Sau mấy ngày Tết, bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than cùng một câu: “Không hiểu sao ăn Tết xong là dạ dày đau âm ỉ, đầy bụng, khó chịu cả ngày”. Có người trước giờ ăn uống vẫn ổn, có người vốn đã yếu dạ dày, nhưng sau Tết thì mọi thứ rối tung lên. Vấn đề không nằm ở một bữa ăn, mà là cả một chuỗi thói quen trong những ngày Tết.
Bài này, bác sĩ Long chia sẻ kỹ hơn để cô chú anh chị hiểu vì sao sau Tết dạ dày lại “biểu tình”, và quan trọng hơn là biết cách xử lý cho đúng, để dạ dày sớm ổn lại.
Vì sao cứ sau Tết là dạ dày bắt đầu đau?
Tết không chỉ là vài bữa ăn nhiều hơn ngày thường. Tết là cả một giai đoạn mà nhịp sinh hoạt, ăn uống, ngủ nghỉ đều bị đảo lộn.
Dạ dày vốn rất “kỷ luật”. Ăn đúng giờ, ngủ đúng nhịp thì nó làm việc êm. Nhưng chỉ cần rối vài ngày, nhất là với người có nền tỳ vị yếu, dạ dày sẽ phản ứng ngay.
Đau dạ dày sau Tết thường không đến từ một nguyên nhân duy nhất, mà là nhiều yếu tố chồng lên nhau.
Ăn uống quá mức, dạ dày bị quá tải
Tết là dịp cô chú anh chị ăn nhiều hơn bình thường, cả về lượng lẫn số bữa.
Ngày thường có thể ăn 2–3 bữa gọn gàng. Tết thì sáng bánh mứt, trưa tiệc, chiều nhâm nhi, tối lại thêm bữa nữa. Dạ dày gần như không có thời gian nghỉ.
Khi thức ăn liên tục được đưa vào, dạ dày phải tiết axit và co bóp liên tục để tiêu hóa. Làm việc quá sức nhiều ngày liền, niêm mạc dạ dày dễ bị kích thích, sinh đau, nóng rát, ợ chua, đầy trướng.
Với cô chú anh chị vốn đã có viêm dạ dày, trào ngược hay đau âm ỉ sẵn, tình trạng này càng dễ bùng lên rõ rệt sau Tết.
Đồ ăn ngày Tết không “thân thiện” với dạ dày
Nhìn mâm cỗ ngày Tết thì rất ngon, nhưng với dạ dày lại là một thử thách lớn.
- Nhiều món chiên rán, nhiều dầu mỡ làm chậm quá trình tiêu hóa.
- Đồ nếp như bánh chưng, bánh tét khó tiêu, dễ sinh đầy bụng.
- Thịt mỡ, giò chả ăn liên tục khiến dạ dày phải làm việc nặng.
- Đồ chua, cay, mặn dùng nhiều dễ kích thích niêm mạc dạ dày.
Ăn những món này với lượng nhỏ thì không sao. Nhưng ăn liên tục nhiều ngày, lại ăn sát bữa, dạ dày rất dễ bị “ngợp”.
Theo góc nhìn Y học cổ truyền, những món này dễ sinh thấp, sinh trệ, làm tỳ vị bị bế tắc, từ đó gây đau, đầy, ợ hơi.
Rượu bia ngày Tết là “kẻ châm lửa” cho dạ dày
Không ít cô chú anh chị chia sẻ với bác sĩ Long rằng: “Tết thì khó tránh rượu bia”.
Rượu bia khi vào cơ thể sẽ kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn bình thường. Axit tăng mà niêm mạc yếu thì dễ gây nóng rát, đau âm ỉ, thậm chí đau quặn.
Với người đã có viêm loét dạ dày, rượu bia chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lửa.
Uống rượu bia lại thường đi kèm với ăn mặn, ăn cay, thức khuya, nên mức độ tổn thương dạ dày càng nặng hơn.
Ăn uống thất thường, sai giờ
Ngày Tết, giờ ăn gần như “vô tổ chức”. Có ngày ăn rất muộn, có ngày lại ăn dồn dập nhiều bữa.
Dạ dày quen tiết axit theo giờ. Khi đến giờ ăn mà không có thức ăn, axit vẫn tiết ra, dễ gây cồn cào, xót ruột.
Ngược lại, khi ăn dồn quá nhiều vào một bữa, dạ dày không kịp xử lý, thức ăn ứ đọng, sinh đầy trướng và đau.
Ăn không đúng giờ nhiều ngày liền là một trong những lý do rất hay gặp khiến dạ dày “xuống sức” sau Tết.
Thức khuya, ngủ ít làm dạ dày yếu đi
Nhiều cô chú anh chị nghĩ rằng thức khuya chỉ hại thần kinh, hại gan. Nhưng thực tế, dạ dày cũng bị ảnh hưởng rất rõ.
