Tết đến là lúc cả nhà quây quần, mâm cơm đủ đầy, bánh trái không thiếu thứ gì. Nhưng với nhiều cô chú anh chị lớn tuổi, qua mấy ngày Tết lại thấy bụng dạ nặng nề, ăn không ngon, đầy hơi, ợ chua, thậm chí đau âm ỉ cả ngày. Dạ dày không “lên tiếng” ồn ào, nhưng nếu để ý kỹ, nó đã mệt từ trước Tết rồi.

Bài viết này, bác sĩ Long chia sẻ kỹ hơn để cô chú anh chị hiểu vì sao dạ dày người lớn tuổi dễ tổn thương trong dịp Tết, và làm sao để chăm sóc đúng, nhẹ nhàng mà vẫn giữ trọn không khí sum vầy.

Vì sao dạ dày người lớn tuổi dễ “đuối sức” vào dịp Tết?

Khi tuổi cao, hệ tiêu hóa không còn nhanh nhẹn như trước. Dạ dày tiết men chậm hơn, nhu động ruột yếu hơn, khả năng tự điều chỉnh cũng kém đi.

Bình thường ăn uống điều độ còn ổn. Nhưng Tết thì khác.

Ăn nhiều bữa, giờ giấc đảo lộn, món ăn lại giàu đạm, nhiều dầu mỡ, thêm bánh chưng, bánh tét, mứt ngọt… Dạ dày phải làm việc quá sức trong thời gian ngắn.

Theo góc nhìn Y học cổ truyền, dạ dày – tỳ vị của người lớn tuổi vốn đã suy. Gặp thêm “ẩm – nhiệt – trệ” từ đồ ăn ngày Tết thì rất dễ sinh đầy bụng, chướng hơi, đau âm ỉ, ăn vào không tiêu.

Ăn Tết sai cách, dạ dày sẽ phản ứng như thế nào?

Nhiều cô chú anh chị nghĩ đau dạ dày là phải đau dữ dội. Thực ra, phần lớn triệu chứng ban đầu rất âm thầm.

• Ăn không nhiều nhưng bụng vẫn căng, nặng.
• Ăn xong hay buồn ngủ, mệt rũ người.
• Ợ hơi, ợ chua nhiều hơn ngày thường.
• Buổi sáng dậy miệng nhạt, không muốn ăn.
• Vùng thượng vị âm ỉ, nhất là sau bữa tối.

Những dấu hiệu này cho thấy dạ dày đang bị quá tải, tiêu hóa kém, khí trệ lại. Nếu cố “ăn cho vui Tết” mà bỏ qua, sau Tết rất dễ bùng lên viêm dạ dày, trào ngược, rối loạn tiêu hóa kéo dài.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Những sai lầm rất hay gặp khi chăm sóc dạ dày ngày Tết

Ăn nhiều một lúc vì “ngại từ chối”

Nhiều cô chú anh chị vì sợ mất lòng con cháu, mời là ăn, gắp là nhận. Dạ dày thì không biết nể ai cả.

Ăn dồn nhiều món trong một bữa khiến thức ăn chồng chất, dạ dày không kịp tiêu, sinh đầy trướng và đau.

Ăn khuya rồi đi ngủ ngay

Tết hay thức khuya, ăn tối muộn, thậm chí ăn đêm. Dạ dày chưa kịp tiêu đã phải “nằm im” theo giấc ngủ.

Điều này rất dễ gây trào ngược, nóng rát ngực, đau tức vùng thượng vị về đêm.

Uống rượu bia để “lấy không khí”

Chỉ vài chén nhỏ cũng đủ làm niêm mạc dạ dày người lớn tuổi bị kích thích mạnh.

Rượu bia không chỉ làm tăng tiết axit mà còn làm chậm quá trình phục hồi của dạ dày.

Bác sĩ Long gợi ý cách ăn uống nhẹ dạ dày mà vẫn trọn vị Tết

Ăn ít lại, nhưng ăn thành nhiều lần

Thay vì ăn một bữa thật no, cô chú anh chị có thể chia nhỏ khẩu phần.

Mỗi bữa chỉ ăn vừa đủ no khoảng 70%. Dạ dày tiêu hóa nhẹ nhàng hơn, không bị dồn ép.

Ưu tiên món luộc, hấp, hầm mềm

Trong mâm cỗ, nên gắp nhiều hơn các món:

• Thịt luộc, gà luộc bỏ da.
• Canh rau, canh hầm xương nhạt.
• Rau xanh luộc, hấp.

Những món này giúp dạ dày làm việc “êm” hơn so với đồ chiên rán, xào nhiều dầu.

Bánh chưng, bánh tét ăn sao cho đỡ nặng bụng?

Bánh chưng không xấu, chỉ xấu khi ăn sai.

Bác sĩ Long thường khuyên:

• Mỗi lần chỉ ăn 1 miếng nhỏ.
• Ăn vào bữa sáng hoặc trưa, không ăn tối.
• Ăn kèm dưa hành, rau xanh để giảm ngán, dễ tiêu.

Uống gì trong ngày Tết để dạ dày “dễ thở” hơn?

Nước ấm là lựa chọn đơn giản mà hiệu quả

Mỗi sáng thức dậy, cô chú anh chị nên uống một cốc nước ấm nhỏ.

Nước ấm giúp kích hoạt nhẹ nhàng dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng.

Trà gừng loãng – dùng đúng cách

Gừng có tính ấm, giúp tán hàn, giảm trệ khí.

Nhưng với người lớn tuổi, chỉ nên dùng trà gừng loãng, vài lát gừng mỏng, uống sau ăn.

Không nên uống lúc đói hoặc dùng quá đậm, dễ gây cồn cào.

Sinh hoạt ngày Tết ảnh hưởng đến dạ dày nhiều hơn cô chú anh chị nghĩ

Ngủ đủ giấc giúp dạ dày phục hồi

Thức khuya liên tục làm rối loạn nhịp sinh học.

Dạ dày không có thời gian “nghỉ bảo trì”, lâu ngày sinh đau, viêm.

Cố gắng ngủ trước 23h, kể cả ngày Tết, là món quà lớn cho dạ dày.

Đi bộ nhẹ sau ăn

Sau bữa ăn khoảng 15–20 phút, đi bộ nhẹ 10–15 phút giúp:

• Thức ăn xuống dạ dày tốt hơn.
• Giảm đầy bụng, chướng hơi.
• Ngủ ngon hơn vào buổi tối.

Khi nào cần chú ý đặc biệt tới dạ dày trong dịp Tết?

Nếu cô chú anh chị có sẵn tiền sử:

• Viêm dạ dày, loét dạ dày.
• Trào ngược dạ dày – thực quản.
• Hay đau bụng, rối loạn tiêu hóa kéo dài.

Thì dịp Tết càng cần giữ kỹ hơn người bình thường.

Không nên tự ý tăng liều thuốc, cũng không nên bỏ thuốc vì “đang vui Tết”. Mọi thay đổi nên theo hướng an toàn và lắng nghe cơ thể.

Lời nhắn cuối năm từ bác sĩ Long

Dạ dày khỏe thì Tết mới thật sự trọn vẹn. Cô chú anh chị ăn chậm lại một chút, ngủ sớm hơn một chút, dạ dày sẽ đỡ vất vả rất nhiều.

Nếu sau Tết vẫn còn đầy bụng, đau âm ỉ, ăn uống khó chịu kéo dài, cô chú anh chị có thể để lại thông tin, bác sĩ Long sẽ xem kỹ tình trạng và hướng dẫn chăm sóc phù hợp hơn cho từng người.