Được hỏi về “thể hư” và “thể thực” trong đau dạ dày, Bác sĩ Long gặp hoài. Cô chú anh chị hay nhầm là kiểu nhẹ hay nặng, nhưng thực ra đây là cách Đông y phân loại theo cơ địa. Và dù là thể nào thì cũng có thể cải thiện nếu mình hiểu đúng gốc gác vấn đề, chăm sóc dạ dày theo cách phù hợp.
Về Tây y, đau dạ dày thường do niêm mạc bị tổn thương bởi axit, vi khuẩn HP, hoặc do stress, ăn uống thất thường. Triệu chứng quen mặt là ợ chua, nóng rát, đau lâm râm hay quặn từng cơn. Nhưng điều trị Tây y chủ yếu vẫn là giảm tiết axit, giảm co bóp hoặc diệt HP, chưa đi sâu vào căn nguyên khiến dạ dày yếu lâu dài.
Đông y thì chia làm hai hướng lớn: đau do “thực” – tức là cơ thể có ứ trệ, khí nghẽn, thức ăn tích lại; hoặc đau do “hư” – tức là tỳ vị suy, tiêu hóa kém, bụng trướng nhưng ăn không vô. Hiểu nôm na: “thể thực” như dạ dày đang tức tối vì làm việc quá tải; còn “thể hư” là kiểu làm nhiều quá giờ đuối sức rồi. Đông y không phủ nhận Tây y, mà bổ sung thêm góc nhìn về cơ địa – giúp chỉnh từ gốc, ngừa tái phát.
Với thể thực, Bác sĩ Long định hướng giải pháp giúp hành khí, tiêu thực, giảm ứ trệ. Thảo dược thường mang tính ôn, giúp dạ dày vận hành trơn tru trở lại. Châm cứu hoặc bấm huyệt vùng thượng vị cũng là cách để “giải phóng tắc nghẽn”. Ăn uống thì ưu tiên món dễ tiêu, tránh no quá, và đặc biệt đừng ăn khuya.
Với thể hư, hướng đi lại là kiện tỳ, ôn bổ vị khí – tức là “bồi lại sức” cho dạ dày. Thảo dược sẽ dùng nhóm nhẹ nhàng, dưỡng tỳ vị. Dưỡng sinh kiểu xoa bụng, thở bụng hoặc tập nhẹ sau ăn là rất tốt. Ăn thì phải ấm, mềm, đúng giờ và chia nhỏ bữa, tránh vừa ăn vừa làm, vừa ăn vừa lo.
Cô chú anh chị nào đau kiểu âm ỉ, kèm chán ăn, người mệt thì nên kiểm tra xem có đang bị thể hư. Còn nếu hay đầy bụng, ợ hơi, căng tức sau ăn thì coi chừng thể thực. Nhất là nếu kèm theo buồn nôn, sụt cân, phân bất thường thì nên đi khám sớm để loại trừ bệnh lý sâu hơn.
Đây là phán đoán ban đầu để cô chú anh chị hiểu cơ thể mình theo cách nhẹ nhàng hơn, tránh hoang mang. Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.
Cô chú anh chị để lại thông tin dưới form để được tư vấn theo đúng thể trạng – bác sĩ Long sẽ xem kỹ từng cơ địa để gợi ý hướng xử trí phù hợp nhất.