Cô chú anh chị có bao giờ bước xuống giường buổi sáng mà mắt cá chân đau nhói, cứng đơ như “khớp không chịu tỉnh giấc” chưa. Cảm giác nhỏ vậy thôi nhưng đủ làm cả ngày nặng nề, đi đứng cũng mất tự tin.

Bác sĩ Long gặp rất nhiều trường hợp giống như vậy, và đa phần mọi người đều nghĩ đó chỉ là “đau nhẹ”, tự hết. Nhưng viêm khớp mắt cá chân lại là câu chuyện khác: nếu để kéo dài, khớp dễ sưng tái đi tái lại, yếu dần, thậm chí chỉ cần bước hụt một nhịp cũng đủ làm đau tới mức phải nằm một chỗ.

Vì sao mắt cá chân lại dễ bị viêm

Mắt cá chân là nơi gánh toàn bộ trọng lượng cơ thể mỗi khi cô chú anh chị đứng, đi, leo cầu thang. Trong Y học cổ truyền, đây là vùng “khớp nhỏ” nhưng lại chứa nhiều đường kinh khí chạy qua, nhất là Can, Thận và Tỳ.

Khi ba cơ quan này suy yếu – do tuổi tác, lao lực, ăn uống thất thường, hoặc chấn thương cũ – khí huyết đi xuống chân bị trì trệ. Trì trệ lâu ngày có thể làm khớp nóng, sưng, đau; trời lạnh thì cứng, trời nồm thì buốt. Đây là cơ chế mà bác sĩ Long quan sát rất nhiều trên lâm sàng, phù hợp với nguyên lý “Thông tắc bất thống” của YHCT.

Một số trường hợp mang giày sai cỡ, đứng lâu, thừa cân, vận động mạnh cũng khiến khớp chịu lực bất thường, từ đó dễ viêm lặp lại.

Dấu hiệu cô chú anh chị không nên bỏ qua

Viêm khớp mắt cá chân không phải lúc nào cũng ầm ĩ. Nhiều người âm thầm chịu đựng những biểu hiện nhỏ nhưng dai dẳng:

• Đau nhói khi bước những bước đầu tiên trong ngày.
• Sưng nhẹ quanh mắt cá, ấn vào cảm giác tức.
• Cứng khớp sau khi ngồi lâu, đứng lâu.
• Đi lại mất linh hoạt, dễ bị “trẹo” dù mặt đất bằng phẳng.
• Gặp lạnh thì đau tăng, gặp nóng thì dễ dịu hơn.

Các dấu hiệu này kéo dài cho thấy khớp đang bị tổn thương và cần được “giải phóng” bằng cách làm thông khí huyết, giảm ứ trệ, nuôi dưỡng gân xương đúng cách.

Góc nhìn YHCT: Gốc rễ nằm ở khí huyết và tạng Thận

Trong YHCT, Thận chủ cốt tủy, Tỳ chủ vận hóa, Can chủ gân. Khi Thận hư, xương khớp mất sức bền; khi Tỳ suy, thấp trệ ứ lại quanh khớp; Can uất thì gân co rút, dễ gây đau khi vận động. Những yếu tố này kết hợp lại khiến mắt cá chân – vốn là khớp chịu lực nhiều – càng dễ viêm.

Bác sĩ Long nhận thấy nhiều cô chú anh chị chỉ chăm chăm bôi thuốc giảm đau mà quên mất việc phục hồi cơ chế nuôi dưỡng bên trong. Điều này giúp giảm khó chịu tạm thời nhưng viêm rất dễ quay lại.

Nếu ví cơ thể như một dòng sông, thì khớp là nơi dòng nước phải chảy qua những đoạn cong hẹp. Chỉ cần khí huyết kém đi một chút, dòng chảy sẽ chậm lại, tạo ứ tắc và gây đau.

Cách chăm khớp mắt cá chân để giảm viêm và hạn chế tái phát

Bác sĩ Long luôn muốn cô chú anh chị hiểu rằng xử lý viêm khớp mắt cá chân không chỉ là chữa chỗ đau, mà phải đồng thời nuôi dưỡng cả hệ thống khớp – gân – khí huyết.

Làm ấm và thông khí huyết mỗi ngày

Có thể dùng nước ấm ngâm chân buổi tối 10–15 phút. Nước ấm giúp khí huyết lưu thông tốt hơn và hỗ trợ làm dịu tình trạng sưng nhẹ.

Bấm huyệt quanh mắt cá

Bác sĩ Long thường hướng dẫn bệnh nhân xoa bóp vùng mắt cá theo vòng tròn và day nhẹ vào các điểm đau. Cách này hỗ trợ làm mềm vùng cơ gân quanh khớp và cải thiện dáng đi.

Tập vận động nhẹ nhàng

Đơn giản nhất là xoay cổ chân mỗi sáng 20–30 lần, giúp khớp “thức dậy” nhẹ nhàng, tránh cảm giác cứng và đau bước đầu tiên.

Kiểm soát cân nặng và thói quen đi lại

Khớp nhỏ nhưng gánh sức nặng lớn. Giảm chỉ 2–3kg cũng có thể giúp áp lực lên mắt cá chân giảm đáng kể. Bác sĩ Long luôn nhắc bệnh nhân chọn giày mềm, ôm chân và có độ đàn hồi tốt.

Dùng thảo dược đúng cách

Một số vị như độc hoạt, phòng phong, quế chi, ý dĩ có thể giúp tán hàn, trừ thấp, hỗ trợ giảm viêm. Tuy nhiên, cơ địa mỗi người mỗi khác nên cần được gia giảm phù hợp. Bác sĩ Long luôn ưu tiên thăm khám trước rồi mới chọn bài thuốc, tránh trường hợp dùng sai khiến khớp nặng thêm.

Khi nào cô chú anh chị cần đi khám

Nếu đau kéo dài quá hai tuần, khớp sưng to, khó đi lại hoặc tái phát nhiều lần trong năm, khớp đang cảnh báo rằng “tự xử lý” không còn đủ nữa. Đi khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và tránh biến chứng như lỏng khớp, thoái hóa sớm.

Bác sĩ Long luôn mong cô chú anh chị chủ động lắng nghe khớp của mình. Khớp đau không phải vì “yếu”, mà vì đang cố nhắc chúng ta chỉnh lại nhịp sống, bồi lại khí huyết, nuôi lại gân xương.

Sức khỏe xương khớp giống như đôi chân của một hành trình dài. Đi chậm một chút, chăm lại từ gốc, hành trình sẽ bền hơn rất nhiều. Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng viêm khớp mắt cá chân và muốn bác sĩ Long tư vấn hướng xử lý phù hợp, hãy để lại thông tin ở form bên dưới. Bác sĩ Long sẽ liên hệ và đồng hành cùng cô chú anh chị một cách tận tâm nhất.