Cứ đêm đến là phải lục đục dậy 3, 4 lần đi tiểu, rồi nằm xuống lại trằn trọc không ngủ nổi vì cái lưng đau ê ẩm như có kim châm. Nhiều cô chú anh chị cứ ngỡ đó là chuyện thường tình của tuổi tác, nhưng thực chất đó là tiếng kêu cứu xé lòng của tạng Thận đang dần cạn kiệt khí lực.

Bác sĩ Long hiểu rằng, cảm giác mất ngủ vì tiểu đêm không chỉ là sự bất tiện, nó là nỗi ám ảnh bào mòn sức khỏe mỗi ngày. Khi giấc ngủ bị ngắt quãng, huyết áp dễ tăng cao, tinh thần mệt mỏi và quan trọng nhất là Thận càng ngày càng suy yếu do không được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Trong Y học cổ truyền (YHCT), đây chính là biểu hiện điển hình của chứng Thận hư, nơi cái “gốc” của cơ thể đang lung lay dữ dội.

Tại sao Thận yếu lại gây ra cảnh đêm nằm không yên?

Để cô chú anh chị dễ hình dung, Bác sĩ Long thường ví Thận giống như một chiếc van nước và một lò sưởi của cơ thể. Thận chủ về thủy, có nhiệm vụ đóng mở để điều tiết lượng nước. Khi Thận khí còn thịnh, cái van này đóng mở nhịp nhàng, ban đêm van đóng chặt để cơ thể tập trung ngủ nghỉ. Nhưng khi Thận yếu, cái van trở nên lỏng lẻo, không giữ được nước, dẫn đến tình trạng bàng quang cứ đầy liên tục, buộc cô chú anh chị phải dậy đi tiểu dù mới uống rất ít nước trước khi ngủ.

Dưới góc nhìn Tây y, đây có thể liên quan đến sự suy giảm hormone chống bài niệu hoặc các vấn đề về tuyến tiền liệt ở nam giới, hay bàng quang tăng hoạt ở nữ giới. Tuy nhiên, YHCT nhìn sâu hơn vào phần Thận dương. Khi “lò sưởi” Thận dương bị nguội lạnh, không còn đủ nhiệt năng để chưng cất và chuyển hóa nước, nước sẽ ứ đọng và chảy xuống dưới một cách không kiểm soát. Đó là lý do tại sao tiểu đêm do Thận hư thường đi kèm với cảm giác sợ lạnh, chân tay lạnh, đặc biệt là vùng thắt lưng và đầu gối luôn thấy đau mỏi.

Cách 1: Ôn ấm Thận dương bằng liệu pháp ngâm chân và xoa huyệt Dũng Tuyền

Trong Đông y có quan niệm “chân lạnh thì Thận lạnh”. Bàn chân là nơi xa tim nhất nhưng lại là nơi bắt đầu của kinh Thận. Khi cô chú anh chị để chân bị nhiễm lạnh, hàn khí sẽ theo đường kinh này đi thẳng lên Thận, làm suy yếu khả năng chế ước nước tiểu của bàng quang, gây ra chứng tiểu đêm liên tục.

Bác sĩ Long khuyên mỗi tối trước khi đi ngủ khoảng 30 phút, cô chú anh chị hãy ngâm chân với nước ấm khoảng 40 độ C, pha thêm một chút muối hạt và vài lát gừng giã nát. Muối giúp dẫn thuốc vào Thận, gừng giúp tán hàn. Sau khi ngâm khoảng 15 phút, hãy lau khô chân và dùng ngón tay cái ấn mạnh vào huyệt Dũng Tuyền (nằm ở chỗ lõm 1/3 trước gan bàn chân) rồi xoa tròn cho đến khi lòng bàn chân nóng rực lên. Việc này giúp “dẫn hỏa quy nguyên”, đưa cái nhiệt xuống dưới để sưởi ấm Thận, giúp cô chú anh chị ngủ sâu hơn và giảm hẳn số lần phải dậy đi vệ sinh.

