Tết qua đi, nhiều cô chú anh chị vẫn còn nguyên cảm giác “ăn xong là bụng khó chịu”, cồn cào, đầy tức, thậm chí đau âm ỉ cả ngày. Có người nghĩ do ăn nhiều, có người lại cho rằng vài hôm là tự khỏi. Nhưng với bác sĩ Long, sau mỗi mùa Tết, dạ dày thường là cơ quan “lên tiếng” nhiều nhất.

Nếu không hiểu rõ cơ chế và điều chỉnh sớm, những cơn đau tưởng chừng thoáng qua ấy rất dễ chuyển thành viêm loét dạ dày kéo dài, ảnh hưởng cả năm chứ không chỉ vài ngày đầu xuân.

Vì sao sau Tết, dạ dày dễ đau và viêm loét hơn?

Tết là thời điểm ăn uống “phá rào” nhiều nhất trong năm. Không chỉ là ăn nhiều, mà là ăn sai nhịp, sai cách và sai cả cơ địa.

Theo góc nhìn của bác sĩ Long, dạ dày bị tổn thương sau Tết thường do ba yếu tố chính chồng lên nhau, chứ hiếm khi chỉ vì một bữa ăn.

Ăn uống dồn dập, không cho dạ dày kịp nghỉ

Ngày thường, dạ dày còn có khoảng nghỉ giữa các bữa. Nhưng Tết thì khác. Sáng chưa tiêu bữa hôm trước, trưa đã tiếp tục tiệc. Chiều bánh mứt, tối lại rượu bia.

Dạ dày phải tiết acid liên tục để tiêu hóa, trong khi niêm mạc không có thời gian phục hồi. Lâu dần, lớp bảo vệ bị bào mòn, tạo điều kiện cho viêm và loét xuất hiện.

Thực phẩm ngày Tết “nhiều vị nhưng khó tiêu”

Bánh chưng, thịt mỡ, đồ chiên rán, dưa hành, nem rán, lạp xưởng… đều ngon miệng nhưng lại nặng bụng.

Theo Y học cổ truyền, những món này dễ sinh thấp, sinh trệ. Tỳ vị phải làm việc quá sức nhưng vẫn không vận hóa kịp, dẫn đến đầy trướng, ợ hơi, đau âm ỉ vùng thượng vị.

Rượu bia – thủ phạm âm thầm làm loét dạ dày nặng hơn

Nhiều cô chú anh chị không uống nhiều, nhưng uống liên tục nhiều ngày liền. Điều này khiến niêm mạc dạ dày bị kích thích kéo dài.

Rượu bia làm tăng tiết acid, đồng thời làm mỏng lớp nhầy bảo vệ. Nếu trước đó đã có viêm dạ dày nhẹ, sau Tết rất dễ tiến triển thành viêm loét rõ rệt.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Dấu hiệu đau dạ dày sau Tết không nên chủ quan

Bác sĩ Long gặp rất nhiều trường hợp để qua vài tháng mới đi khám, khi đó tình trạng đã nặng hơn ban đầu rất nhiều.

Cô chú anh chị nên chú ý nếu sau Tết có những biểu hiện sau, kéo dài trên 5–7 ngày:

• Đau âm ỉ vùng trên rốn, nhất là khi đói hoặc sau ăn
• Ăn ít nhưng nhanh no, bụng đầy trướng
• Ợ hơi, ợ chua, nóng rát ngực
• Buồn nôn nhẹ, nhất là buổi sáng
• Người mệt, ăn uống kém, ngủ không sâu

Đây không còn là “khó tiêu do ăn nhiều” đơn thuần, mà là dấu hiệu tỳ vị đã suy yếu, dạ dày bắt đầu tổn thương thực sự.

Nhìn từ Y học cổ truyền: gốc rễ không chỉ nằm ở dạ dày

Trong Y học cổ truyền, dạ dày không hoạt động độc lập. Nó chịu sự chi phối rất lớn của tỳ và can.

Sau Tết, nhiều người không chỉ ăn uống thất thường mà còn thức khuya, stress, di chuyển nhiều. Những yếu tố này làm can khí uất, tỳ khí suy.

Khi tỳ yếu, thức ăn không được vận hóa tốt. Khi can uất, khí trệ ép xuống dạ dày. Hai yếu tố này kết hợp sẽ gây đau, đầy, viêm và lâu ngày dẫn đến loét.

Vì vậy, nếu chỉ chăm chăm “giảm acid” mà không phục hồi tỳ, điều hòa can khí, dạ dày rất khó ổn định lâu dài.

Nguyên tắc giảm đau và phục hồi dạ dày sau Tết

Bác sĩ Long luôn nhấn mạnh: muốn dạ dày bớt đau và lành lại, cần đi theo hướng “giảm kích thích – phục hồi nền tảng – duy trì ổn định”.

Giảm kích thích để dạ dày có thời gian nghỉ

Trong 2–3 tuần đầu sau Tết, cô chú anh chị nên tạm thời:

• Hạn chế tối đa rượu bia, cà phê đậm
• Tránh đồ cay nóng, chiên rán
• Ăn đúng bữa, không để quá đói rồi ăn dồn

Việc này giúp giảm tiết acid quá mức và tránh làm tổn thương thêm niêm mạc.

Ăn uống “nhẹ nhưng đủ”, không ăn kiêng cực đoan

Nhiều người sợ đau nên chỉ ăn cháo loãng kéo dài. Điều này lại khiến tỳ vị càng yếu.

Bác sĩ Long thường khuyên ăn các món:

• Cơm mềm, cháo đặc vừa
• Canh rau nấu nhừ, ít dầu mỡ
• Thịt nạc, cá hấp, trứng luộc vừa

Ăn chậm, nhai kỹ, mỗi bữa không quá no nhưng cũng không để bụng rỗng quá lâu.

Ổn định tinh thần, vì dạ dày rất “nhạy cảm với cảm xúc”

Rất nhiều ca đau dạ dày sau Tết có yếu tố stress: công việc dồn lại, tài chính, lo toan gia đình.

Khi tinh thần căng, can khí uất, dạ dày sẽ đau nhiều hơn dù ăn uống không quá sai.

Mỗi ngày chỉ cần đi bộ nhẹ, hít thở sâu, ngủ trước 23h, dạ dày đã có điều kiện hồi phục tốt hơn rất nhiều.

Khi nào cần can thiệp chuyên sâu hơn?

Nếu cô chú anh chị đã điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt 2–3 tuần nhưng:

• Đau vẫn dai dẳng
• Ăn uống ngày càng kém
• Hay buồn nôn, mệt mỏi nhiều

Thì rất có thể niêm mạc dạ dày đã viêm loét rõ ràng, không còn ở mức rối loạn chức năng đơn thuần.

Lúc này, cần được thăm khám bài bản để đánh giá mức độ tổn thương, thể bệnh theo Y học cổ truyền, từ đó có hướng phục hồi phù hợp, an toàn và bền vững hơn.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Dạ dày không “hỏng” chỉ sau vài bữa Tết, nhưng cũng không thể tự lành nếu cứ tiếp tục ăn uống và sinh hoạt sai cách. Nếu cô chú anh chị đang thấy bụng mình lên tiếng sau Tết, đừng bỏ qua.

Chăm sóc đúng lúc là cách nhẹ nhàng nhất để tránh viêm loét kéo dài. Nếu cần, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn cụ thể cho từng tình trạng, để dạ dày sớm ổn định lại từ gốc.