Có những cơn đau lưng không ồn ào. Không dữ dội. Không khiến cô chú anh chị phải dừng lại ngay lập tức. Nhưng nó âm ỉ, kéo dài, và mỗi lần cúi xuống – đứng lên – xoay người… là một lần cơ thể “nhắc khẽ”.
Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị như vậy. Đau lưng nhưng không biết bắt đầu từ đâu để gỡ. Uống thuốc thì ngại. Tập nặng thì sợ sai. Nghỉ ngơi nhiều lại càng cứng người. Và rồi, có một động tác rất đơn giản, tưởng như ai cũng từng làm, nhưng nếu làm đúng – nó lại trở thành “chìa khóa” mở đầu cho quá trình phục hồi lưng: động tác cúi gập người thả lỏng lưng.
Vì sao bác sĩ Long hay nhắc đến động tác cúi gập người?
Cúi gập người không phải là bài tập mới. Nhưng trong Y học cổ truyền, đây là một động tác rất “đắt giá” nếu hiểu đúng.
Khi cô chú anh chị cúi người về phía trước, toàn bộ vùng lưng – từ cổ, vai, lưng giữa đến thắt lưng – đều được kéo giãn theo trục dọc. Điều này giúp:
- Làm mềm các nhóm cơ bị co cứng do ngồi lâu, đứng lâu, lao động nặng.
- Giải phóng áp lực đang đè lên cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng.
- Kích thích lưu thông khí huyết dọc kinh Bàng quang – kinh chạy dọc hai bên cột sống.
Trong Đông y, lưng là “phủ của thận”. Lưng cứng – lưng đau – lưng yếu rất thường liên quan đến thận khí suy, khí huyết kém lưu thông. Động tác cúi gập người, nếu làm chậm, đều và thả lỏng, chính là một cách “đánh thức” dòng khí đang bị ứ trệ ở lưng.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Nhưng vì sao nhiều người cúi gập lại thấy đau hơn?
Đây là điểm bác sĩ Long muốn cô chú anh chị đặc biệt lưu ý.
Cúi gập người không sai. Sai là sai ở cách cúi.
Bác sĩ Long gặp không ít trường hợp: cúi xuống là giật lưng, đứng lên là đau nhói. Nguyên nhân thường nằm ở ba điểm sau:
1. Cúi quá nhanh
Khi cơ lưng đang co cứng mà cô chú anh chị cúi xuống đột ngột, các sợi cơ chưa kịp thích nghi sẽ bị kéo giãn đột ngột, gây phản xạ đau.
Trong Đông y, đây gọi là “khí chưa thông mà đã ép”, càng ép càng tắc.
2. Gồng người khi cúi
Nhiều người cúi nhưng lại siết chặt lưng, gồng cổ, gồng vai. Như vậy thì cúi mà không thả lỏng, cơ vẫn căng, khí huyết không thể lưu thông.
3. Cúi bằng lưng chứ không phải bằng hông
Đây là lỗi rất phổ biến. Cúi đúng là gập từ khớp hông, để lưng “rủ” xuống tự nhiên. Cúi sai là gập mạnh thắt lưng trong khi hông gần như không chuyển động.
Động tác cúi gập người thả lỏng lưng đúng là như thế nào?
Bác sĩ Long hướng dẫn cô chú anh chị làm theo cách đơn giản nhất, không cần thảm, không cần dụng cụ.
- Đứng thẳng, hai chân mở rộng bằng vai, đầu gối thả lỏng, không khóa cứng.
- Hít vào nhẹ nhàng bằng mũi.
- Thở ra chậm, bắt đầu cúi người từ hông, không gập mạnh lưng.
- Để đầu, cổ, vai, cánh tay rũ xuống tự nhiên như “treo lơ lửng”.
- Giữ tư thế cúi trong 20–40 giây, thở đều, không nín thở.
- Khi đứng lên, siết nhẹ bụng dưới, nâng người lên từ từ, tránh bật dậy.
Nếu cô chú anh chị không chạm được tay xuống đất, hoàn toàn không sao. Động tác này không phải để khoe độ dẻo, mà để lưng được nghỉ.
Góc nhìn Đông y: cúi gập người đang tác động vào đâu?
Trong Y học cổ truyền, dọc hai bên cột sống là đường kinh Bàng quang – nơi tập trung rất nhiều huyệt liên quan đến nội tạng.
Khi lưng cứng, kinh này thường bị “bế tắc”, biểu hiện bằng:
- Đau mỏi lưng về sáng.
- Cảm giác lưng nặng, ì, nhất là khi trời lạnh.
- Cúi – đứng khó khăn, vận động kém linh hoạt.
Động tác cúi gập người thả lỏng lưng giúp:
- Kéo giãn đường kinh Bàng quang.
- Hỗ trợ thông khí – hoạt huyết.
- Giảm áp lực lên thận khí theo quan điểm Đông y.
Vì vậy, với người đau lưng mạn tính, người ngồi nhiều, người thận yếu, đây là động tác rất nên duy trì hằng ngày.
Ai nên tập, ai cần thận trọng?
Bác sĩ Long luôn nhấn mạnh: bài tập tốt là bài tập phù hợp.
Nên tập khi:
- Đau lưng nhẹ đến vừa, đau mỏi do tư thế.
- Lưng cứng, ít linh hoạt.
- Ngồi nhiều, ít vận động.
Cần thận trọng hoặc hỏi ý kiến chuyên môn khi:
- Đau lưng cấp, đau dữ dội.
- Thoát vị đĩa đệm nặng, đau lan xuống chân.
- Vừa chấn thương cột sống.
Trong những trường hợp này, không nên tự ý tập sâu hoặc giữ lâu.
Tập bao nhiêu là đủ?
Không cần nhiều.
Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị:
- Mỗi ngày 2–3 lần.
- Mỗi lần giữ 20–40 giây.
- Quan trọng là cảm giác thả lỏng, dễ chịu, không đau tăng.
Đừng cố gắng “tập cho đã”. Cơ thể thích nghi bằng sự đều đặn, không phải bằng ép buộc.
Khi nào nên tập để hiệu quả nhất?
Thời điểm tốt nhất là:
- Buổi sáng sau khi ngủ dậy, giúp “đánh thức” lưng.
- Buổi tối trước khi ngủ, giúp lưng thả lỏng, ngủ sâu hơn.
Tránh tập ngay sau ăn no.
Một lời nhắn từ bác sĩ Long
Lưng không tự nhiên mà đau. Lưng cũng không tự nhiên mà khỏe lại. Mỗi động tác nhỏ, nếu làm đúng và đều, đều là đang góp từng chút vào quá trình phục hồi.
Động tác cúi gập người thả lỏng lưng không thay thế điều trị y khoa, nhưng nó là nền tảng rất quan trọng để cơ thể tự điều chỉnh.
Nếu cô chú anh chị đã đau lưng lâu ngày, tập mà vẫn thấy vướng, hoặc không biết nên điều chỉnh thế nào cho phù hợp với thể trạng của mình, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn kỹ hơn cho từng trường hợp.
Chăm sóc lưng là chăm sóc gốc rễ của vận động và sinh lực. Làm sớm một chút, lưng sẽ nhẹ hơn rất nhiều về sau.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
