Tết đến là lúc cô chú anh chị vui nhất, mà dạ dày lại “căng thẳng” nhất. Bác sĩ Long gặp rất nhiều người sau Tết than đầy bụng, ợ hơi, nóng rát, ăn không ngon dù mâm cỗ vẫn còn nguyên. Thực ra, vấn đề không nằm ở chuyện ăn nhiều hay ít, mà nằm ở chỗ ăn gì cho đúng để dạ dày còn chịu được.

Bài này, bác sĩ Long muốn chia sẻ với cô chú anh chị những món ăn quen thuộc ngày Tết nhưng nếu biết chọn và dùng đúng cách, lại trở thành “trợ thủ” rất tốt cho dạ dày.

Vì sao dạ dày dễ “biểu tình” trong ngày Tết?

Tết là thời điểm thói quen sinh hoạt bị đảo lộn nhiều nhất trong năm. Giờ ăn không đều, ăn khuya, ăn nhanh, ăn nhiều đạm – nhiều dầu mỡ, lại thêm rượu bia.

Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, dạ dày và tỳ là “bộ máy tiêu hóa trung tâm”. Tỳ thích ấm, khô ráo; dạ dày thích điều độ. Ngày Tết, chúng ta lại cho vào toàn đồ lạnh, béo, ngọt, cay, mặn, khiến tỳ vị quá tải.

Khi tỳ yếu đi, thức ăn không được vận hóa trọn vẹn, sinh ra đầy bụng, chướng hơi, ợ chua, nóng rát, ăn không tiêu. Lúc này, chọn món ăn phù hợp quan trọng không kém gì uống thuốc.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Nguyên tắc chọn món ăn tốt cho dạ dày ngày Tết

Trước khi nói món cụ thể, bác sĩ Long muốn cô chú anh chị nhớ 3 nguyên tắc rất đơn giản.

• Món ăn nên ấm bụng, dễ tiêu, không quá nhiều dầu mỡ.
• Ưu tiên món quen thuộc, nguyên liệu tự nhiên, chế biến đơn giản.
• Ăn lượng vừa phải, chia nhỏ bữa, không dồn ép dạ dày.

Nếu đi đúng 3 nguyên tắc này, dạ dày sẽ “dễ thở” hơn rất nhiều trong những ngày Tết.

Những món ăn ngày Tết giúp dạ dày dễ chịu hơn

Canh măng hầm xương hoặc canh rau củ nấu nhạt

Ngày Tết, bữa nào cũng thịt, nếu thiếu bát canh là dạ dày “kêu cứu” ngay. Canh măng hầm xương, canh cà rốt, su hào, củ cải nấu nhạt giúp làm mềm bữa ăn rất tốt.

Nước canh ấm giúp dạ dày giãn nở nhẹ nhàng, hỗ trợ tiêu hóa. Rau củ nấu chín cung cấp chất xơ mềm, giúp giảm táo bón – vấn đề rất hay gặp sau Tết.

Bác sĩ Long lưu ý, măng nên được ngâm kỹ, luộc lại nhiều lần để loại bớt chất gây kích ứng dạ dày.

Dưa hành, củ kiệu – dùng đúng thì lợi, dùng sai thì hại

Dưa hành, củ kiệu là món truyền thống ngày Tết. Nếu ăn với lượng nhỏ, đúng cách, lại có lợi cho tiêu hóa.

Vị chua nhẹ kích thích tiết dịch tiêu hóa, giúp tiêu thịt mỡ tốt hơn. Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn lúc đói, dạ dày dễ bị xót và cồn cào.

Lời khuyên của bác sĩ Long là mỗi bữa chỉ nên ăn vài củ nhỏ, ăn kèm bữa chính, không ăn riêng.

Cháo trắng, cháo gạo tẻ – “phao cứu sinh” cho dạ dày

Khi bụng bắt đầu đầy, ăn không ngon, cháo trắng là lựa chọn rất thông minh.

Cháo giúp dạ dày nghỉ ngơi, giảm tiết acid, làm dịu cảm giác nóng rát. Với người có tiền sử đau dạ dày, chỉ cần 1–2 bữa cháo nhẹ trong ngày Tết cũng đủ để dạ dày “hồi sức”.

Có thể ăn cháo cùng ít hành lá, gừng thái sợi để tăng tính ấm, rất hợp với tỳ vị.

Thịt gà luộc – chọn phần, chọn cách ăn

Trong các loại thịt ngày Tết, thịt gà luộc dễ tiêu hơn thịt mỡ, thịt kho.

Ưu tiên phần ức hoặc đùi bỏ da, ăn kèm rau xanh. Tránh ăn da gà nhiều vì dễ gây đầy bụng, sinh nhiệt.

Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị có dạ dày yếu nên ăn thịt gà vào buổi trưa, hạn chế ăn tối muộn.

Bánh chưng, bánh tét – ăn thế nào để không “nặng bụng”?

Bánh chưng, bánh tét gần như không thể thiếu ngày Tết. Vấn đề không phải là có ăn hay không, mà là ăn bao nhiêu và ăn lúc nào.

Nếp có tính dẻo, khó tiêu hơn gạo tẻ. Nếu ăn nhiều, dạ dày sẽ phải làm việc rất vất vả.

Lời khuyên của bác sĩ Long là mỗi lần chỉ ăn một miếng nhỏ, ăn vào buổi sáng hoặc trưa, không ăn tối. Có thể ăn kèm dưa hành để giảm ngấy và hỗ trợ tiêu hóa.

Rau xanh luộc, rau xào nhạt

Nghe thì đơn giản, nhưng đây lại là món “giữ dạ dày” rất tốt ngày Tết.

Rau cải, rau ngót, mồng tơi, bông cải luộc hoặc xào rất nhạt giúp bổ sung chất xơ, giảm gánh nặng cho tiêu hóa.

Bác sĩ Long luôn nhắc, mâm cỗ Tết mà thiếu rau thì dạ dày rất khó yên ổn.

Những món nên hạn chế nếu dạ dày yếu

Bên cạnh món nên ăn, có vài món cô chú anh chị nên tiết chế để tránh dạ dày “nổi giận”.

• Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
• Rượu bia uống lúc đói.
• Đồ ngọt quá nhiều như bánh kẹo, nước ngọt có gas.
• Món cay nóng, nhiều tiêu ớt.

Không phải kiêng tuyệt đối, nhưng càng tiết chế được bao nhiêu, dạ dày càng đỡ mệt bấy nhiêu.

Một vài thói quen ăn uống giúp dạ dày khỏe hơn trong Tết

Bác sĩ Long chia sẻ thêm vài thói quen rất nhỏ nhưng hiệu quả lớn.

• Ăn chậm, nhai kỹ, không vừa ăn vừa uống bia rượu.
• Không nằm ngay sau ăn, nên đi lại nhẹ nhàng 10–15 phút.
• Buổi tối ăn sớm, ăn nhẹ.

Dạ dày thích sự đều đặn và nhẹ nhàng, chứ không thích “bị ép làm việc quá sức”.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Tết là để vui, để sum vầy, chứ không phải để dạ dày chịu đựng. Cô chú anh chị chỉ cần ăn đúng món, đúng lượng, dạ dày sẽ không làm phiền suốt những ngày đầu năm.

Nếu sau Tết vẫn thấy đầy bụng, đau âm ỉ, ăn kém kéo dài, bác sĩ Long khuyên nên lắng nghe cơ thể và tìm người có chuyên môn để tư vấn sớm, đừng để dạ dày yếu dần mà không hay.