Tết đến, mâm cao cỗ đầy, vui thì vui thật, nhưng sau mấy ngày “ăn thả ga”, rất nhiều cô chú anh chị bắt đầu thấy bụng dạ không còn nghe lời mình nữa.
Đầy hơi, chướng bụng, ợ nóng, táo bón, tiêu chảy… toàn những chuyện quen mà năm nào cũng lặp lại.
Bác sĩ Long chia sẻ kỹ hơn để cô chú anh chị hiểu rõ vì sao Tết dễ “đánh úp” hệ tiêu hóa và làm sao để phòng tránh từ sớm, chứ đừng đợi đến lúc bụng kêu mới cuống cuồng xử lý.
Vì sao cứ đến Tết là dạ dày – ruột “biểu tình”?
Ngày thường, cơ thể quen với nhịp ăn uống tương đối đều.
Đến Tết, nhịp này bị đảo lộn hoàn toàn: ăn nhiều bữa, ăn muộn, ăn liên tục, lại thêm đủ loại món nặng bụng.
Theo góc nhìn Y học cổ truyền, tiêu hóa gắn chặt với Tỳ và Vị. Tỳ chủ vận hóa – tức là biến thức ăn thành năng lượng cho cơ thể.
Khi Tỳ Vị phải làm việc quá tải, lại gặp đồ ăn béo – ngọt – lạnh – rượu bia, thì rất dễ sinh ra “thấp trệ”, “thực tích”. Nói đơn giản là thức ăn ứ lại, không tiêu hết.
Lúc này, cô chú anh chị sẽ thấy:
- Bụng trướng căng, ăn ít cũng thấy no
- Ợ hơi, ợ chua, nóng rát vùng thượng vị
- Đi ngoài không đều, lúc táo bón, lúc tiêu chảy
- Người nặng nề, mệt mỏi, uể oải sau ăn
Đây không phải bệnh nặng ngay, nhưng nếu lặp đi lặp lại nhiều mùa Tết, tiêu hóa sẽ yếu dần đi rất rõ.
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?
Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải
Những “thủ phạm” âm thầm làm hỏng tiêu hóa ngày Tết
Ăn nhiều đạm – nhiều mỡ – nhiều đồ chiên rán
Bánh chưng, thịt đông, giò chả, thịt kho… đều ngon, nhưng đều là món nặng bụng.
Đạm và mỡ cần rất nhiều men tiêu hóa để xử lý. Khi ăn dồn dập, dạ dày và ruột không kịp thích nghi.
Hệ quả là thức ăn nằm lâu trong dạ dày, sinh đầy hơi, sinh nhiệt, sinh ợ nóng.
Ăn ngọt nhiều hơn ngày thường
Mứt Tết, bánh kẹo, nước ngọt tưởng chỉ “ăn chơi”, nhưng lại là gánh nặng lớn với Tỳ.
Trong Đông y, vị ngọt nếu dùng vừa phải thì bổ, dùng nhiều thì sinh thấp, làm Tỳ trì trệ.
Đó là lý do nhiều người ăn bánh kẹo xong thấy bụng ì, không muốn ăn cơm, miệng nhạt dần.
Rượu bia liên tục nhiều ngày
Rượu bia làm tổn thương trực tiếp niêm mạc dạ dày, lại làm gan phải làm việc quá sức.
Gan – Tỳ – Vị vốn liên quan chặt chẽ. Gan căng thẳng thì Tỳ Vị cũng rối theo.
Nhiều cô chú anh chị sau Tết hay than: ăn không ngon, miệng đắng, người nóng trong – đó là biểu hiện rất điển hình.
Ăn muộn, ăn thất thường
Ngày Tết, có khi sáng ăn trễ, trưa ăn sớm, tối ăn rất muộn.
Tiêu hóa thích sự đều đặn. Khi giờ giấc đảo lộn, dịch tiêu hóa tiết ra không đúng lúc, dễ gây đau dạ dày và rối loạn tiêu hóa.
