Tết đến, niềm vui sum họp thì nhiều, nhưng cũng là thời điểm bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than phiền một chuyện tưởng nhỏ mà khó chịu vô cùng: ợ chua, nóng rát cổ họng, đầy tức sau ăn.
Có người nói “chắc tại mấy ngày Tết ăn uống thất thường thôi”, nhưng nếu để ý kỹ, đó là lúc dạ dày và hệ tiêu hóa đang lên tiếng rõ nhất.
Vì sao cứ đến Tết là ợ chua lại nặng hơn?
Bình thường, dạ dày đã phải làm việc liên tục để tiêu hóa thức ăn. Đến Tết, áp lực này tăng lên gấp nhiều lần.
Cô chú anh chị thử nhìn lại mâm cơm ngày Tết mà xem: bánh chưng, bánh tét, thịt mỡ, dưa hành, đồ chiên rán, mứt ngọt, rượu bia… Toàn là những món “nặng đô” với dạ dày.
Về góc nhìn Đông y, bác sĩ Long giải thích đơn giản thế này: Tết là lúc tỳ vị (hệ tiêu hóa) phải “gánh việc lớn”, trong khi khí huyết lại dễ bị rối loạn do ăn uống thất thường, thức khuya, stress.
Khi tỳ vị yếu đi, thức ăn không được tiêu hóa trọn vẹn, sinh ra trệ khí. Khí trệ thì nghịch lên trên, gây ợ hơi, ợ chua, nóng rát.
Về Tây y, ăn nhiều chất béo, rượu bia làm tăng tiết axit dạ dày, cơ thắt thực quản dưới giãn ra, axit dễ trào ngược lên cổ họng.
Hai cơ chế Đông – Tây y gặp nhau ở một điểm chung: dạ dày bị quá tải.
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?
Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải
Ợ chua ngày Tết – đừng xem thường là chuyện “ăn nhiều thì chịu”
Nhiều cô chú anh chị có thói quen chịu đựng. Nghĩ rằng “hết Tết là ổn”.
Nhưng bác sĩ Long nói thật, dạ dày không có khái niệm “nghỉ Tết”. Nếu cứ để tình trạng ợ chua kéo dài, niêm mạc dạ dày và thực quản sẽ bị tổn thương dần.
Lâu ngày, ợ chua không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng giấc ngủ, giọng nói, cảm giác ăn uống. Có người sáng dậy thấy đắng miệng, rát họng, khàn tiếng mà không hiểu vì sao.
Đó là lúc axit đã “đi lạc chỗ” quá nhiều.
Những thói quen ngày Tết âm thầm làm ợ chua nặng hơn
Ăn dồn bữa, bỏ bữa
Sáng ngủ dậy muộn, bỏ bữa sáng. Trưa ăn gộp, tối lại ăn nhiều.
Dạ dày lúc đó hoặc trống rỗng quá lâu, hoặc bị nhồi quá mức. Cả hai đều kích thích tiết axit bất thường.
Ăn no rồi ngồi lì, nằm ngay
Ngày Tết, ăn xong là ngồi tám chuyện, xem tivi, thậm chí nằm nghỉ.
Khi đó, thức ăn còn đầy trong dạ dày, axit dễ trào ngược lên trên, gây ợ chua.
Rượu bia liên tục nhiều ngày
Rượu bia làm giãn cơ thắt thực quản và kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn.
Cô chú anh chị có thể không thấy ngay trong một bữa, nhưng sau vài ngày Tết liên tục, triệu chứng sẽ rõ dần.
Cách giảm triệu chứng ợ chua trong Tết – làm sao để dạ dày “dễ thở” hơn?
Ăn chậm lại, giảm bớt lượng mỗi bữa
Bác sĩ Long luôn khuyên cô chú anh chị: ngày Tết không cần ăn ít, chỉ cần ăn vừa.
Mỗi bữa giảm đi một chút, nhai kỹ hơn một chút, dạ dày sẽ nhẹ gánh hơn rất nhiều.
Khi ăn chậm, não kịp nhận tín hiệu no, tránh ăn quá đà.
Ưu tiên món ấm, mềm, dễ tiêu
Giữa mâm cỗ nhiều món, hãy ưu tiên canh nóng, rau luộc, món hấp.
Những món này giúp làm dịu dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn so với đồ chiên rán, quá béo.
Đông y gọi đây là “dưỡng tỳ vị”, giữ cho tỳ vị được ấm áp và vận hành trơn tru.
Hạn chế ăn ngọt đậm và đồ chua vào buổi tối
Mứt Tết, bánh kẹo ngọt rất dễ kích thích axit dạ dày.
Buổi tối mà ăn nhiều đồ ngọt, đồ chua thì nguy cơ ợ chua về đêm và khi nằm ngủ tăng rõ.
Nếu thèm, hãy ăn vào ban ngày, lượng nhỏ.
Không nằm ngay sau ăn, dù chỉ “chợp mắt”
Ít nhất sau ăn 30–60 phút hãy mới nằm.
Nếu buồn ngủ, cô chú anh chị có thể ngồi tựa lưng, đi lại nhẹ nhàng trong nhà.
Chỉ một thay đổi nhỏ này thôi, nhiều người đã thấy ợ chua giảm hẳn.
Uống nước ấm từng ngụm nhỏ
Nước ấm giúp làm loãng bớt axit, hỗ trợ nhu động dạ dày.
Tránh uống nước lạnh, nước đá trong lúc đang ợ chua vì sẽ làm co thắt dạ dày, triệu chứng dễ nặng hơn.
Một vài mẹo đơn giản bác sĩ Long hay hướng dẫn thêm
Buổi sáng thức dậy, nếu hay đắng miệng, rát họng, có thể uống một cốc nước ấm nhỏ trước khi ăn.
Sau bữa ăn, xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn vài phút giúp khí huyết lưu thông, giảm trệ khí.
Buổi tối, kê cao đầu khi ngủ một chút nếu hay ợ chua về đêm.
Những việc này không phải “mẹo chữa bệnh”, mà là cách hỗ trợ để dạ dày tự cân bằng lại.
Khi nào ợ chua ngày Tết là dấu hiệu cần lưu tâm hơn?
Nếu sau Tết, ăn uống đã trở lại bình thường mà ợ chua vẫn kéo dài.
Nếu kèm theo đau thượng vị, buồn nôn, khó nuốt, khàn tiếng kéo dài.
Hoặc ợ chua xảy ra gần như mỗi ngày, đặc biệt về đêm.
Đó là lúc cô chú anh chị nên nhìn lại sức khỏe dạ dày một cách nghiêm túc hơn, không chỉ xử lý triệu chứng.
Lời nhắn cuối của bác sĩ Long
Tết là để vui, để sum họp, chứ không phải để dạ dày “chịu trận”. Chỉ cần điều chỉnh ăn uống và sinh hoạt một chút, ợ chua hoàn toàn có thể giảm rõ.
Nếu cô chú anh chị đang bị ợ chua kéo dài, đừng ngại để lại thông tin. Bác sĩ Long sẽ cùng cô chú anh chị nhìn lại từ gốc rễ, để dạ dày nhẹ nhàng hơn, không chỉ trong Tết mà cả những ngày sau đó.
DẠ DÀY KHỎE MẠNH
Chấm dứt ợ hơi, trào ngược và đau bao tử dai dẳng. Phục hồi tỳ vị theo nguyên lý Đông Y biện chứng.