Có những thói quen nhỏ, nếu làm đúng, cơ thể tự điều chỉnh lại nhịp sinh học của nó. Nhưng nếu làm sai, cũng chính những thói quen ấy lại khiến cô chú anh chị càng mệt, càng khó ngủ, càng nặng đầu, nặng người. Động tác xoa gan bàn chân kết hợp thở là một ví dụ rất điển hình. Nhìn thì đơn giản, nhưng hiểu cho đúng và làm cho đúng thì không hề “đơn giản cho có”.
Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than rằng: “Tối nào tôi cũng xoa chân, mà sao vẫn mất ngủ?”, “Xoa hoài mà người vẫn nặng, gan vẫn nóng, dễ cáu?”. Vấn đề không nằm ở việc có xoa hay không, mà nằm ở cách xoa, thời điểm xoa và đặc biệt là hơi thở đi cùng động tác đó.
Vì sao gan bàn chân lại quan trọng đến vậy?
Trong Y học cổ truyền, bàn chân không chỉ để đi lại. Bàn chân là nơi tụ hội của rất nhiều đường kinh, giống như một “bảng điều khiển từ xa” của cơ thể. Riêng gan bàn chân, đặc biệt là vùng lõm ở 1/3 trước gan bàn chân, là nơi liên quan mật thiết đến kinh Thận.
Thận trong Đông y không chỉ là cơ quan bài tiết như cách hiểu phổ thông. Thận là gốc của tạng phủ, là nơi cất giữ tinh, chủ về giấc ngủ, sức bền, trí nhớ và khả năng phục hồi của cơ thể. Khi thận yếu, rất nhiều biểu hiện tưởng không liên quan sẽ xuất hiện: ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc, người mệt dù ngủ đủ giờ, hay lạnh chân, hay đau lưng, tinh thần kém tập trung.
Gan bàn chân vì thế trở thành “cửa ngõ” để tác động ngược lại lên thận. Nhưng chỉ xoa thôi thì chưa đủ.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Xoa gan bàn chân khác gì với xoa chân thông thường?
Rất nhiều cô chú anh chị hay xoa cả bàn chân một cách chung chung. Xoa vậy cũng tốt, giúp máu huyết lưu thông phần nào. Nhưng xoa gan bàn chân là một động tác có chủ đích, có trọng tâm.
Bác sĩ Long thường nói vui: xoa gan bàn chân mà không biết mình đang xoa để làm gì, thì giống như uống thuốc mà không biết thuốc đó bổ gan hay bổ thận.
Xoa gan bàn chân đúng là xoa để:
- Kéo khí huyết đi xuống, giúp đầu óc bớt căng
- Làm ấm phần dưới cơ thể, cân bằng với phần trên hay nóng
- Hỗ trợ thận giữ được “nhiên liệu” cho giấc ngủ
Nếu chỉ xoa mạnh tay, xoa cho đỏ chân, mà hơi thở vẫn gấp, tâm vẫn loạn, thì hiệu quả sẽ rất hạn chế.
Vai trò của hơi thở trong động tác xoa gan bàn chân
Đây là điểm mà rất nhiều người bỏ qua.
Trong Đông y, hơi thở không chỉ là hít vào – thở ra để lấy oxy. Hơi thở là cách điều hòa khí. Khí mà loạn thì huyết cũng loạn, thần cũng không yên.
Khi cô chú anh chị xoa gan bàn chân mà thở nông, thở gấp, hoặc nín thở vô thức, cơ thể vẫn ở trạng thái căng. Lúc đó, xoa chân chỉ tác động cơ học bên ngoài, chưa chạm được vào phần sâu bên trong.
Kết hợp hơi thở chậm, sâu, đều, sẽ giúp:
- Làm dịu hệ thần kinh
- Dẫn khí đi xuống chân
- Tăng hiệu quả thư giãn và phục hồi
Cách xoa gan bàn chân kết hợp thở mà bác sĩ Long thường hướng dẫn
Bác sĩ Long sẽ hướng dẫn từng bước để cô chú anh chị dễ làm tại nhà, không cần dụng cụ cầu kỳ.
1. Tư thế chuẩn bị
Cô chú anh chị nên ngồi hoặc nằm thoải mái. Nếu xoa trước khi ngủ, nên ngồi trên giường, lưng tựa nhẹ, thả lỏng vai gáy.
