Cô chú anh chị hay thắc mắc kiểu: “Dạ dày thấy khó chịu nhưng ăn vẫn ngon miệng, có sao không bác sĩ?”. Nghe thì có vẻ vô lý, nhưng đây là tình trạng bác sĩ Long gặp rất thường trong phòng khám, và có thể gợi ý vài nhóm bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa.
Với mô tả như vậy, bác sĩ Long nghi nhiều nhất tới ba khả năng: viêm dạ dày nhẹ, trào ngược dạ dày thực quản hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng. Cả ba đều có điểm chung là dạ dày “trục trặc nhẹ” nhưng chưa tới mức ảnh hưởng cảm giác ngon miệng. Bác sĩ Long phân tích từng hướng để cô chú anh chị tự soi lại cho đúng.
Viêm dạ dày nhẹ
Theo Tây y, đây là khi lớp niêm mạc dạ dày bị kích ứng nhẹ do ăn uống không đều, stress, dùng thuốc sai cách… Triệu chứng thường là âm ỉ vùng thượng vị, hơi nóng rát nhưng không đến mức nặng. Khi ăn vào, axit được trung hòa tạm thời nên cảm giác khó chịu bớt đi, thành ra vẫn thấy ăn ngon.
Đông y gọi đây là “tỳ vị bất hòa” – tỳ yếu không vận hóa tốt, vị hỏa bốc lên gây ấm ách. Cơ thể giống như bếp lò đốt không đều, lúc thì bốc khói, lúc lại ấm áp. Đông y không phủ định Tây y, nhưng đi từ gốc: điều chỉnh tạng phủ để không bị tái phát.
Hướng của bác sĩ Long là kiện tỳ – hòa vị – giáng nghịch. Tức là giúp dạ dày vận hành trơn tru, đưa thức ăn đi đúng đường. Có thể kết hợp thảo dược giúp giảm kích ứng, châm cứu vùng thượng vị để làm dịu cảm giác, và điều chỉnh nhịp ăn uống hợp lý.
Cô chú anh chị nên tránh ăn quá no, ăn xong nằm liền, và đặc biệt đừng bỏ bữa sáng. Ưu tiên món dễ tiêu, ấm nóng, tránh đồ chua cay. Giữ cho tinh thần thoải mái cũng giúp dạ dày bớt “nhảy dựng” lên.
Trào ngược dạ dày thực quản
Nhiều người không bị ợ chua nhưng vẫn trào ngược nhẹ. Khi dạ dày đầy hơi, áp lực tăng khiến dịch axit trào lên từng chút, gây âm ỉ, nóng ran vùng ngực – thượng vị. Nhưng nếu ăn đúng bữa, cảm giác này lại giảm đi, làm cô chú anh chị thấy vẫn ăn ngon.
Đông y gọi là “vị khí nghịch hành” – khí trong dạ dày lẽ ra phải đi xuống thì lại đi ngược lên. Do tỳ yếu, can khí uất, hoặc ăn uống thất thường mà ra. Như chiếc xe máy đề hoài không nổ, lúc nổ thì phun khói đầy trời.
Hướng xử trí là giáng nghịch – điều khí – bổ tỳ vị. Bác sĩ Long thường phối hợp bấm huyệt vùng bụng – ngực để thông khí, thảo dược giúp làm dịu thực quản, điều hòa axit. Kèm theo là tập hít sâu thở chậm, ngủ kê cao đầu.
Lưu ý: nên tránh ăn muộn sát giờ ngủ, hạn chế đồ chiên rán, cà phê. Khi ăn, nhai kỹ, chậm rãi để dạ dày không bị ép quá mức.
Rối loạn tiêu hóa chức năng
Đây là nhóm bệnh “khó gọi tên”, vì đi khám thì xét nghiệm bình thường nhưng vẫn có cảm giác khó chịu: đầy bụng, ấm ách, thậm chí rối loạn đi ngoài. Dù vậy, ăn vẫn thấy ngon miệng, thậm chí thèm ăn.
Đông y xem đây là do tỳ vị hư yếu, khí trệ nhẹ. Cơ thể như cái máy chạy sai nhịp, không hỏng hoàn toàn nhưng cứ “kêu cọc cạch”. Đông y chú trọng điều chỉnh toàn thân, giúp tạng phủ tự ổn định lại nhịp sinh học.
Hướng trị của bác sĩ Long là kiện tỳ – điều khí – thư can. Nghĩa là vừa dưỡng dạ dày, vừa giúp khí huyết lưu thông, giảm stress. Có thể xoa bụng theo chiều kim đồng hồ mỗi tối trước ngủ, uống nước ấm vào sáng sớm, tập nhẹ nhàng để kích thích tiêu hóa.
Nếu cô chú anh chị thấy ăn xong mà đầy chướng nhiều, hay tiêu lỏng thất thường thì nên sớm đi khám để loại trừ nguyên nhân khác.
Đây là phán đoán ban đầu từ mô tả, nếu triệu chứng kéo dài nhiều tuần, kèm theo sụt cân, đau tăng, nôn nhiều hoặc phân có máu… thì nên đi khám sớm để kiểm tra kỹ hơn.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.
Cô chú anh chị để lại thông tin dưới form để được tư vấn theo thể trạng cụ thể, bác sĩ Long sẽ hỗ trợ chi tiết hơn nhé.