Có cô chú anh chị hỏi Bác sĩ Long: “Sao cứ mỗi lần lo lắng, căng thẳng là lại đau bụng?”. Nghe tưởng chuyện “bụng dạ yếu đuối”, nhưng thực ra đây là dấu hiệu không hiếm gặp. Theo mô tả, Bác sĩ Long nghi ngờ có thể liên quan đến 3 nhóm vấn đề: hội chứng ruột kích thích, rối loạn thần kinh thực vật hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng.

Hội chứng ruột kích thích

Theo Tây y, đây là tình trạng rối loạn chức năng đường ruột mà không tìm thấy tổn thương thực thể rõ ràng. Triệu chứng thường gặp là đau bụng, đầy hơi, đi ngoài thất thường – dễ bùng lên mỗi khi cô chú anh chị lo nghĩ nhiều, đổi cảm xúc đột ngột.

Đông y gọi là chứng “can khí phạm tỳ”. Tức là gan (can) căng thẳng làm dạ dày – ruột (tỳ vị) yếu đi. Cảm xúc không thông, khí huyết cũng tắc nghẽn, bụng dạ réo lên phản đối ngay. Đông y không phủ định Tây y, nhưng đi sâu từ gốc, chỉnh cơ địa, dưỡng tỳ, thư can thì mới bền.

Hướng của Bác sĩ Long là điều hòa khí huyết, kiện tỳ, sơ can lý khí. Có thể dùng thảo dược hỗ trợ như trần bì, bạch truật, cam thảo… kết hợp châm cứu vùng bụng, xoa bóp kinh vị. Thêm vào đó là tập dưỡng sinh nhẹ mỗi sáng, giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

Cô chú anh chị cũng nên chú ý ngủ đủ giấc, ăn đúng bữa, giảm thức ăn lạnh hoặc cay dễ kích thích ruột. Đặc biệt, nên học cách “xử lý cảm xúc” – có thể là thiền, viết nhật ký, đi bộ… giúp bụng dạ đỡ phải gồng lên mỗi lần mình lo âu.

Rối loạn thần kinh thực vật

Ở nhóm này, hệ thần kinh kiểm soát tiêu hóa hoạt động không ổn định – khi quá lo, quá vui hay tức giận, dạ dày – ruột cũng phản ứng “thái quá”. Đau bụng, nôn nao, lạnh bụng là biểu hiện thường thấy.

Đông y nhìn đây là sự mất cân bằng âm dương giữa tâm và tỳ. “Tâm hỏa vượng thì tỳ thổ khô cằn”, nên muốn ổn định thì phải dưỡng tâm an thần, kiện tỳ hóa thấp. Lối điều trị là vừa trấn tĩnh thần chí, vừa bồi bổ đường ruột.

Bác sĩ Long hay gợi ý dùng thêm các phương pháp như day huyệt nội quan, thần môn để điều chỉnh cảm xúc, giảm phản xạ “thần kinh hóa đường ruột”. Một ly trà hoa cúc ấm mỗi tối trước ngủ, một bài tập thở chậm 5 phút – đôi khi còn hiệu quả hơn cả thuốc.

Những hôm trời lạnh, ăn đồ sống lạnh, thức khuya, áp lực công việc – là các yếu tố dễ khiến triệu chứng bùng lên. Cô chú anh chị nên theo dõi kỹ để tránh lặp lại.

Với các triệu chứng như đau bụng dữ dội kèm sốt, tiêu chảy nhiều lần, sụt cân nhanh, hoặc mất ngủ kéo dài – cô chú anh chị nên sắp xếp đi khám sớm, tránh để thành bệnh lý mạn.

Đây là phán đoán ban đầu dựa trên triệu chứng mô tả. Muốn xác định rõ cần thăm khám kỹ hơn và đôi khi phải xét nghiệm để loại trừ tổn thương thực thể.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế khám chữa trực tiếp.

Cô chú anh chị để lại thông tin dưới form để được tư vấn đúng thể trạng, đúng hướng điều chỉnh – từ ăn uống tới trị liệu. Đừng để bụng dạ cứ phải chịu đựng cảm xúc thay mình!