Tết đến là lúc cô chú anh chị sum vầy, ăn uống vui vẻ hơn ngày thường. Nhưng với những ai đang có vấn đề dạ dày, chỉ cần ăn “lệch” vài bữa là bụng bắt đầu cồn cào, ợ nóng, đau âm ỉ ngay. Bác sĩ Long viết bài này để giúp cô chú anh chị vừa đón Tết trọn vẹn, vừa giữ được cái dạ dày yên ổn.

Vì sao cứ đến Tết là dạ dày lại “biểu tình”?

Theo góc nhìn của bác sĩ Long, Tết không làm dạ dày yếu đi, mà Tết khiến những điểm yếu sẵn có trong dạ dày bị bộc lộ rõ hơn.

Ngày thường ăn uống còn tương đối điều độ, đến Tết thì giờ giấc đảo lộn, bữa chính bữa phụ lẫn lộn, thêm rượu bia, bánh trái, đồ nếp, đồ chua cay… dạ dày phải làm việc quá sức.

Trong Y học cổ truyền, dạ dày thuộc “Vị”, đi cùng với “Tỳ”. Tỳ Vị khỏe thì ăn vào thấy nhẹ bụng, dễ tiêu. Tỳ Vị yếu thì chỉ cần ăn hơi sai là sinh đầy trướng, ợ hơi, đau tức, thậm chí buồn nôn.

Tết chính là lúc Tỳ Vị bị thử thách nhiều nhất.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Nguyên tắc ăn uống cốt lõi cho người đau dạ dày dịp Tết

Trước khi nói ăn món gì, kiêng món gì, bác sĩ Long muốn cô chú anh chị nhớ 3 nguyên tắc nền tảng này.

• Không để dạ dày rỗng quá lâu rồi mới ăn dồn.
• Không ăn quá no trong một bữa, dù là bữa tiệc.
• Không ăn khi đang căng thẳng, mệt mỏi hoặc say rượu.

Dạ dày giống như một chiếc túi co bóp. Ép nó giãn ra đột ngột, làm việc quá sức thì đau là điều tất yếu.

Những món ngày Tết người đau dạ dày cần đặc biệt cẩn trọng

Bác sĩ Long không khuyên cô chú anh chị phải kiêng tuyệt đối, vì Tết mà ăn uống quá khắt khe cũng dễ sinh stress. Nhưng cần biết món nào nên “ăn cho có”, món nào nên hạn chế thật sự.

Đồ nếp: bánh chưng, bánh tét

Đồ nếp dẻo, khó tiêu, ở góc nhìn Đông y là dễ sinh “trệ”, tức là làm khí trong dạ dày bị ứ lại.

Cô chú anh chị đau dạ dày vẫn có thể ăn bánh chưng, nhưng chỉ nên ăn một miếng nhỏ, ăn ban ngày, và không ăn khi đói.

Tuyệt đối không ăn bánh chưng rán khi bụng yếu.

Đồ nhiều đạm, nhiều mỡ

Thịt kho, giò chả, nem rán… đều là món quen thuộc ngày Tết.

Vấn đề không nằm ở bản thân thịt, mà là lượng và cách ăn. Ăn nhiều thịt mỡ trong một bữa sẽ khiến dạ dày phải tiết nhiều acid hơn để tiêu hóa, từ đó dễ gây xót, đau, ợ nóng.

Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị: mỗi bữa chỉ chọn 1–2 món đạm, ăn chậm, nhai kỹ, không gắp liên tục.

Đồ muối chua: dưa hành, củ kiệu

Dưa hành giúp đỡ ngấy, nhưng với dạ dày đang viêm, acid trong đồ chua dễ kích thích niêm mạc, gây cồn cào.

Nếu muốn ăn, chỉ nên ăn rất ít, sau bữa chính, không ăn lúc đói.

Bánh mứt, đồ ngọt

Đường nhiều làm tăng lên men trong dạ dày, dễ sinh đầy bụng, ợ hơi.

Cô chú anh chị đau dạ dày nên coi bánh mứt là món nếm, không phải món ăn vặt cả ngày.

Người đau dạ dày nên ưu tiên ăn gì trong mâm cơm Tết?

Trong mâm cỗ Tết, luôn có những món rất “hiền” với dạ dày, nếu biết chọn đúng.

• Canh rau, canh củ nấu nhạt, ăn nóng.
• Rau luộc, rau hấp giúp tiêu hóa tốt hơn đồ chiên xào.
• Cơm nóng vừa phải, không ăn cơm nguội.
• Cháo loãng hoặc súp ấm cho bữa sáng hoặc bữa tối nhẹ.

Bác sĩ Long thường nhắc: với dạ dày yếu, “ấm – mềm – nhạt” là 3 từ khóa quan trọng.

Ăn Tết thế nào để không đau dạ dày giữa đêm?

Rất nhiều cô chú anh chị chia sẻ với bác sĩ Long rằng: ban ngày ăn không sao, nhưng đêm nằm là đau, xót, trào ngược.

Nguyên nhân thường đến từ bữa tối.

• Không ăn quá no sau 19h.
• Không nằm ngay sau ăn, nên đi lại nhẹ nhàng 15–20 phút.
• Tránh rượu bia buổi tối nếu đang đau dạ dày.

Dạ dày cần thời gian tiêu hóa. Ép nó làm việc khi cơ thể chuẩn bị nghỉ ngơi thì rất dễ “phản ứng”.

Rượu bia ngày Tết và dạ dày: nên hiểu cho đúng

Bác sĩ Long nói thẳng: rượu bia không phải là “kẻ thù” duy nhất, nhưng là yếu tố kích phát mạnh với người đau dạ dày.

Nếu buộc phải uống trong giao tiếp, hãy nhớ:

• Không uống khi bụng đói.
• Không uống liên tục nhiều ngày.
• Uống chậm, lượng ít, và dừng đúng lúc.

Dạ dày không khỏe sẽ “ghi nhớ” từng lần bị tổn thương. Tết năm nay uống nhiều, Tết năm sau đau nặng hơn là điều bác sĩ Long gặp rất thường xuyên.

Một vài mẹo nhỏ giúp dạ dày dễ chịu hơn trong những ngày Tết

Những điều nhỏ nhưng làm đều sẽ giúp dạ dày đỡ áp lực.

• Uống nước ấm từng ngụm nhỏ trong ngày.
• Ăn đúng giờ nhất có thể, dù là ngày Tết.
• Giữ tinh thần thoải mái, tránh tranh cãi căng thẳng khi ăn uống.

Dạ dày rất “nhạy cảm” với cảm xúc. Vui vẻ, thư giãn cũng là một cách dưỡng dạ dày.

Lời nhắn cuối của bác sĩ Long

Tết là để vui, không phải để lo đau dạ dày sau mỗi bữa ăn. Chỉ cần hiểu dạ dày của mình, ăn chậm lại một chút, chọn món khéo hơn một chút là đã khác rất nhiều.

Nếu sau Tết cô chú anh chị thấy dạ dày đau nhiều hơn, ăn uống khó chịu kéo dài, bác sĩ Long khuyên nên dành thời gian thăm khám sớm để điều chỉnh từ gốc, đừng để sang năm mới lại mang theo nỗi lo cũ.

Bác sĩ Long luôn tin rằng: giữ được dạ dày yên ổn thì Tết mới thật sự trọn vẹn.