Tết đến là lúc mâm cơm đầy lên, chén rượu rôm rả hơn, nhưng cũng là thời điểm dạ dày của rất nhiều cô chú anh chị bắt đầu “lên tiếng”. Có người vừa ăn xong đã cồn cào, có người nửa đêm đau quặn, mất ngủ triền miên. Với người đang viêm loét dạ dày, ăn Tết không khéo lại thành… khổ Tết.

Bác sĩ Long viết bài này không phải để cô chú anh chị sợ mâm cơm ngày Tết, mà để hiểu đúng dạ dày của mình, ăn sao cho vừa vui Tết, vừa không làm bệnh nặng thêm.

Vì sao Tết lại là “mùa cao điểm” của đau dạ dày?

Những ngày Tết, sinh hoạt thường đảo lộn hoàn toàn. Giờ ăn không cố định, bữa chính – bữa phụ lẫn lộn, có khi cả ngày không đói, tối lại ăn dồn một bữa lớn.

Với dạ dày đang viêm loét, việc ăn thất thường làm lượng acid tiết ra không được trung hòa đúng lúc. Acid dư thừa tấn công trực tiếp vào vùng niêm mạc đang tổn thương, gây đau, nóng rát, buồn nôn.

Chưa kể, Tết là mùa của đồ chiên rán, cay nóng, rượu bia, bánh mứt ngọt. Những thứ này đều khiến dạ dày phải làm việc quá sức, trong khi khả năng tự bảo vệ lại đang yếu đi.

Trong Y học cổ truyền, đây là lúc Tỳ Vị dễ bị “thương tổn” nhất do ăn uống không điều độ, thấp nhiệt tích tụ, khí trệ không thông. Dạ dày đau không chỉ vì loét, mà vì toàn bộ hệ tiêu hóa đang rối nhịp.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Người viêm loét dạ dày cần hiểu rõ mục tiêu ăn uống ngày Tết

Nhiều cô chú anh chị hỏi bác sĩ Long: “Tết có phải kiêng đủ thứ không, ăn gì cũng sợ?”

Thực ra, mục tiêu không phải là kiêng tuyệt đối, mà là ăn sao cho dạ dày không bị kích thích thêm.

Ăn Tết với người viêm loét dạ dày cần đạt 3 điều:

• Không làm tăng tiết acid quá mức
• Không gây ứ trệ, đầy chướng kéo dài
• Giữ cho nhịp ăn uống tương đối ổn định

Chỉ cần giữ được ba nguyên tắc này, cô chú anh chị hoàn toàn có thể đón Tết nhẹ bụng hơn rất nhiều.

Những nhóm thực phẩm nên ưu tiên trong mâm cơm Tết

Thức ăn mềm, dễ tiêu – bạn thân của dạ dày

Dạ dày viêm loét giống như một vết xước chưa lành. Thức ăn càng mềm, càng ít phải co bóp mạnh để tiêu hóa.

Cô chú anh chị nên ưu tiên:

• Cơm mềm, cháo, súp
• Canh rau nấu kỹ
• Thịt nạc băm, thịt hầm mềm

Những món này giúp dạ dày “nhẹ việc” hơn, hạn chế đau sau ăn.

Thực phẩm trung tính, không kích thích

Trong mâm cơm ngày Tết, nên có thêm các món mang tính ôn hòa:

• Rau xanh nấu chín như mồng tơi, bí xanh, cà rốt
• Khoai lang, khoai tây hấp
• Đậu phụ

Những thực phẩm này vừa cung cấp năng lượng, vừa giúp làm dịu niêm mạc dạ dày.

Chất đạm vừa đủ, không quá nhiều mỡ

Đạm cần cho cơ thể, nhưng đạm kèm nhiều mỡ lại khiến dạ dày tiết acid lâu hơn.

Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị chọn:

• Thịt gà bỏ da
• Cá hấp, cá kho nhạt
• Trứng luộc

Ăn vừa phải, chia nhỏ khẩu phần, dạ dày sẽ dễ chịu hơn rất nhiều.

Những món ngày Tết người viêm loét dạ dày nên hạn chế

Đồ chua, cay, lên men

Dưa hành, củ kiệu, nem chua là “linh hồn” ngày Tết, nhưng lại là “kẻ thù” của dạ dày đang loét.

Độ chua và men lên men kích thích acid tăng mạnh, dễ gây đau ngay sau ăn hoặc đau âm ỉ về đêm.

Nếu không thể kiêng hoàn toàn, chỉ nên ăn rất ít, không ăn lúc đói.

Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ

Bánh chưng rán, nem rán, thịt mỡ chiên khiến dạ dày phải co bóp lâu hơn để tiêu hóa.

Với người viêm loét, ăn những món này dễ gây đầy bụng, buồn nôn, ợ nóng.

Bác sĩ Long thường nói vui: bánh chưng không xấu, xấu là ăn miếng to và ăn nhiều lần trong ngày.

Rượu bia, nước ngọt có gas

Rượu bia làm tổn thương trực tiếp niêm mạc dạ dày, còn nước có gas làm tăng áp lực trong dạ dày.

Chỉ cần một vài chén rượu lúc bụng đói, ổ loét có thể bị kích thích mạnh, gây đau dữ dội.

Ăn Tết thế nào để dạ dày không “biểu tình”?

Đừng để bụng quá đói rồi ăn dồn

Nhiều cô chú anh chị mải tiếp khách, đến chiều tối mới ăn bữa lớn. Đây là sai lầm rất thường gặp.

Bụng đói lâu khiến acid tích tụ. Khi ăn dồn, dạ dày vừa bị acid tấn công, vừa phải co bóp mạnh, dễ đau hơn gấp nhiều lần.

Nên ăn lót dạ nhẹ mỗi 3–4 tiếng.

Ăn chậm, nhai kỹ – điều nhỏ nhưng rất quan trọng

Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, giảm gánh nặng cho dạ dày.

Nhiều người đau dạ dày không phải vì ăn sai món, mà vì ăn quá nhanh.

Đừng ăn khuya sát giờ ngủ

Ăn khuya khiến dạ dày phải làm việc khi cơ thể cần nghỉ ngơi.

Với người viêm loét, điều này dễ gây đau âm ỉ, trào ngược, mất ngủ.

Tốt nhất nên ăn trước khi ngủ ít nhất 2–3 tiếng.

Góc nhìn Y học cổ truyền về ăn Tết và viêm loét dạ dày

Trong Y học cổ truyền, viêm loét dạ dày thường liên quan đến Tỳ Vị hư yếu, khí trệ, huyết ứ.

Tết đến, ăn uống thất thường, nhiều đồ béo – ngọt – cay làm thấp nhiệt sinh ra nhiều hơn, khí không thông, đau xuất hiện.

Vì vậy, ngoài chuyện ăn uống, cô chú anh chị cũng nên chú ý:

• Giữ tinh thần thư giãn, tránh căng thẳng ngày Tết
• Ngủ đủ giấc, không thức khuya liên tục
• Đi lại nhẹ nhàng sau ăn để giúp tiêu hóa

Dạ dày không chỉ “ăn” thức ăn, mà còn “ăn” cả cảm xúc và nếp sống hàng ngày.

Lời nhắn cuối năm từ bác sĩ Long

Tết là để sum vầy, không phải để chịu đau bụng, mất ngủ vì dạ dày hành hạ. Nếu cô chú anh chị đang viêm loét dạ dày, hãy ăn Tết chậm lại một chút, lắng nghe cơ thể nhiều hơn.

Nếu dạ dày đã đau nhiều, ăn uống kiêng cữ mà vẫn không ổn, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn kỹ hơn cho từng trường hợp. Giữ dạ dày yên, Tết mới thật sự trọn vẹn.