Có một thực tế bác sĩ Long gặp rất nhiều trong phòng khám: cùng là yếu sinh lý, nhưng người thì uống thuốc bổ không thấy khá hơn, người lại càng uống càng mệt, có người đổi hết mẹo này sang mẹo khác mà phong độ vẫn “đi xuống đều đều”. Vấn đề không nằm ở chỗ cô chú anh chị chưa cố gắng, mà nằm ở một sai lầm rất phổ biến: chữa yếu sinh lý mà không theo thể bệnh.
Yếu sinh lý không phải là một cái nút hỏng chung chung để cứ thấy yếu là bấm cùng một công tắc. Mỗi cơ thể là một hệ thống khác nhau, nền tảng khác nhau, thói quen sống khác nhau. Nếu không hiểu rõ mình đang yếu theo kiểu nào, chữa kiểu gì, thì rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: chữa mãi không tới gốc.
Yếu sinh lý không chỉ là chuyện “mạnh hay yếu”
Nhiều anh em nghĩ yếu sinh lý đơn giản là chuyện khó cương, nhanh ra, ham muốn giảm. Thấy vậy là tìm ngay thuốc bổ thận, thuốc tăng lực, thậm chí là các sản phẩm quảng cáo “uống vào là sung”. Nhưng bác sĩ Long muốn cô chú anh chị hiểu rõ một điều: những biểu hiện đó chỉ là phần ngọn.
Yếu sinh lý giống như đèn báo trên bảng điều khiển của cơ thể. Đèn sáng không có nghĩa là bóng đèn hỏng, mà là hệ thống bên trong đang gặp trục trặc. Nếu chỉ che đèn đi, xe vẫn không chạy tốt hơn.
Trong Y học cổ truyền, sinh lý nam không tách rời thận, nhưng thận ở đây không chỉ là quả thận giải phẫu. Thận được hiểu là “gốc của tiên thiên”, là nền năng lượng sống, liên quan đến tinh, khí, huyết, và cả khả năng chịu đựng của cơ thể trước stress, tuổi tác, bệnh tật.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Vì sao chữa yếu sinh lý không theo thể bệnh thường thất bại
Lý do đầu tiên là nhiều người đang chữa theo triệu chứng chứ không chữa theo cơ chế. Thấy yếu là bổ, thấy mệt là uống thêm, thấy không hiệu quả thì đổi loại khác. Cách này có thể giúp đỡ tạm thời, nhưng rất hiếm khi bền.
Lý do thứ hai là mỗi người yếu sinh lý vì một nguyên nhân khác nhau. Có người do thận hư, có người do khí huyết kém, có người lại do can khí uất vì stress kéo dài, thức khuya triền miên. Nếu dùng cùng một cách cho tất cả, kết quả thường là “không hợp cơ địa”.
Lý do thứ ba là bỏ qua lối sống. Có những anh em uống đủ thứ tốt, nhưng ngày nào cũng ngủ sau nửa đêm, sáng cà phê đặc, tối nhậu, người lúc nào cũng căng như dây đàn. Trong hoàn cảnh đó, không có vị thuốc nào đủ sức “gánh” cho cơ thể.
Hiểu đơn giản về “thể bệnh” trong yếu sinh lý theo Đông y
Nói đến thể bệnh, nhiều cô chú anh chị nghe là thấy phức tạp. Thực ra, hiểu đúng thì rất đời thường.
Bác sĩ Long hay ví thế này: cơ thể giống như một ngôi nhà. Sinh lý là một căn phòng quan trọng. Nhưng điện, nước, móng nhà, mái nhà đều liên quan với nhau. Thể bệnh chính là chỗ nào trong ngôi nhà đang yếu nhất.
Thể thận hư – nền móng yếu dần theo thời gian
Đây là thể rất hay gặp ở anh em sau 40 tuổi, hoặc người lao lực nhiều năm, bệnh tật kéo dài. Biểu hiện không chỉ là yếu sinh lý mà còn kèm mệt mỏi, lưng gối mỏi, ngủ không sâu, hay tiểu đêm.
Trong trường hợp này, nếu chỉ dùng các sản phẩm kích thích tức thời thì giống như ép ngôi nhà cũ gánh thêm tải nặng. Lúc đầu có thể thấy “lên”, nhưng sau đó lại tụt nhanh hơn.
Thể khí huyết kém – động cơ thiếu nhiên liệu
Có những anh em không hẳn là thận yếu, mà là cơ thể thiếu khí huyết do ăn uống thất thường, tiêu hóa kém, ít vận động. Biểu hiện thường là người gầy, da xanh, hay mệt, sinh lý không ổn định.
Với thể này, cứ chăm chăm bổ thận mà bỏ qua việc nuôi khí huyết thì rất khó cải thiện lâu dài.
Thể can khí uất – sinh lý bị “đè” bởi stress
Đây là thể bác sĩ Long gặp ngày càng nhiều ở anh em làm việc trí óc, áp lực cao. Ban ngày căng thẳng, tối về đầu óc vẫn quay cuồng công việc, khó thả lỏng. Sinh lý vì thế mà giảm dần, lúc được lúc không.
