Tết đến, bàn ăn lúc nào cũng đầy ắp món ngon, nhưng sau vài ngày “ăn thả ga”, rất nhiều cô chú anh chị nhắn cho bác sĩ Long rằng: bụng trướng, ăn không tiêu, đầy hơi, ợ nóng, người nặng nề khó chịu. Tết vui là đúng, nhưng để cơ thể không phải “trả giá” sau Tết thì tiêu hoá cần được chăm sóc ngay từ trong Tết.

Hôm nay, bác sĩ Long chia sẻ với cô chú anh chị những mẹo đơn giản nhưng rất thực tế, giúp hệ tiêu hoá đỡ quá tải trong những ngày Tết ăn uống nhiều đạm, nhiều dầu mỡ mà vẫn giữ được tinh thần thoải mái, không phải kiêng khem căng thẳng.

Vì sao cứ qua Tết là tiêu hoá “kêu cứu”?

Ở góc nhìn Y học cổ truyền, tiêu hoá gắn liền với Tỳ và Vị. Tỳ chủ vận hoá thức ăn thành khí huyết, Vị chủ thu nạp và nghiền nát thức ăn.

Ngày Tết, cô chú anh chị thường ăn nhiều thịt, bánh chưng, bánh tét, đồ chiên rán, uống bia rượu, lại ăn không đúng bữa, giờ giấc sinh hoạt đảo lộn. Những yếu tố này khiến Tỳ – Vị phải làm việc quá sức.

Khi Tỳ yếu, thức ăn không được tiêu hoá trọn vẹn sẽ sinh đầy trướng, ợ hơi, ăn không ngon. Khi Vị bị nhiệt do rượu bia, đồ cay nóng, dễ sinh ợ nóng, nóng rát thượng vị, miệng đắng.

Hiểu được cơ chế này, cô chú anh chị sẽ thấy: cải thiện tiêu hoá không chỉ là uống men hay thuốc chống đầy bụng, mà là giúp Tỳ – Vị “dễ thở” hơn trong chính thói quen ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Ăn Tết khéo miệng để tiêu hoá không quá tải

Bác sĩ Long luôn nói với cô chú anh chị rằng: không cần kiêng tuyệt đối trong ngày Tết, nhưng cần ăn có ý thức.

Nguyên tắc đầu tiên là ăn chậm, nhai kỹ. Nghe rất đơn giản, nhưng ngày Tết hay nói chuyện, uống rượu, nhiều người ăn rất nhanh. Khi nhai kỹ, thức ăn được nghiền nhỏ, dạ dày đỡ vất vả hơn rất nhiều.

Nguyên tắc thứ hai là đừng “dồn bữa”. Có người nhịn cả sáng, đến trưa hoặc tối ăn rất nhiều. Với Tỳ – Vị, điều này giống như bắt làm việc quá tải trong một lúc ngắn, rất dễ sinh đầy bụng và đau tức.

Nếu biết trước bữa chính sẽ nhiều đạm, cô chú anh chị nên ăn nhẹ trước đó một chút, ví dụ vài lát trái cây ít ngọt hoặc bát canh rau, để dạ dày không rỗng hoàn toàn.

Mẹo uống nước ấm đúng cách trong ngày Tết

Nhiều cô chú anh chị chỉ chú ý ăn gì mà quên mất vai trò của nước.

Trong Y học cổ truyền, nước ấm giúp “ôn trung”, tức là làm ấm vùng tiêu hoá, giúp khí huyết lưu thông tốt hơn. Ngược lại, nước đá, nước lạnh dễ làm Tỳ – Vị bị “hàn”, sinh đầy trướng và chậm tiêu.

Mỗi sáng sau khi ngủ dậy, cô chú anh chị có thể uống một cốc nước ấm nhỏ. Không cần pha chanh đậm, không cần mật ong nhiều, chỉ nước ấm là đủ để đánh thức hệ tiêu hoá.

Sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, thay vì uống nước lạnh hoặc nước ngọt, hãy nhấp vài ngụm nước ấm. Cách này giúp dạ dày co bóp nhịp nhàng hơn, giảm cảm giác nặng bụng rõ rệt.

Gừng – người bạn quen mà hay dùng sai

Gừng là vị quen thuộc ngày Tết, từ mứt gừng đến trà gừng. Gừng có tính ấm, giúp tán hàn, kích thích tiêu hoá, giảm đầy hơi.

Tuy nhiên, bác sĩ Long gặp không ít cô chú anh chị dùng gừng quá đà. Uống trà gừng đặc, nhiều lần trong ngày, nhất là khi đã có sẵn nhiệt trong người do rượu bia, sẽ dễ gây nóng rát dạ dày.

Cách dùng phù hợp là một vài lát gừng mỏng pha với nước ấm, uống sau bữa ăn nhiều đạm. Không cần uống liên tục cả ngày, càng không nên uống khi đang đói bụng.

Rau xanh – “phanh hãm” tự nhiên cho bữa ăn Tết

Bữa ăn ngày Tết thường thiếu rau, thừa thịt. Điều này khiến nhu động ruột chậm lại, dễ táo bón và đầy trướng.

Bác sĩ Long khuyên cô chú anh chị nên chủ động bổ sung rau xanh trong mỗi bữa, dù chỉ là bát canh rau, đĩa rau luộc hay dưa muối vừa phải.

Rau xanh không chỉ giúp tiêu hoá trơn tru hơn mà còn giúp “giải ngấy”, giảm cảm giác nặng bụng sau bữa ăn nhiều mỡ.

Đừng xem nhẹ giấc ngủ trong ngày Tết

Nhiều cô chú anh chị thức khuya, ngủ ít trong dịp Tết mà không để ý rằng điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu hoá.

Khi ngủ không đủ, khí huyết không được phục hồi, Tỳ – Vị yếu đi rõ rệt. Biểu hiện thường thấy là sáng dậy không muốn ăn, ăn vào dễ đầy bụng, miệng nhạt.

Không cần ngủ sớm tuyệt đối, nhưng cố gắng giữ giờ ngủ không quá muộn, đặc biệt là tránh ăn khuya sát giờ đi ngủ.

Xoa bụng – mẹo đơn giản nhưng rất đáng giá

Sau bữa ăn no, cô chú anh chị có thể dành 5 phút xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ.

Động tác này giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hoá và giảm cảm giác trướng tức. Xoa với lực vừa phải, không ấn mạnh, kết hợp hít thở chậm rãi.

Bác sĩ Long thường gọi đây là cách “tự nói chuyện” với dạ dày, giúp cơ thể chuyển sang trạng thái thư giãn sau ăn.

Khi nào cần đặc biệt lưu ý?

Nếu cô chú anh chị có tiền sử đau dạ dày, trào ngược, đại tràng, thì những ngày Tết càng cần giữ nhịp ăn uống điều độ hơn người khác.

Khi thấy các dấu hiệu như đầy bụng kéo dài, đau âm ỉ vùng thượng vị, buồn nôn, tiêu chảy hoặc táo bón nhiều ngày liền, đó là lúc hệ tiêu hoá đã quá tải và cần được điều chỉnh sớm.

Đừng cố chịu hay tự ý dùng thuốc kéo dài, vì xử lý không đúng có thể làm tình trạng nặng thêm sau Tết.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Tết là để vui, để sum họp, chứ không phải để cơ thể mệt mỏi sau đó. Chỉ cần cô chú anh chị ăn chậm lại một chút, uống nước ấm đều hơn, ngủ đủ hơn và lắng nghe cảm giác của bụng, hệ tiêu hoá sẽ nhẹ nhàng vượt qua những ngày Tết.

Nếu sau Tết, cô chú anh chị vẫn thấy bụng dạ khó chịu, ăn uống không như trước, bác sĩ Long sẵn sàng lắng nghe và tư vấn kỹ hơn để giúp cơ thể cân bằng lại từ gốc, một cách nhẹ nhàng và phù hợp với từng người.