Khi thức khuya, cơ thể rối loạn nhịp sinh học, hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả hơn.
Ngủ không đủ giấc làm cơ thể dễ căng thẳng, tăng tiết axit dạ dày, từ đó gây đau, ợ chua, khó chịu vùng thượng vị.
Với người vốn dạ dày yếu, chỉ cần vài đêm thức khuya liên tục là đã thấy rõ triệu chứng.
Tâm lý căng thẳng, lo nghĩ trong dịp Tết
Không phải ai cũng có một cái Tết hoàn toàn thư giãn.
Có người lo chuyện gia đình, tài chính, công việc sau Tết. Có người phải tiếp khách nhiều, mệt mỏi cả tinh thần lẫn thể chất.
Căng thẳng kéo dài làm rối loạn hoạt động thần kinh thực vật, ảnh hưởng trực tiếp đến dạ dày.
Nhiều trường hợp đau dạ dày sau Tết không chỉ do ăn uống, mà do cả áp lực tinh thần dồn nén trong những ngày này.
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?
Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải
Đau dạ dày sau Tết thường biểu hiện như thế nào?
Mỗi người có thể cảm nhận khác nhau, nhưng bác sĩ Long hay gặp nhất là những biểu hiện sau:
- Đau âm ỉ vùng trên rốn, nhất là sau ăn.
- Đầy bụng, chướng hơi, ăn không tiêu.
- Ợ hơi, ợ chua, nóng rát ngực.
- Cồn cào, xót ruột khi đói.
- Ăn ít đã thấy no, khó chịu.
Nhiều cô chú anh chị chủ quan nghĩ vài hôm sẽ tự hết. Nhưng nếu không điều chỉnh sớm, tình trạng này rất dễ kéo dài sang cả sau Tết.
Sau Tết, dạ dày cần được “nghỉ ngơi” đúng cách
Điều đầu tiên bác sĩ Long luôn nhắc cô chú anh chị là: đừng vội uống đủ loại thuốc ngay khi thấy đau.
Dạ dày sau Tết giống như một người vừa làm việc quá sức. Việc cần nhất là cho nó cơ hội hồi phục.
Ăn uống đơn giản, nhẹ bụng vài ngày
Những ngày sau Tết, nên ưu tiên các món dễ tiêu như cháo, canh rau, súp, thức ăn hấp luộc.
Giảm bớt đồ chiên rán, cay nóng, chua mặn trong ít nhất 7–10 ngày để dạ dày có thời gian “hạ nhiệt”.
Ăn chậm, nhai kỹ, không ăn quá no là nguyên tắc rất quan trọng.
Ăn đúng giờ, không để dạ dày đói hoặc quá tải
Cố gắng quay lại giờ ăn cố định như trước Tết.
Dù bận rộn đến đâu, cũng nên giữ 3 bữa chính tương đối đều đặn.
Dạ dày rất thích sự ổn định. Khi giờ ăn vào nếp, triệu chứng đau sẽ giảm dần.
Hạn chế rượu bia, cà phê trong giai đoạn này
Nếu dạ dày đang đau, nên tạm ngưng rượu bia, cà phê để tránh kích thích thêm niêm mạc.
Chỉ cần vài ngày “kiêng” đúng cách, nhiều cô chú anh chị đã thấy dạ dày dễ chịu hơn rõ rệt.
Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng
Ngủ sớm lại, hạn chế thức khuya xem điện thoại hay tụ tập muộn.
Giữ tinh thần thoải mái, đừng mang theo áp lực Tết kéo dài sang những ngày sau.
Dạ dày rất nhạy cảm với cảm xúc. Tâm ổn thì bụng mới yên.
Khi nào cần đi thăm khám kỹ hơn?
Nếu sau khoảng 1–2 tuần điều chỉnh mà dạ dày vẫn đau nhiều, đau tăng, hoặc xuất hiện các dấu hiệu như buồn nôn nhiều, sụt cân, mệt mỏi rõ, cô chú anh chị không nên chủ quan.
Lúc này cần được thăm khám để xác định rõ tình trạng dạ dày đang ở mức độ nào, từ đó có hướng xử lý phù hợp hơn.
Lời nhắn từ bác sĩ Long
Đau dạ dày sau Tết không phải chuyện hiếm, nhưng cũng không nên xem nhẹ. Chỉ cần hiểu đúng nguyên nhân và điều chỉnh sớm, dạ dày hoàn toàn có thể ổn lại.
Nếu cô chú anh chị đang lo lắng vì dạ dày khó chịu kéo dài sau Tết, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn để cùng tìm ra hướng chăm sóc phù hợp, an toàn cho từng người.
DẠ DÀY KHỎE MẠNH
Chấm dứt ợ hơi, trào ngược và đau bao tử dai dẳng. Phục hồi tỳ vị theo nguyên lý Đông Y biện chứng.
Tham gia nhóm
