Có những đêm nằm trằn trọc, mắt cứ thao láo nhìn trần nhà mà lòng nặng trĩu, cô chú anh chị mới thấu hiểu cái giá của một giấc ngủ ngon nó đắt đến nhường nào. Bác sĩ Long thường ví giấc ngủ như một bộ sạc năng lượng, nếu “pin” không đầy thì ngày mới chỉ là sự gồng gánh mệt mỏi, và củ sâm chính là “chìa khóa” tự nhiên để mở cánh cửa nghỉ ngơi ấy.

Nhiều người cứ nghĩ sâm là phải đại bổ, là phải hừng hực khí thế, nhưng thực tế có những loại sâm sinh ra là để vỗ về hệ thần kinh, đưa ta vào giấc nồng một cách êm ái nhất.

Dưới góc nhìn y học hiện đại: Sâm vỗ về não bộ như thế nào?

Các nghiên cứu chỉ ra hoạt chất Saponin (đặc biệt là nhóm Ginsenoside) trong sâm giúp điều hòa trục HPA, làm giảm nồng độ Cortisol – “hormone stress” gây mất ngủ.

Đồng thời, chúng thúc đẩy sản sinh GABA tự nhiên, giúp ức chế sự hưng phấn quá mức của các tế bào thần kinh, tạo trạng thái thư giãn sâu cho não bộ.

Cái hay của “Thần thảo” trong Đông y: Chữa mất ngủ từ gốc

Trong y học cổ truyền, mất ngủ không đơn thuần là tại cái đầu, mà thường do “Tâm tỳ lưỡng hư” hoặc “Can khí uất kết”. Củ sâm (đặc biệt là Đảng sâm hoặc Nhân sâm được chế biến đúng cách) thường có vị ngọt, hơi đắng, tính ôn, quy vào kinh Tỳ và Phế.

Sâm giúp bổ khí, kiện tỳ, khi cái “gốc” khí huyết được đầy đủ thì tâm mới an, thần mới tĩnh. Cô chú anh chị cứ tưởng tượng, cơ thể mình như một cái cây, nếu rễ (Tỳ vị) yếu không hút được dưỡng chất, cành lá (thần kinh) sẽ héo rũ, xào xạc khó yên. Sâm bồi bổ vào cái rễ đó, giúp máu huyết lưu thông, nuôi dưỡng tâm can, từ đó giấc ngủ đến tự nhiên chứ không phải kiểu “ép ngủ” như thuốc tây.

Đặc biệt, sâm rất hợp với thể trạng người Việt vốn dĩ làm việc cần cù, hay lo nghĩ sâu xa dẫn đến hao tổn tâm huyết. Dùng sâm đúng cách giống như tưới một gáo nước mát vào mảnh đất đang khô cằn, giúp mọi cơ quan dịu lại.

Tại sao sâm lại giúp ngủ “sâu” chứ không chỉ là ngủ được?

Ngủ được và ngủ sâu là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Có người ngủ 8 tiếng vẫn mệt vì não vẫn “chạy ngầm”, đó là do chất lượng giấc ngủ kém. Sâm giúp kéo dài giai đoạn ngủ sóng chậm (NREM), đây là lúc cơ thể thực sự sửa chữa các tổn thương và đào thải độc tố ở não.

• Giảm mộng mị: Nhờ tác dụng an thần, định chí, sâm giúp cô chú anh chị ngủ một mạch đến sáng, không còn ác mộng hay giật mình giữa đêm.
• Tỉnh dậy tỉnh táo: Khác với thuốc ngủ gây lờ đờ, sâm giúp hồi phục thể lực, nên sáng ra tinh thần sẽ sảng khoái, minh mẫn.

Cách dùng sâm để giấc ngủ “không còn là xa xỉ”

Dùng sâm bổ trợ giấc ngủ cần sự tinh tế, không phải cứ uống thật nhiều là tốt. Bác sĩ Long thường hướng dẫn cô chú anh chị áp dụng những cách đơn giản sau:

1. Trà sâm mật nhãn (Dành cho người khó vào giấc)

Sử dụng 3-5g sâm thái lát mỏng, kết hợp cùng 3 quả long nhãn. Hãm với nước sôi trong bình kín khoảng 15 phút. Vị ngọt thanh của nhãn nhục hòa quyện với mùi thơm đặc trưng của sâm không chỉ ngon miệng mà còn cực kỳ tốt cho tâm tỳ.

2. Sâm hầm gà ác hoặc hạt sen

Đây là bài thuốc ăn liền cực hay. Hạt sen có tính an thần, khi kết hợp với sâm sẽ tạo ra “bộ đôi” hoàn hảo. Cô chú anh chị nên ăn món này vào bữa tối sớm để cơ thể kịp hấp thu.

Liều lượng an toàn: Chỉ nên dùng từ 4-8g sâm mỗi ngày. Không nên quá liều vì sâm có tính năng lượng cao, dùng quá nhiều vào buổi tối muộn đôi khi lại gây tác dụng ngược là tỉnh táo quá mức. Thời điểm vàng để dùng là trước 4 giờ chiều.

Những lưu ý “sống còn” khi dùng sâm

Dù là đại bổ, nhưng sâm cũng có những “vùng cấm” mà cô chú anh chị cần tuyệt đối lưu ý:

• Người đang bị tiêu chảy, đầy bụng: Tuyệt đối không dùng sâm vì sâm có tính bổ khí, dễ gây chướng bụng thêm (Trung khí đắc sâm tắc trướng).
• Người cao huyết áp kịch phát: Cần tham khảo ý kiến bác sĩ vì một số loại sâm có thể làm tăng huyết áp nhất thời.
• Kỵ đồ ăn: Sau khi uống sâm, cô chú anh chị không nên ăn củ cải hoặc uống trà đặc, vì hai thứ này sẽ “triệt tiêu” hết cái hay, cái bổ của sâm.

Lời nhắn nhủ từ tâm của Bác sĩ Long

Sâm quý thật đấy, nhưng nó không phải là thuốc tiên để cô chú anh chị ỷ lại mà quên đi lối sống. Một giấc ngủ ngon cần sự phối hợp của tâm trí thảnh thơi và một cơ thể không quá tải. Đừng mang công việc lên giường, cũng đừng quá lạm dụng bất kỳ loại dược liệu nào khi chưa hiểu rõ thể trạng mình thuộc thể hàn hay nhiệt.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp. Nếu cô chú anh chị đang mất ngủ kinh niên, hãy để lại thông tin về tình trạng sức khỏe cụ thể ở form bên dưới, Bác sĩ Long sẽ xem xét và tư vấn lộ trình phù hợp nhất với từng người.

Cô chú anh chị đã bị tình trạng mất ngủ này bao lâu rồi và có hay kèm theo triệu chứng đau đầu, chóng mặt gì không?