Cách 2: Sử dụng thực phẩm màu đen và hạn chế muối để dưỡng tinh huyết

Thận ứng với hành Thủy và màu đen. Những thực phẩm có màu đen tự nhiên như đỗ đen xanh lòng, mè đen, mộc nhĩ hay tang thầm (quả dâu tằm) có tác dụng trực tiếp vào tạng Thận, giúp bồi bổ phần tinh huyết đã bị hao tổn sau nhiều năm làm việc vất vả.

Bác sĩ Long thường hướng dẫn mọi người dùng bài thuốc đơn giản: Đỗ đen xanh lòng rang thơm, hãm nước uống hàng ngày thay trà. Tuy nhiên, có một sai lầm mà nhiều cô chú anh chị hay mắc phải là nêm nếm thức ăn quá mặn vì nghĩ “ăn mặn bổ thận”. Thực tế hoàn toàn ngược lại, vị mặn quá mức sẽ “hành” Thận, làm thận phải làm việc quá tải để lọc thải, dẫn đến cao huyết áp và đau mỏi lưng dưới. Hãy ăn nhạt lại, ưu tiên các món hấp, luộc và bổ sung các loại hạt màu đen để tạng Thận được nghỉ ngơi và phục hồi một cách tự nhiên nhất.

Cách 3: Bài tập “Ép gối dưỡng Thận” và xoa nóng vùng thắt lưng

Đau lưng do Thận hư thường là do khí huyết vùng mệnh môn bị ngưng trệ. Mệnh môn được coi là “cánh cửa của sinh mệnh”, nằm ngay giữa hai quả thận ở vùng thắt lưng. Khi cô chú anh chị ít vận động hoặc ngồi sai tư thế, cánh cửa này bị đóng lại, khiến thận khí không thể lưu thông nuôi dưỡng xương khớp.

Bác sĩ Long chỉ cho cô chú anh chị bài tập cực kỳ đơn giản: Nằm ngửa trên giường, co hai đầu gối sát vào ngực, hai tay ôm lấy gối rồi ép mạnh vào bụng khi thở ra, thả lỏng khi hít vào. Thực hiện 20 lần mỗi sáng và tối giúp kéo giãn vùng thắt lưng, giải tỏa áp lực cho cột sống. Sau đó, hãy xoa hai lòng bàn tay vào nhau thật nóng, áp chặt vào vùng thắt lưng và xoa dọc lên xuống liên tục. Hơi ấm từ bàn tay kết hợp với sự vận động của cơ lưng sẽ giúp máu huyết lưu thông, nuôi dưỡng các đốt sống lưng, từ đó đẩy lùi cơn đau ê ẩm kéo dài.

Lời khuyên từ tâm của Bác sĩ Long

Điều trị Thận hư không phải là tìm một vị “thần dược” uống vào là khỏi ngay. Đó là một quá trình lắng nghe cơ thể và điều chỉnh lối sống. Có những cô chú anh chị chỉ cần bỏ thói quen uống nhiều nước sau 8 giờ tối và tập thói quen ngủ trước 11 giờ đêm – giờ mà kinh Thận bắt đầu hoạt động mạnh nhất – là tình trạng đã cải thiện được 30-40%.

Bác sĩ Long biết mỗi người có một cơ địa khác nhau, có người đau lưng do Thận âm, có người tiểu đêm do Thận dương, cũng có người bị cả hai. Việc dùng sai thuốc, sai vị không những không giúp ích mà còn làm Thận suy nhanh hơn. Đừng nghe những lời quảng cáo về các loại thuốc bổ thận trôi nổi trên mạng mà hãy hiểu thật rõ tình trạng của chính mình.

Cái gốc có vững thì cành lá mới tươi xanh. Chăm sóc Thận chính là đang chăm sóc cho tuổi thọ và chất lượng sống của chính mình trong những năm tháng về già.

Để có một phác đồ bồi bổ Thận khí chính xác và phù hợp nhất với thể trạng riêng biệt của mình, cô chú anh chị hãy cung cấp thông tin chi tiết vào mẫu bên dưới để Bác sĩ Long có cơ sở đưa ra lời khuyên tư vấn kỹ lưỡng nhất.