn là yếu tố kích hoạt triệu chứng.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Vì sao có người ăn Tết thoải mái, có người lại trào ngược nặng?

Có cô chú anh chị thắc mắc với bác sĩ Long: cùng mâm cỗ đó, sao người khác ăn không sao, mình ăn lại ợ nóng liên tục?

Sự khác biệt nằm ở nền tảng dạ dày trước đó.

Nếu trước Tết đã từng:

• Hay đầy bụng, chậm tiêu
• Ợ hơi, ợ chua khi đói hoặc khi no
• Ngủ dậy miệng đắng, cổ họng khô
• Đau âm ỉ vùng thượng vị

Thì Tết chỉ là “giọt nước tràn ly”. Những món ăn quen thuộc bỗng trở thành tác nhân gây trào ngược rõ rệt.

Những nhóm thực phẩm dễ gây trào ngược dạ dày trong Tết

1. Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ

Bánh chưng rán, nem rán, thịt chiên, gà rán… gần như không thể thiếu trong mâm Tết.

Dầu mỡ làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày. Khi dạ dày căng đầy quá mức, áp lực tăng lên và đẩy dịch vị trào ngược lên thực quản.

Với người Tỳ Vị yếu, ăn đồ chiên rán liên tục là “đổ dầu vào lửa”.

2. Bánh chưng, bánh tét – tưởng lành mà không hề nhẹ

Bánh chưng làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt mỡ.

Gạo nếp theo y học cổ truyền có tính dính, khó tiêu, dễ sinh trệ. Khi ăn nhiều, đặc biệt vào buổi tối, dạ dày phải làm việc rất vất vả.

Bác sĩ Long gặp nhiều cô chú anh chị chỉ ăn “một miếng bánh chưng” nhưng lại đầy bụng, ợ nóng suốt đêm.

Không phải bánh chưng xấu, mà là cơ thể mình không còn đủ sức để xử lý như trước.

3. Đồ chua – dưa hành, củ kiệu, đồ muối

Dưa hành, củ kiệu giúp chống ngán, nhưng lại là nhóm dễ kích thích trào ngược.

Vị chua kích thích dạ dày tiết nhiều acid hơn. Với người đã có sẵn tình trạng viêm, trào ngược, acid tăng lên sẽ khiến nóng rát rõ rệt.

Ăn ít thì không sao, nhưng ăn kèm nhiều món dầu mỡ thì dạ dày rất dễ “phản ứng”.

4. Rượu bia – thủ phạm thầm lặng

Tết khó tránh vài ly rượu chúc nhau.

Rượu bia làm giãn cơ thắt thực quản dưới – “cánh cửa” ngăn acid trào lên. Khi cửa này giãn ra, dịch vị rất dễ đi ngược lên cổ họng.

Chưa kể rượu bia còn làm tổn thương niêm mạc dạ dày, khiến cảm giác rát, nóng rõ hơn.

Bác sĩ Long luôn nhắc: với người hay trào ngược, rượu bia không chỉ là say, mà là đánh đổi bằng dạ dày.

5. Đồ ngọt – mứt Tết, bánh kẹo

Mứt gừng, mứt dừa, bánh kẹo ngọt khiến đường huyết tăng nhanh, lên men trong dạ dày.

Quá trình lên men sinh hơi, gây chướng bụng, tăng áp lực ổ bụng và đẩy acid trào ngược.

Ăn mứt sau bữa no lại càng dễ ợ chua, ợ nóng.

6. Cà phê, trà đặc sau bữa ăn

Nhiều cô chú anh chị có thói quen uống trà đặc hoặc cà phê để “đỡ ngán”.

Nhưng caffeine kích thích tiết acid và làm giãn cơ thắt thực quản.

Kết quả là vừa ợ nóng, vừa cồn cào khó chịu.

Trào ngược không chỉ do ăn – mà còn do cách ăn trong Tết

Có những người ăn đúng món nhưng vẫn trào ngược, vì cách ăn chưa phù hợp.

Những thói quen bác sĩ Long gặp rất nhiều ngày Tết:

• Ăn dồn nhiều bữa trong ngày
• Ăn no rồi ngồi lì tiếp khách
• Ăn tối muộn, sát giờ ngủ
• Vừa ăn vừa uống nhiều nước ngọt, bia rượu

Dạ dày không có thời gian nghỉ, acid tiết liên tục, trào ngược là điều khó tránh.

Dấu hiệu cảnh báo trào ngược đang nặng dần

Nếu trong Tết, cô chú anh chị gặp những biểu hiện sau, nên đặc biệt lưu ý:

• Ợ nóng tăng dần về đêm
• Nóng rát cổ họng khi nằm xuống
• Ho khan, khàn tiếng buổi sáng
• Ngủ không sâu giấc, hay tỉnh giữa đêm

Đây là dấu hiệu trào ngược không còn nhẹ và cần được điều chỉnh sớm.

Bác sĩ Long thường khuyên gì để giảm trào ngược trong Tết?

Bác sĩ Long không khuyên kiêng tuyệt đối, mà là ăn có chọn lọc.

Mỗi bữa chỉ nên chọn 1–2 món “nặng bụng”, không dồn tất cả vào một lần.

Ăn chậm, nhai kỹ, dừng lại khi còn cảm giác vừa đủ.

Buổi tối nên ăn sớm hơn bình thường, tránh bánh chưng rán, đồ chiên, rượu bia.

Sau ăn nên đi lại nhẹ nhàng 10–15 phút, tránh ngồi hoặc nằm ngay.

Dạ dày cũng giống con người, quá sức thì sẽ lên tiếng. Tết là để vui, nhưng đừng để niềm vui đổi bằng những đêm mất ngủ vì trào ngược.

Lời nhắn cuối của bác sĩ Long

Nếu cô chú anh chị đang bị trào ngược nặng hơn trong Tết, đừng chủ quan cho qua. Điều chỉnh ăn uống sớm sẽ giúp dạ dày phục hồi nhanh hơn sau Tết.

Bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe tình trạng cụ thể của từng người, để cùng cô chú anh chị tìm cách chăm sóc dạ dày phù hợp, nhẹ nhàng mà bền lâu.