Có một thực tế mà bác sĩ Long gặp rất nhiều trong phòng khám: càng lo “thận yếu” thì cô chú anh chị lại càng… ăn uống bừa bãi để bổ thận. Nghe người này mách, đọc bài kia chia sẻ, thấy ai nói món gì “bổ thận tráng dương” là về dùng ngay. Nhưng trớ trêu thay, không ít người sau một thời gian lại quay lại than rằng: người mệt hơn, bụng trướng, ngủ kém, thậm chí đau lưng, tiểu tiện rối loạn nhiều hơn trước. Lúc này mới ngỡ ngàng hỏi bác sĩ Long: “Sao bổ thận mà lại ra nông nỗi này?”
Chủ đề hôm nay, bác sĩ Long muốn chia sẻ thẳng thắn với cô chú anh chị một điều rất quan trọng: thực phẩm bổ thận nếu dùng sai, không những không bổ mà còn âm thầm gây hại cho chính thận và toàn bộ cơ thể.
Vì sao “bổ thận” lại trở thành con dao hai lưỡi?
Trong Y học cổ truyền, thận không chỉ là một cơ quan giải phẫu như cách Tây y gọi tên. Thận được xem là “gốc của tiên thiên”, là kho dự trữ năng lượng sống, liên quan mật thiết đến xương khớp, sinh lý, trí nhớ, giấc ngủ và cả tốc độ lão hóa.
Chính vì vai trò lớn như vậy nên khi nghe đến “thận yếu”, ai cũng lo. Lo thì dễ, nhưng hiểu cho đúng lại không nhiều. Rất nhiều cô chú anh chị mặc định rằng: cứ ăn đồ bổ thận là tốt, càng nhiều càng khỏe. Đây là chỗ sai đầu tiên.
Trong Đông y, “bổ” không đồng nghĩa với “nạp thật nhiều”. Bổ là phải đúng thể trạng, đúng lúc, đúng cách. Nếu không, đồ bổ sẽ trở thành gánh nặng cho tỳ vị (hệ tiêu hóa), làm khí trệ, sinh đàm thấp, lâu ngày lại phản tác dụng lên chính thận.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Những nhóm thực phẩm bổ thận dễ bị lạm dụng nhất
Thực phẩm tính nhiệt, đại bổ dương
Nhiều cô chú anh chị truyền tai nhau các món như nhung hươu, dâm dương hoắc, ba kích, sâm, rượu thuốc ngâm đủ thứ. Những thứ này trong Đông y không xấu, nhưng đều thuộc nhóm tính nhiệt, thiên về bổ dương.
Vấn đề nằm ở chỗ: không phải ai thận yếu cũng là thận dương hư. Rất nhiều người là thận âm hư, âm không đủ để chế dương. Nếu trong trường hợp này mà lại nạp thêm đồ đại nhiệt, cơ thể sẽ giống như đổ thêm dầu vào lửa.
Biểu hiện thường gặp là gì?
- Miệng khô, hay khát nước, dễ nhiệt miệng
- Táo bón, nước tiểu vàng, mùi nặng
- Đêm ngủ trằn trọc, tim đập nhanh
- Lưng mỏi nhưng nóng trong, bứt rứt
Lúc này, cô chú anh chị lại tưởng thận yếu hơn, lại tiếp tục bổ thêm. Vòng luẩn quẩn cứ thế mà nặng dần.
Hải sản, đồ mặn với niềm tin “bổ thận”
Hàu, sò, ốc, hải sâm… thường được gắn mác “bổ thận, tăng sinh lý”. Nhưng bác sĩ Long muốn nhấn mạnh một điều: hải sản đa phần có tính hàn hoặc mặn, nếu ăn nhiều, ăn liên tục, đặc biệt với người tỳ vị yếu, sẽ rất dễ sinh thấp.
Thấp lâu ngày sẽ cản trở vận hóa của tỳ, khiến khí huyết không sinh đủ, thận lại càng không được nuôi dưỡng đúng cách. Chưa kể ăn mặn quá mức còn làm tăng gánh lọc cho thận theo cả góc nhìn Đông – Tây y.
Nhiều cô chú anh chị ngoài 40 – 50, ăn hải sản liên tục với mong muốn “bổ”, nhưng kết quả là:
- Phù nhẹ chân tay
- Tiểu đêm nhiều hơn
- Cảm giác lưng dưới nặng, ì
Đây không phải dấu hiệu thận được bồi bổ, mà là thận đang bị quá tải.