Phòng rối loạn tiêu hóa ngày Tết: đừng đợi đau bụng mới lo
Ăn “vừa đủ” chứ không cần ăn “cho đã”
Bác sĩ Long thường nói với cô chú anh chị: ăn Tết không phải là ăn cho no, mà là ăn cho vui.
Mỗi bữa nên dừng lại ở mức vừa no khoảng 70–80%.
Khi còn thấy “chưa quá căng”, dạ dày vẫn còn không gian để co bóp và tiêu hóa tốt hơn.
Chia nhỏ bữa, đừng dồn một lúc quá nhiều
Thay vì một bữa quá thịnh soạn, có thể chia ra ăn ít hơn nhưng đều hơn.
Cách này giúp Tỳ Vị đỡ quá tải, giảm nguy cơ đầy hơi, trướng bụng.
Ưu tiên món ấm, dễ tiêu xen kẽ mâm cỗ
Trong mâm Tết, cô chú anh chị nên chủ động gắp thêm:
- Canh rau, canh củ nấu ấm
- Rau luộc, rau hấp
- Món hầm mềm thay vì toàn món chiên rán
Những món này giúp “làm dịu” dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa các món nặng phía trước.
Ăn chậm, nhai kỹ – bí quyết rất cũ nhưng cực kỳ hiệu quả
Nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ ngay từ miệng, giảm gánh cho dạ dày.
Ăn chậm còn giúp não kịp nhận tín hiệu no, tránh ăn quá đà.
Rất nhiều ca rối loạn tiêu hóa bác sĩ Long gặp đều bắt đầu từ thói quen ăn vội, ăn nhanh.
Những thói quen nhỏ giúp tiêu hóa “dễ thở” hơn trong ngày Tết
Uống nước ấm sau ăn
Sau bữa ăn khoảng 20–30 phút, uống một cốc nước ấm giúp làm loãng bớt dịch đặc trong dạ dày.
Nước ấm cũng hỗ trợ nhu động ruột hoạt động nhịp nhàng hơn.
Đi bộ nhẹ sau ăn
Không cần tập nặng, chỉ cần đi bộ chậm 10–15 phút.
Việc này giúp thức ăn di chuyển xuống ruột tốt hơn, giảm đầy bụng và buồn ngủ sau ăn.
Giữ bụng ấm, nhất là buổi tối
Ngày Tết thường gặp lạnh, nhất là miền Bắc.
Bụng lạnh thì Tỳ Vị dễ co thắt, tiêu hóa kém hơn.
Cô chú anh chị nên giữ ấm vùng bụng, tránh nằm quạt lạnh hoặc uống đồ lạnh buổi tối.
Khi nào cần đặc biệt cẩn trọng hơn?
Cô chú anh chị đã có sẵn các vấn đề như:
- Đau dạ dày, viêm dạ dày
- Trào ngược dạ dày – thực quản
- Hội chứng ruột kích thích
- Hay táo bón, tiêu chảy thất thường
Những trường hợp này càng cần giữ kỷ luật ăn uống trong Tết.
Chỉ cần “thả ga” vài ngày, triệu chứng có thể bùng lên rất rõ và kéo dài sau Tết.
Lời khuyên ngắn gọn từ bác sĩ Long
Tết là để sum vầy và tận hưởng, chứ không phải để hệ tiêu hóa chịu trận.
Cô chú anh chị chỉ cần ăn chừng mực, giữ ấm bụng, sinh hoạt điều độ là đã tránh được phần lớn rắc rối.
Nếu sau Tết vẫn thấy bụng dạ khó chịu kéo dài, đừng cố chịu, cứ chủ động để bác sĩ Long tư vấn kỹ hơn, xử lý sớm thì nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
DẠ DÀY KHỎE MẠNH
Chấm dứt ợ hơi, trào ngược và đau bao tử dai dẳng. Phục hồi tỳ vị theo nguyên lý Đông Y biện chứng.
Tham gia nhóm
