Vai đau âm ỉ, giơ tay lên lấy đồ cũng thấy khó. Nhiều cô chú anh chị nghĩ do “làm nhiều nên mỏi”, nhưng đôi khi đó lại là dấu hiệu sớm của thoái hóa khớp vai mà mình thường gặp trong phòng khám.

Bác sĩ Long viết vài dòng này để cô chú anh chị hiểu rõ hơn: thoái hóa khớp vai không chỉ là chuyện “lão hóa theo tuổi”, mà còn liên quan tới cách mình dùng khớp mỗi ngày.

Thoái hóa khớp vai là gì

Khớp vai là một trong những khớp linh hoạt nhất cơ thể. Nó cho phép cô chú anh chị đưa tay lên, xoay tròn, với xa… Nhưng chính vì linh hoạt quá nên phần sụn khớp ở vai rất dễ bị bào mòn theo thời gian.

Thoái hóa khớp vai hiểu đơn giản là sụn khớp bị mỏng dần, khô dần. Khi lớp đệm này yếu đi, xương bên dưới cọ xát trực tiếp, gây đau, tiếng lục cục, hạn chế vận động.

Trong Y học cổ truyền, khớp vai còn liên quan mật thiết đến khí huyết và “can thận” – những yếu tố giữ vai trò nuôi dưỡng gân cốt. Khi khí huyết không thông, can thận suy yếu, khớp dễ thoái hóa nhanh hơn.

Vì sao khớp vai lại thoái hóa

Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị tưởng rằng “mình đâu làm nặng”, nhưng khớp vai vẫn thoái hóa. Nguyên nhân thật sự lại đến từ những thứ rất quen:

Do tuổi tác nhưng không chỉ do tuổi tác

Tuổi càng lớn, sụn càng khô, dịch khớp ít đi. Nhưng có người 70 tuổi vai vẫn linh hoạt, có người mới ngoài 40 đã đau nặng. Điều khác biệt nằm ở cách mình sử dụng và chăm sóc vai trong cuộc sống hằng ngày.

Do thói quen sinh hoạt

Ngồi làm việc lâu, cúi nhìn điện thoại nhiều, bê vác một bên vai, ngủ sai tư thế… đều khiến khớp vai phải chịu áp lực không cân bằng.

Do khí huyết bị “nghẽn”

Khi khí huyết không lưu thông, vùng vai dễ căng cứng. Lâu ngày dẫn đến viêm, rồi chuyển thành thoái hóa. Đây là cơ chế mà YHCT thường nhắc đến: “Thông thì bất thống, bất thông thì thống”.

Vận động sai cách, cơ yếu, thời tiết lạnh ẩm, làm việc gắng sức đột ngột… đều có thể làm khí huyết vùng vai bị “tắc”, gây đau âm ỉ hoặc đau buốt từng cơn.

Dấu hiệu nhận biết để không bỏ qua

Nhiều cô chú anh chị khi đến khám đều nói một câu giống nhau: “Đau có chút xíu nên tôi ráng chịu”. Và chính cái “ráng” đó khiến bệnh nặng hơn.

Đau khi đưa tay lên cao

Giơ tay lấy đồ, cài áo, chải tóc đều thấy đau. Lúc đầu chỉ thoáng qua, sau tăng dần.

Vai phát ra tiếng lục cục

Tiếng lục cục nhẹ đôi khi không sao, nhưng nếu kèm đau, cứng khớp thì khả năng cao sụn đã bị bào mòn.

Cứng khớp buổi sáng

Buổi sáng dậy thấy vai như bị “kẹt”. Xoa bóp một lúc mới cử động được. Đây là dấu hiệu sớm của thoái hóa.

Góc nhìn YHCT trong chăm sóc khớp vai

Trong YHCT, khớp vai thuộc kinh Đởm – Đại Trường – Tiểu Trường – Tam Tiêu và liên quan đến chức năng của can thận. Khi can huyết đầy đủ thì gân mạnh; khi thận khí vững thì xương chắc.

Vì vậy, chăm sóc thoái hóa khớp vai không chỉ nằm ở giảm đau mà còn ở việc điều hòa khí huyết, nuôi dưỡng gân xương từ bên trong. Đây cũng là lý do khi cô chú anh chị được bác sĩ Long thăm khám, phác đồ sẽ kết hợp nhiều yếu tố: điều chỉnh lối sống, xoa bóp, dưỡng sinh, thảo dược để hỗ trợ nuôi dưỡng khớp.

Cô chú anh chị có thể làm gì tại nhà

Bác sĩ Long luôn tin rằng sức khỏe của mình nằm ở những thói quen nhỏ mỗi ngày. Chỉ cần thay đổi vài điểm, khớp vai đã có thể cải thiện rõ rệt.

Duy trì vận động nhẹ nhàng

Xoay khớp vai chậm, rộng, đều. Càng chậm càng tốt. Mục tiêu là làm ấm khớp và tăng lưu thông khí huyết.

Giữ ấm vùng vai – gáy

Khớp vai rất “sợ lạnh”. Gió lùa, điều hòa mạnh dễ làm khí huyết co lại, gây đau tăng. Chỉ cần khoác một khăn mỏng là có thể giúp khớp ấm và bớt cứng.

Chế độ ăn hỗ trợ gân xương

Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, các món hầm xương, đậu đỗ… có thể giúp nuôi dưỡng gân xương. Người lớn tuổi nên ưu tiên món mềm, ấm, hạn chế đồ lạnh.

Khi nào nên đi khám

Nếu đau kéo dài trên 1–2 tuần, nếu cánh tay càng lúc càng yếu, hoặc nếu đau lan xuống cánh tay làm sinh hoạt bị ảnh hưởng, cô chú anh chị nên đi khám sớm để được đánh giá đúng mức độ thoái hóa.

Trong nhiều trường hợp, điều trị sớm giúp hỗ trợ phục hồi đạt kết quả tốt hơn, tránh khớp bị giới hạn vận động lâu dài.

Lời dặn của bác sĩ Long

Khớp vai không “già” trong một ngày. Nó chỉ xuống sức khi chúng ta vô tình bỏ quên nó quá lâu. Cô chú anh chị hãy coi chiếc vai như một người bạn đồng hành: nếu mình chăm nó từng chút, nó sẽ bền lâu.

Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng đau vai, hạn chế vận động hoặc nghi ngờ thoái hóa, để lại thông tin ở form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ hỗ trợ tư vấn để chọn hướng chăm sóc phù hợp nhất với cơ thể của mình.