Các loại hạt, đậu “bổ thận” nhưng ăn không biết điểm dừng
Đậu đen, mè đen, hạt óc chó, hạt điều… đều là những thực phẩm tốt nếu dùng đúng. Nhưng rất nhiều cô chú anh chị ăn theo kiểu “ngày nào cũng phải có”, thậm chí thay bữa chính.
Những thực phẩm này giàu dinh dưỡng, nhiều dầu, nếu tỳ vị khỏe thì không sao. Nhưng với người hay đầy bụng, ăn khó tiêu, phân nát, thì đây lại là gánh nặng. Tỳ yếu thì thận cũng không thể mạnh lên được.
Đông y có câu: “Tỳ thận tương sinh”. Muốn bổ thận mà bỏ quên tỳ vị, khác gì xây nhà trên nền đất yếu.
Vì sao ăn bổ thận sai cách lại làm người mệt hơn?
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: cơ thể mỗi người có một nền tảng khác nhau. Không phải cứ thấy người khác dùng hợp là mình cũng hợp.
Khi ăn quá nhiều thực phẩm bổ mà cơ thể không tiêu hóa, không chuyển hóa được, phần dư thừa sẽ sinh ra đàm, thấp, nhiệt. Những yếu tố này làm bế tắc kinh lạc, cản trở dòng khí huyết nuôi thận.
Lúc đó, cô chú anh chị sẽ có cảm giác rất rõ:
- Ăn nhiều mà không thấy khỏe hơn
- Ngủ kém dù đã “bổ” đủ thứ
- Sinh lý không cải thiện, thậm chí giảm
- Tinh thần uể oải, đầu óc không tỉnh táo
Không ít người hiểu lầm rằng đó là “thận yếu lâu năm”, trong khi gốc vấn đề là dùng sai cách ngay từ đầu.
Bổ thận đúng không nằm ở danh sách thực phẩm, mà ở sự phù hợp
Bác sĩ Long luôn nói với cô chú anh chị một câu rất thật: không có thực phẩm bổ thận chung cho tất cả mọi người.
Có người cần bổ âm, có người cần ôn dương, có người lại phải kiện tỳ trước rồi mới tính đến thận. Thậm chí có giai đoạn, việc “không bổ gì cả”, chỉ ăn uống thanh đạm, ngủ nghỉ đúng nhịp sinh học lại là cách giúp thận hồi phục tốt nhất.
Bổ thận không phải là cuộc chạy đua xem ai ăn nhiều đồ quý hơn. Đó là quá trình hiểu cơ thể mình đang thiếu gì, dư gì, yếu ở đâu và mạnh ở đâu.
Những nguyên tắc bác sĩ Long luôn nhắc khi muốn dùng thực phẩm bổ thận
- Không tự ý dùng thực phẩm đại bổ kéo dài
- Quan sát phản ứng cơ thể sau khi ăn, không chạy theo lời đồn
- Ưu tiên ăn uống dễ tiêu, nuôi tỳ trước khi nghĩ đến bổ thận
- Ngủ đúng giờ, hạn chế thức khuya – đây là cách bổ thận tự nhiên nhất
- Kết hợp vận động nhẹ để khí huyết lưu thông
Thận không thích bị ép. Thận thích được nuôi dưỡng từ từ, đều đặn và đúng nhịp.
Lời nhắn gửi cuối bài của bác sĩ Long
Nếu cô chú anh chị đang “bổ thận” mà thấy người không khá hơn, thậm chí mệt hơn, đừng vội kết luận là thận mình yếu nặng. Rất có thể là mình đang đi sai hướng.
Bác sĩ Long luôn tin rằng: hiểu đúng cơ thể mình quan trọng hơn mọi loại thực phẩm đắt tiền. Khi hiểu đúng, ăn uống sẽ nhẹ nhàng, không áp lực, mà hiệu quả lại bền.
Nếu cô chú anh chị đang băn khoăn không biết thể trạng mình thuộc nhóm nào, nên ăn gì, nên tránh gì để thận được nuôi dưỡng đúng cách, bác sĩ Long vẫn ở đây, sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ từng chút một, như một cuộc trò chuyện thẳng thắn vì sức khỏe lâu dài của chính cô chú anh chị.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
