Ngày Tết, mâm cơm nhà nào cũng có bánh chưng, bánh tét. Nhưng cũng chính sau mấy ngày Tết, bác sĩ Long nhận rất nhiều tin nhắn của cô chú anh chị than đầy bụng, ợ chua, đau âm ỉ vùng thượng vị. Vậy rốt cuộc, bánh chưng bánh tét có thật sự hại dạ dày không, hay là do chúng ta đang ăn sai cách?

Bác sĩ Long chia sẻ thẳng một điều thế này: bánh chưng, bánh tét không phải “thủ phạm xấu”, nhưng với dạ dày yếu, ăn không đúng thời điểm, đúng lượng thì đúng là… tự làm khổ mình.

Bánh chưng, bánh tét nhìn từ góc độ tiêu hóa

Muốn biết có hại dạ dày hay không, mình phải hiểu cấu tạo của bánh trước đã.

Bánh chưng, bánh tét được làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt mỡ. Đây đều là những nguyên liệu giàu năng lượng, nhiều tinh bột và chất béo.

Với người khỏe, hệ tiêu hóa tốt, ăn lượng vừa phải thì cơ thể xử lý được. Nhưng với cô chú anh chị đang có vấn đề dạ dày, tỳ vị yếu, tiêu hóa chậm, thì câu chuyện lại khác.

Gạo nếp có tính dẻo, dính, khi vào dạ dày sẽ lưu lại lâu hơn gạo tẻ. Điều này khiến dạ dày phải co bóp nhiều hơn, tiết nhiều dịch vị hơn để tiêu hóa.

Thịt mỡ lại là chất béo bão hòa, cần thời gian dài để phân giải. Khi ăn nhiều, dạ dày vừa phải nghiền tinh bột, vừa xử lý chất béo, rất dễ quá tải.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Vì sao ăn bánh chưng, bánh tét dễ đầy bụng, đau dạ dày?

Bác sĩ Long gặp rất nhiều trường hợp sau Tết mới thấy rõ vấn đề dạ dày của mình.

Lý do không nằm ở chiếc bánh, mà nằm ở cách ăn.

Gạo nếp gây “ứ trệ” trong dạ dày

Theo Y học cổ truyền, gạo nếp có tính ôn, vị ngọt, vào tỳ vị. Nhưng nếu tỳ yếu, vận hóa kém, ăn gạo nếp sẽ sinh thấp trệ.

Nói dễ hiểu, thức ăn không được tiêu hóa trơn tru, nằm lại trong dạ dày lâu hơn bình thường. Từ đó sinh ra đầy hơi, chướng bụng, ợ chua, buồn nôn.

Chất béo làm tăng tiết acid dạ dày

Thịt mỡ trong bánh chưng, bánh tét khiến dạ dày phải tiết nhiều acid hơn để tiêu hóa.

Với cô chú anh chị đã có viêm dạ dày, trào ngược, lượng acid này dễ gây xót, nóng rát vùng thượng vị, thậm chí đau âm ỉ kéo dài.

Ăn bánh khi bụng đói hoặc ăn khuya

Đây là thói quen bác sĩ Long thấy rất nhiều.

Sáng ngủ dậy chưa ăn gì, cắt ngay miếng bánh chưng cho “chắc bụng”. Hoặc tối muộn đói bụng, lại làm miếng bánh cho đỡ thèm.

Dạ dày lúc đói rất nhạy cảm. Đưa ngay một món khó tiêu vào, chẳng khác nào bắt dạ dày làm việc quá sức ngay từ đầu.

Ai là người dễ bị ảnh hưởng nhất khi ăn bánh chưng, bánh tét?

Không phải ai ăn bánh cũng đau dạ dày. Nhưng những nhóm dưới đây cần đặc biệt lưu ý.

