Sau Tết, rất nhiều cô chú anh chị nhắn cho bác sĩ Long với cùng một cảm giác: bụng thì nặng nề, ăn không thấy ngon, người lúc nào cũng uể oải. Có người nghĩ do “ăn nhiều quá mấy hôm”, nhưng có người kéo dài cả tháng vẫn chưa ổn. Thực ra, rối loạn tiêu hóa sau Tết không đơn giản là chuyện ăn uống quá đà vài ngày.

Đây là lúc hệ tiêu hóa phải “trả giá” cho cả một giai đoạn sinh hoạt đảo lộn, ăn uống thất thường và cơ thể chưa kịp thích nghi trở lại nhịp sống cũ.

Vì sao sau Tết, hệ tiêu hóa lại dễ rối loạn?

Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị sau Tết với các biểu hiện giống nhau: đầy bụng, chướng hơi, ợ nóng, táo bón hoặc đi ngoài lỏng thất thường. Nguyên nhân không nằm ở một bữa ăn, mà là cả một chuỗi thay đổi kéo dài.

Trong những ngày Tết, chúng ta thường ăn nhiều thịt, đồ chiên rán, bánh mứt ngọt, uống bia rượu liên tục. Những món này đều tạo gánh nặng lớn cho dạ dày và ruột.

Chưa kể giờ giấc sinh hoạt bị đảo lộn: thức khuya, ngủ ít, vận động giảm mạnh. Tất cả đều khiến quá trình tiêu hóa và hấp thu bị chậm lại.

Y học cổ truyền nhìn hệ tiêu hóa chủ yếu qua chức năng của Tỳ và Vị. Khi Tỳ Vị khỏe, ăn uống vào sẽ được vận hóa tốt, sinh khí huyết nuôi cơ thể. Khi Tỳ Vị yếu, thức ăn dễ ứ trệ, sinh đầy trướng, mệt mỏi.

Sau Tết, phần lớn cô chú anh chị rơi vào tình trạng Tỳ Vị bị “quá tải”, chưa kịp phục hồi đã phải quay lại nhịp sinh hoạt cũ.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Rối loạn tiêu hóa sau Tết thường biểu hiện như thế nào?

Có người chỉ thấy ăn kém hơn bình thường, nhưng có người thì khó chịu rõ rệt.

Những biểu hiện bác sĩ Long gặp nhiều nhất gồm:

• Bụng đầy, trướng hơi, đặc biệt sau khi ăn
• Ợ hơi, ợ nóng, cảm giác nóng rát vùng thượng vị
• Ăn nhanh no, ăn ít đã thấy nặng bụng
• Táo bón hoặc đi ngoài lỏng xen kẽ
• Người mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu năng lượng

Nhiều cô chú anh chị nghĩ chỉ cần uống vài viên thuốc tiêu hóa là xong. Nhưng nếu nguyên nhân gốc không được điều chỉnh, tình trạng này rất dễ tái đi tái lại.

Không chỉ là bụng khó chịu, rối loạn tiêu hóa còn kéo theo nhiều hệ lụy

Bác sĩ Long hay nói vui với cô chú anh chị rằng: tiêu hóa giống như “nhà máy đầu vào” của cơ thể. Nhà máy trục trặc thì cả hệ thống phía sau đều bị ảnh hưởng.

Khi ăn uống không tiêu, cơ thể hấp thu kém, khí huyết sinh ra không đủ. Lâu dần sẽ thấy người xanh xao, dễ mệt, làm việc không tập trung.

Ở một số người, rối loạn tiêu hóa kéo dài còn làm nặng thêm các bệnh nền như đau dạ dày, trào ngược, đại tràng kích thích.

Đặc biệt với cô chú anh chị trung niên, Tỳ Vị vốn đã yếu dần theo tuổi tác, nếu không dưỡng lại sau Tết thì rất dễ sinh bệnh mạn tính.

Vì sao uống thuốc mà vẫn không hết hẳn?

Đây là câu hỏi bác sĩ Long nhận được rất nhiều.

Thuốc tây y giúp giảm nhanh triệu chứng như đầy bụng, ợ nóng, tiêu chảy. Nhưng phần lớn chỉ tác động vào ngọn, chưa phục hồi được chức năng tiêu hóa từ bên trong.

Nếu vẫn giữ thói quen ăn uống thất thường, ăn nhanh, ăn muộn, dùng nhiều rượu bia, thì dù uống thuốc cũng chỉ đỡ tạm thời.

Y học cổ truyền lại nhìn sâu hơn vào gốc rễ: phục hồi chức năng Tỳ Vị, điều hòa khí huyết, giúp cơ thể tự tiêu hóa tốt trở lại.

Sau Tết, nên điều chỉnh ăn uống thế nào cho hệ tiêu hóa “dễ thở” hơn?

Bác sĩ Long không khuyên cô chú anh chị phải kiêng khem quá mức. Quan trọng là ăn đúng và ăn vừa.

Trước hết, nên giảm dần các món nhiều dầu mỡ, cay nóng, ngọt gắt. Những món này khiến dạ dày phải co bóp mạnh và dễ sinh đầy trướng.

Ưu tiên các món nấu đơn giản, dễ tiêu như canh, cháo, súp, rau luộc, cá hấp. Ăn chậm, nhai kỹ để giảm gánh nặng cho dạ dày.

Về thời gian, nên ăn đúng bữa, không bỏ bữa sáng và hạn chế ăn quá muộn vào buổi tối. Dạ dày cũng cần thời gian nghỉ ngơi.

Nước ấm là một thói quen nhỏ nhưng rất có lợi. Uống nước ấm giúp kích thích nhu động ruột và làm dịu dạ dày.

Đừng bỏ qua yếu tố sinh hoạt và tinh thần

Nhiều cô chú anh chị chỉ tập trung vào ăn uống mà quên mất vai trò của giấc ngủ và tinh thần.

Thức khuya, căng thẳng kéo dài làm rối loạn thần kinh thực vật, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu hóa.

Sau Tết, nên cố gắng đưa giờ giấc sinh hoạt về lại nhịp đều: ngủ sớm hơn, dậy đúng giờ, vận động nhẹ mỗi ngày.

Chỉ cần đi bộ 20–30 phút cũng đã giúp ruột hoạt động tốt hơn, giảm đầy bụng rõ rệt.

Khi nào cần được thăm khám bài bản?

Nếu tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài trên 2–3 tuần, hoặc kèm theo đau bụng nhiều, sụt cân, mệt mỏi rõ rệt, cô chú anh chị không nên chủ quan.

Lúc này, cần được thăm khám để đánh giá lại chức năng tiêu hóa, xem có bệnh lý nền nào phía sau hay không.

Việc kết hợp giữa kiểm tra y học hiện đại và điều trị theo hướng phục hồi Tỳ Vị bằng y học cổ truyền thường mang lại hiệu quả bền vững hơn.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Sau Tết, đừng chỉ lo “ăn cho bớt đầy”, mà hãy dành thời gian dưỡng lại hệ tiêu hóa cho đúng cách. Khi Tỳ Vị khỏe, cơ thể sẽ tự nhẹ nhõm và nhiều năng lượng hơn.

Nếu cô chú anh chị đang loay hoay vì rối loạn tiêu hóa kéo dài sau Tết, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn cụ thể theo từng tình trạng, để cơ thể sớm trở lại nhịp khỏe vốn có.