Bàn chân sạch, khô, không lạnh cóng. Nếu chân lạnh, có thể xoa hai bàn tay cho ấm trước.
2. Xác định đúng vị trí gan bàn chân
Vị trí thường nằm ở vùng lõm giữa gan bàn chân, hơi lệch về phía đầu bàn chân. Khi ấn vào có cảm giác tức nhẹ, không đau buốt.
Cô chú anh chị không cần quá lo lắng phải “đúng từng milimet”. Quan trọng là cảm giác tức vừa phải và ấm dần lên.
3. Động tác xoa
Dùng gốc bàn tay hoặc ngón cái, xoa theo vòng tròn chậm. Lực vừa phải, không miết mạnh, không làm đau.
Mỗi vòng xoa đi kèm một nhịp thở.
4. Cách thở đi kèm
Hít vào bằng mũi, chậm và sâu, cảm nhận hơi thở xuống bụng dưới.
Thở ra bằng miệng hoặc mũi, dài hơn nhịp hít vào, tưởng tượng hơi thở dẫn xuống gan bàn chân.
Khi thở ra, tay xoa chậm hơn, đều hơn.
Mỗi bên chân nên xoa khoảng 3–5 phút. Tổng thời gian không cần quá dài, nhưng phải đều đặn.
Thời điểm xoa gan bàn chân quyết định đến 50% hiệu quả
Không phải lúc nào xoa cũng giống nhau.
Bác sĩ Long thường khuyên:
- Tốt nhất là buổi tối, trước khi ngủ khoảng 20–30 phút
- Có thể xoa thêm buổi trưa nếu người mệt, đầu nặng
Xoa quá muộn, khi đã buồn ngủ díp mắt, sẽ khó kết hợp được hơi thở đúng. Xoa quá sớm, khi đầu óc còn bận rộn, hiệu quả cũng giảm.
Những sai lầm thường gặp khiến xoa gan bàn chân “không ăn thua”
Bác sĩ Long liệt kê một số lỗi rất hay gặp:
- Xoa quá mạnh, càng xoa càng căng
- Vừa xoa vừa lướt điện thoại, tâm không yên
- Thở gấp, thở nông
- Xoa khi chân lạnh ngắt
- Làm vài hôm rồi bỏ vì “chưa thấy gì”
Những động tác dưỡng sinh như thế này không cho hiệu quả kiểu “uống thuốc là thấy ngay”. Nó giống như tưới nước cho gốc cây. Gốc đủ ẩm, cây mới khỏe dần.
Ai nên áp dụng động tác này?
Động tác xoa gan bàn chân kết hợp thở đặc biệt phù hợp với cô chú anh chị:
- Khó ngủ, ngủ không sâu giấc
- Hay mệt, đầu nặng, dễ cáu
- Chân hay lạnh, lưng mỏi
- Người làm việc trí óc nhiều, stress kéo dài
Tuy nhiên, nếu đang sốt cao, viêm nhiễm cấp tính, chân có vết thương hở, thì nên tạm dừng.
Góc nhìn của bác sĩ Long về giá trị thật sự của động tác này
“Xoa gan bàn chân không phải để chữa một bệnh cụ thể. Nó là cách giúp cơ thể nhớ lại trạng thái cân bằng vốn có.”
Khi cô chú anh chị làm đều, làm đúng, cơ thể sẽ tự điều chỉnh: giấc ngủ sâu hơn, đầu óc nhẹ hơn, sáng dậy không còn cảm giác uể oải.
Nhưng bác sĩ Long cũng nhấn mạnh: đây là một phần trong lối sống dưỡng sinh, không phải giải pháp thay thế hoàn toàn cho thăm khám khi cần.
Lời nhắn cuối của bác sĩ Long
Nếu cô chú anh chị đang mất ngủ, mệt mỏi kéo dài, đã thử nhiều cách mà chưa ổn, đừng vội nản. Đôi khi chỉ là cơ thể chưa được dẫn về đúng nhịp.
Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như xoa gan bàn chân kết hợp thở, làm cho đúng, làm cho đều. Và nếu cần, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe để tư vấn cụ thể hơn cho từng người, từng thể trạng.
Chăm sóc sức khỏe không phải là chuyện làm một lần cho xong. Đó là hành trình đồng hành với cơ thể mỗi ngày.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