Trong trường hợp này, thuốc bổ nhiều khi không sai, nhưng chưa đủ. Nếu không giải tỏa được sự ứ trệ về tinh thần, sinh lý rất khó ổn định.
Đối chiếu nhẹ với góc nhìn Tây y để cô chú anh chị dễ hình dung
Tây y thường nhìn yếu sinh lý dưới góc độ hormone, mạch máu, thần kinh, hoặc bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch. Cách nhìn này rất quan trọng để loại trừ các nguyên nhân cần can thiệp y khoa.
Đông y lại nhìn cơ thể như một hệ thống vận hành tổng thể. Khi khí huyết không thông, tạng phủ suy yếu, tinh thần căng thẳng kéo dài, thì chức năng sinh lý sẽ bị ảnh hưởng.
Bác sĩ Long luôn cho rằng, Đông và Tây y không đối lập. Vấn đề là dùng đúng lúc, đúng chỗ, và hiểu rõ cơ thể mình đang ở trạng thái nào.
Vì sao nhiều mẹo dân gian chỉ giúp “đỡ tạm”
Bác sĩ Long không phủ nhận giá trị của mẹo dân gian. Nhiều cách ông bà để lại có tác dụng nhất định. Nhưng vấn đề là dùng sai người, sai thời điểm.
Có mẹo làm ấm, giúp lưu thông tạm thời nên thấy khỏe hơn. Nhưng cái gốc là thận, khí huyết hay tinh thần chưa được phục hồi thì hiệu quả sẽ nhanh chóng hết.
Nếu lạm dụng, còn có nguy cơ làm cơ thể mất cân bằng hơn, nhất là với người có bệnh nền.
Chăm sóc sinh lý đúng hướng cần đủ bốn trụ cột
Ăn uống để nuôi nền tảng, không phải để “kích”
Nguyên tắc là ăn đều, ăn ấm, ăn vừa sức tiêu hóa. Tránh để dạ dày và tỳ vị quá tải vì sinh lý muốn khỏe thì khí huyết phải đủ.
- Ăn đúng bữa, hạn chế bỏ bữa sáng.
- Giảm đồ lạnh, rượu bia quá đà.
- Ưu tiên món dễ tiêu, nấu chín, ấm.
Ngủ là liều thuốc bổ thận tự nhiên nhất
Ngủ trước 23 giờ giúp thận và hệ nội tiết được phục hồi. Ngủ muộn kéo dài là cách nhanh nhất làm sinh lý yếu đi.
- Giữ giờ ngủ ổn định.
- Giảm điện thoại trước khi ngủ.
- Tạo thói quen thư giãn nhẹ buổi tối.
Sinh hoạt điều độ, đừng để cơ thể “lệch nhịp”
Vận động nhẹ, đều đặn giúp khí huyết lưu thông. Ngồi lâu, ít vận động khiến sinh lý trì trệ.
- Đi bộ, giãn cơ mỗi ngày.
- Tránh ngồi một tư thế quá lâu.
- Giữ ấm vùng thắt lưng khi trời lạnh.
Tư duy thoải mái, sinh lý mới có chỗ phục hồi
Áp lực tinh thần kéo dài là “kẻ thù thầm lặng” của sinh lý. Học cách giảm căng, buông bớt lo âu giúp cơ thể tự cân bằng lại.
Đừng quá ám ảnh về phong độ. Cơ thể cần thời gian để hồi phục, không phải càng ép càng tốt.
Khi nào nên đi khám để được nhìn nhận bài bản hơn
Nếu tình trạng yếu sinh lý kéo dài, tăng dần, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, kèm theo mệt mỏi nhiều, sút cân không rõ lý do, tiểu tiện bất thường hoặc có bệnh nền, thì việc thăm khám là cần thiết.
Đi khám không phải để “dán nhãn bệnh”, mà để hiểu rõ cơ thể mình đang thiếu ở đâu, yếu ở chỗ nào, từ đó có hướng chăm sóc phù hợp và an toàn hơn.
Lời kết từ bác sĩ Long
Yếu sinh lý không đáng xấu hổ, nhưng chữa sai cách thì rất dễ nản. Khi hiểu đúng thể bệnh, hiểu cơ thể mình đang cần gì, việc chăm sóc sẽ nhẹ nhàng và hiệu quả hơn nhiều.
Bác sĩ Long luôn tin rằng, sinh lý là một phần của sức khỏe tổng thể. Nuôi dưỡng từ gốc, kiên trì điều chỉnh lối sống, kết hợp tư duy đúng đắn thì cơ thể sẽ dần hồi đáp.
Nếu cô chú anh chị muốn được nhìn nhận kỹ hơn theo từng thể trạng cụ thể, có thể để lại thông tin ở form bên dưới để bác sĩ Long chia sẻ và định hướng chăm sóc phù hợp, an toàn và lâu dài.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
