Cô chú anh chị để ý không, cứ bước xuống giường buổi sáng là đầu gối lại kêu lách tách, cứng đơ vài phút mới đi lại nổi. Nhiều người nghĩ do tuổi tác, nhưng dưới góc nhìn của bác sĩ Long, đó là tín hiệu sớm của viêm khớp gối – và nó luôn có nguyên nhân rất rõ ràng phía sau.

Khi hiểu đúng gốc rễ, mình mới biết cách xử lý sao cho cơ thể được chăm sóc một cách nhẹ nhàng, đúng nguyên lý Đông y mà vẫn phù hợp với khoa học hiện đại.

Khớp gối viêm vì đâu?

Bác sĩ Long từng gặp rất nhiều cô chú anh chị chia sẻ rằng “đau kiểu tự nhiên”, nhưng thực tế, khớp gối luôn có một hành trình “kiệt sức” trước khi biểu hiện thành viêm. Trong YHCT, nguyên nhân gây viêm khớp gối không chỉ đơn giản là sự mài mòn cơ học mà còn liên quan đến sự mất cân bằng giữa khí huyết, thấp nhiệt và hàn phong trong cơ thể.

• Phong thấp xâm nhập: Phong (lạnh) và thấp (ẩm) xâm nhập vào cơ thể, gây tắc nghẽn khí huyết, dẫn đến đau, sưng và cứng khớp.
• Nhiệt độc: Nhiệt do ăn uống không hợp lý hoặc viêm nhiễm lâu dài làm nhiệt tích tụ trong khớp, gây sưng tấy và đau.
• Can khí uất: Khi Can khí bị ứ trệ (do căng thẳng, stress), khí huyết không lưu thông đến khớp gối, gây đau nhức và viêm.
• Thận yếu: Thận chủ về xương cốt, khi thận yếu, cơ thể không đủ năng lượng để duy trì sự linh hoạt và độ dẻo dai của khớp, dẫn đến thoái hóa và viêm khớp gối.

Điểm thú vị là cơ chế viêm trong quan điểm Y học cổ truyền không chỉ nằm ở sụn hay xương mà còn liên quan đến cách cơ thể điều hòa khí – huyết – tân dịch. Nói ngắn gọn, gối viêm khi gối không còn đủ “dưỡng chất” và “sức ấm” để bảo vệ.

Thoái hóa và quá tải

Thói quen đi lại nhiều, vận động sai tư thế hoặc tăng cân khiến đầu gối phải gánh áp lực quá mức. Lâu dần, sụn bị mòn, dịch khớp giảm, xương dưới sụn lộ ra và dễ bị kích ứng gây viêm.

Trong Đông y, tình trạng này thường gắn với “can thận hư”, tức là nền tảng nâng đỡ khớp bị suy yếu dần. Khi thận khí yếu, gối rất dễ đau khi thay đổi thời tiết hoặc khi đi lại nhiều.

Khí huyết kém lưu thông

Khi khí huyết không thông, cơ thể giống như một con đường bị tắc. Huyết không nuôi đủ, khí không đẩy được tuần hoàn, tổ chức quanh khớp trở nên lạnh và co cứng. Cô chú anh chị sẽ cảm thấy đau tăng về đêm, hoặc đau kiểu âm ỉ kéo dài.

Đây cũng là dạng viêm mà bác sĩ Long gặp nhiều ở người làm việc văn phòng, ít vận động. Khớp không được “tưới” đều đặn nên chỉ cần vận động mạnh là phản ứng viêm xuất hiện ngay.

Nhiễm lạnh – thấp

Trong YHCT, gối là vị trí rất “ưa lạnh”. Chỉ cần ngồi lâu dưới điều hòa, tắm đêm, đi mưa, hay để gió lùa vào khớp là yếu tố thấp – hàn có thể xâm nhập. Khi đã vào bên trong, thấp khiến khớp nặng nề, còn hàn làm gối cứng và đau kiểu “đụng vào đã thấy buốt”.

Nếu tình trạng này kéo dài, dịch khớp dễ bị ảnh hưởng, từ đó khớp sưng nhẹ, đau nhiều khi thời tiết thay đổi.

Viêm do bệnh lý toàn thân

Một số cô chú anh chị bị viêm khớp gối đơn giản vì cơ thể đang “báo động đỏ”: rối loạn miễn dịch, gout, tiểu đường hay mỡ máu cao. Những bệnh này làm tổn thương mạch máu nhỏ nuôi khớp, giảm chất lượng dịch khớp, khiến quá trình viêm dễ bùng lên hơn.

Ở góc nhìn Đông y, đây là dạng “nội nhân”, tức là cơ thể đã mất cân bằng từ bên trong nên khớp phản ứng theo.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Điều mà bác sĩ Long muốn cô chú anh chị nhớ nhất là: viêm khớp gối không phải tự nhiên xuất hiện. Mỗi cơn đau đều là lời nhắc rằng cơ thể đang cần được chăm sóc đúng cách. Khi hiểu cơ chế, mình mới biết nên thay đổi ở đâu – từ tập luyện, sinh hoạt, ăn uống cho tới cách giữ ấm và dưỡng khớp hằng ngày.

Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng đau, sưng, cứng khớp buổi sáng hoặc đau khi lên xuống cầu thang, đừng để nó thành mãn tính. Cơ thể luôn có khả năng cải thiện khi mình kịp thời lắng nghe.

Bác sĩ Long luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ phân tích tình trạng cụ thể của cô chú anh chị. Nếu muốn được tư vấn kỹ hơn, cô chú anh chị có thể để lại thông tin ở form bên dưới để bác sĩ Long liên hệ.

Chăm sóc gối không chỉ để hết đau, mà để hành trình phía trước nhẹ nhàng và tự do hơn.