Nhiều cô chú anh chị gặp bác sĩ Long hay than thở: “Sao dạo này người cứ như hết pin, sáng dậy uể oải mà đêm leo lên giường lại trằn trọc mãi không ngủ được”. Nó giống như một chiếc xe máy cũ, ban ngày thì hụt ga mà đêm về thì bộ máy cứ nóng hầm hập không chịu nghỉ ngơi.

Thực ra, bí quyết để “sạc” lại nguồn năng lượng này và tìm lại giấc ngủ ngon đôi khi nằm ngay trong một vị thuốc đứng đầu bảng “tứ đại danh dược” mà chúng ta vẫn thường nghe tên: Nhân sâm.

Bản chất của “thần dược” dưới góc nhìn soi chiếu của kính hiển vi

Saponin (đặc biệt là các hoạt chất Ginsenoside) trong nhân sâm hoạt động như một “người điều phối” nhạy bén, trực tiếp tác động lên hệ thần kinh trung ương để cân bằng quá trình hưng phấn và ức chế.

Nó giúp tế bào tăng cường hấp thụ oxy, giảm sản sinh acid lactic gây mỏi cơ, từ đó vừa giúp cơ thể tỉnh táo ban ngày, vừa hỗ trợ xoa dịu căng thẳng để cô chú anh chị đi vào giấc ngủ sâu hơn khi đêm xuống.

Tại sao Nhân sâm lại là “người bạn thân” của thể trạng người Việt?

Trong Đông y, nhân sâm có vị ngọt, hơi đắng, tính ôn và quy vào hai kinh chính là Tỳ và Phế. Bác sĩ Long thường ví nhân sâm giống như “nguồn phân bón” cao cấp nhất cho gốc rễ của cơ thể, đó chính là Đại bổ nguyên khí.

Khi nguyên khí dồi dào, các cơ tạng sẽ hoạt động trơn tru. Cô chú anh chị hình dung, nếu cái “bình ắc quy” trong người mình bị yếu, thì mọi hoạt động từ tiêu hóa đến thần kinh đều trục trặc. Nhân sâm giúp bồi bổ vào cái phần thiếu hụt đó, giúp khí huyết lưu thông, tâm an thì thần mới tĩnh.

Người Việt mình vốn dĩ hay gặp các vấn đề về tiêu hóa (tỳ vị kém) do khí hậu nóng ẩm và thói quen ăn uống. Nhân sâm giúp kiện tỳ, giúp ăn ngon miệng hơn, từ đó tạo ra nguồn năng lượng tự nhiên bền vững chứ không phải dạng kích thích nhất thời như cafein.

Khả năng “định tâm, an thần” – Chìa khóa cho giấc ngủ của người lớn tuổi

Nhiều người lầm tưởng uống nhân sâm là mất ngủ vì nó làm mình tỉnh táo. Nhưng thực tế, nếu dùng đúng liều lượng và đúng thời điểm, nhân sâm lại giúp trị chứng “tâm hồi hộp”, hay giật mình.

Bác sĩ Long nhận thấy, khi dùng sâm, cảm giác lo âu bồn chồn sẽ dịu bớt. Khi cái tâm đã bình an, không còn “vắt tay lên trán” suy nghĩ mông lung, thì giấc ngủ tự khắc sẽ đến một cách tự nhiên và rất sâu.

Cách dùng nhân sâm để “sạc pin” hiệu quả mà vẫn an toàn tuyệt đối

Dùng sâm không phải cứ nhiều là tốt, mà quan trọng là dùng làm sao để cơ thể hấp thụ được hết tinh túy mà không bị tác dụng ngược.

Những cách chế biến đơn giản tại nhà cho cô chú anh chị

• Hãm trà sâm: Thái nhân sâm thành lát thật mỏng. Mỗi lần dùng 1-2g, cho vào ấm, đổ nước sôi vào như pha trà. Sau 5 phút là có thể nhâm nhi. Bã sâm sau khi nước nhạt có thể nhai nuốt dần.
• Sâm ngậm tan: Đây là cách bác sĩ Long hay khuyên cô chú anh chị bận rộn. Cắt lát sâm mỏng, mỗi ngày ngậm 1 lát cho đến khi mềm thì nhai nuốt. Cách này giúp hoạt chất thấm từ từ qua niêm mạc miệng.
• Sâm hầm gà (Món ăn bài thuốc): Thích hợp cho người mới ốm dậy, cơ thể suy nhược nặng. Một con gà ác nhỏ hầm cùng 3-5g sâm sẽ là liều thuốc bổ cực lớn để hồi phục thể lực.

Liều lượng và thời điểm “vàng”

Liều lượng tham khảo an toàn là từ 2g đến 6g sâm khô mỗi ngày. Đặc biệt lưu ý, cô chú anh chị nên dùng sâm vào buổi sáng hoặc buổi trưa.

Tuyệt đối không nên dùng nhân sâm vào buổi tối muộn vì lúc này sâm có thể gây tỉnh táo quá mức, khiến cô chú anh chị khó đi vào giấc ngủ hơn.

Những ai cần “tránh xa” hoặc cẩn trọng với nhân sâm?

• Người đang bị đau bụng đi ngoài, đầy hơi, trướng bụng: Dùng sâm lúc này sẽ khiến tình trạng trầm trọng hơn (Đông y gọi là “phú quý sinh lễ nghĩa”, đang thừa trệ mà bổ thêm sâm là nguy hiểm).
• Người bị tăng huyết áp kịch phát: Sâm có thể làm tăng huyết áp trong lúc mới dùng, nên cần tư vấn kỹ của bác sĩ.
• Người đang bị cảm mạo, phát sốt.
• Trẻ em dưới 14 tuổi (trừ trường hợp suy dinh dưỡng nặng được chỉ định) và phụ nữ có thai không nên tự ý dùng.
• Lưu ý: Không dùng sâm cùng lúc với ăn củ cải hoặc uống trà đặc vì chúng triệt tiêu dược tính của nhau.

Lời nhắn nhủ từ tâm của Bác sĩ Long

Dược liệu quý đến mấy cũng chỉ là sự hỗ trợ, cô chú anh chị đừng quên lắng nghe cơ thể mình qua chế độ ăn uống và vận động nhẹ nhàng mỗi ngày. Một giấc ngủ ngon và năng lượng tràn đầy đến từ sự cân bằng giữa bổ sung dưỡng chất và giữ tinh thần lạc quan.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Mỗi thể trạng sẽ có một liều lượng và cách phối ngũ dược liệu khác nhau.

Nếu cô chú anh chị đang gặp vấn đề về sức khỏe, mất ngủ kinh niên hay suy nhược, hãy để lại tình trạng cụ thể ở form bên dưới, bác sĩ Long sẽ dành thời gian xem xét và tư vấn dựa trên thể trạng cá nhân của từng người nhé.