• Cô chú anh chị đang bị viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng
• Người hay đầy bụng, chậm tiêu, ăn không thấy đói
• Người bị trào ngược dạ dày – thực quản
• Người lớn tuổi, tỳ vị suy yếu
• Người ít vận động trong ngày Tết

Với những trường hợp này, bánh chưng bánh tét không phải là món “cấm tuyệt đối”, nhưng cần ăn rất có chừng mực.

Ăn bánh chưng bánh tét thế nào để dạ dày không “kêu cứu”?

Bác sĩ Long luôn nói với cô chú anh chị: không cần kiêng cực đoan, chỉ cần ăn cho đúng.

Không ăn khi bụng đói

Trước khi ăn bánh, nên có một bữa ăn nhẹ, có rau xanh, canh ấm để “lót dạ”.

Dạ dày có nền thức ăn rồi sẽ giảm kích thích, giảm tiết acid quá mức.

Ăn lượng nhỏ, nhai thật kỹ

Mỗi lần chỉ nên ăn một miếng vừa phải. Đừng vì ngon miệng mà ăn liền hai, ba khoanh.

Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, giảm gánh nặng cho dạ dày.

Ăn kèm rau xanh, dưa hành đúng cách

Rau xanh giúp tăng chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa.

Dưa hành có tính ấm, giúp giảm bớt cảm giác ngấy. Nhưng cô chú anh chị có dạ dày yếu chỉ nên ăn rất ít, tránh ăn quá chua.

Tránh chiên rán lại bánh

Nhiều nhà thích chiên bánh chưng cho giòn. Cách này làm tăng thêm chất béo, khiến dạ dày càng khó tiêu.

Nếu muốn làm nóng lại, hấp là lựa chọn nhẹ nhàng hơn cho hệ tiêu hóa.

Không ăn bánh vào buổi tối muộn

Buổi tối, hoạt động tiêu hóa chậm hơn ban ngày. Ăn bánh lúc này dễ gây đầy bụng, trào ngược khi nằm ngủ.

Nếu thèm, nên ăn vào buổi sáng hoặc trưa, sau đó vận động nhẹ.

Dạ dày yếu có cần kiêng hẳn bánh chưng bánh tét không?

Bác sĩ Long không khuyến khích kiêng tuyệt đối, vì Tết là dịp sum vầy, ăn uống cũng là niềm vui tinh thần.

Nhưng với cô chú anh chị đang đau dạ dày nhiều, đang viêm loét tiến triển, thì nên hạn chế tối đa trong vài ngày Tết.

Đôi khi, chỉ cần một miếng bánh nhỏ cũng đủ làm cơn đau kéo dài cả tuần.

Quan trọng hơn, Tết xong mà dạ dày vẫn đầy trướng, ăn uống khó chịu, đó là dấu hiệu hệ tiêu hóa đã yếu từ trước, không phải chỉ do bánh.

Sau Tết, làm gì để dạ dày “hồi sức”?

Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị tập trung vào việc dưỡng lại tỳ vị sau những ngày ăn uống nhiều đạm, nhiều nếp.

Ăn uống thanh đạm vài ngày, tăng rau xanh, canh ấm, cháo loãng nếu cần.

Hạn chế cà phê, rượu bia, đồ cay nóng.

Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya vì dạ dày rất sợ thiếu ngủ.

Nếu đã có tiền sử đau dạ dày, trào ngược, thì sau Tết là thời điểm rất tốt để nhìn lại và điều chỉnh lại toàn bộ thói quen ăn uống, sinh hoạt.

Dạ dày không đau một ngày là hỏng ngay, mà là tích lũy từ những bữa ăn tưởng chừng rất bình thường.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Bánh chưng bánh tét không xấu, chỉ xấu khi dạ dày của cô chú anh chị đang yếu mà vẫn cố ăn theo cảm xúc. Nếu dạ dày hay đau, đầy bụng, trào ngược sau Tết, cô chú anh chị nên lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn.

Bác sĩ Long luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn kỹ hơn để giúp cô chú anh chị hiểu rõ tình trạng dạ dày của mình và có hướng chăm sóc phù hợp, nhẹ nhàng mà bền lâu.