Tết đến, bàn ăn đủ đầy là niềm vui, nhưng với người có bệnh dạ dày, đó đôi khi lại là nỗi lo âm thầm. Chỉ cần ăn lệch một chút, uống quá một ly, dạ dày có thể “biểu tình” ngay trong những ngày đầu năm. Bác sĩ Long viết bài này để cô chú anh chị hiểu rõ hơn và chủ động giữ dạ dày yên ổn suốt dịp Tết.

Không phải kiêng khem khổ sở, cũng không cần né hết món ngon. Vấn đề nằm ở cách ăn, thời điểm ăn và hiểu đúng cơ thể mình đang chịu được tới đâu.

Vì sao Tết là “mùa cao điểm” của bệnh dạ dày?

Mấy ngày Tết, nhịp sinh hoạt thay đổi gần như hoàn toàn. Ăn uống thất thường, giờ giấc đảo lộn, lại thêm rượu bia, bánh mứt, đồ nếp… tất cả đều tạo áp lực lớn lên dạ dày.

Với góc nhìn Đông y, dạ dày và tỳ vị vốn thích sự điều độ. Khi ăn quá no, quá muộn hoặc ăn nhiều món khó tiêu, tỳ vị không kịp vận hóa, sinh ra đầy trướng, đau âm ỉ, ợ hơi, nóng rát.

Tây y cũng chỉ ra rằng trong dịp lễ, lượng acid dạ dày dễ tăng, trong khi lớp niêm mạc lại nhạy cảm hơn do stress, thiếu ngủ. Hai yếu tố này cộng lại khiến người có tiền sử viêm loét dạ dày rất dễ tái phát.

DẠ DÀY ĐẠI TRÀNG CỦA BẠN
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?

Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải

Cấp độ 1 (Rối loạn): Ăn đồ lạ, đồ tanh/lạnh là bị đau bụng, đi ngoài. Bụng hay sôi ục ục.

Cấp độ 2 (Trào ngược): Ợ hơi, Ợ chua, nóng rát vùng ngực (thượng vị), hay buồn nôn khi đánh răng buổi sáng.

Cấp độ 3 (Viêm đau): Đau quặn bụng từng cơn, đau khi đói hoặc cả khi no. Sụt cân, chán ăn, người xanh xao.

GỬI TRIỆU CHỨNG - NHẬN PHÁC ĐỒ ĐÔNG Y

Nhận Phác đồ Đông Y

Người đau dạ dày cần hiểu rõ “giới hạn” của mình

Bác sĩ Long hay nói với cô chú anh chị rằng: dạ dày giống như một chiếc túi có sức chịu đựng nhất định. Ngày thường đã yếu, Tết mà dồn ép liên tục thì khó mà yên.

Không phải ai cũng phản ứng giống nhau. Có người ăn bánh chưng là đầy bụng, có người lại khó chịu khi uống rượu, có người chỉ cần ăn muộn là đau ngay.

Vì vậy, điều quan trọng đầu tiên là cô chú anh chị cần quan sát cơ thể mình. Món nào ăn vào thấy dễ chịu, món nào gây cồn cào, trướng bụng, buồn nôn… hãy ghi nhớ để tự điều chỉnh.

Bánh chưng, bánh tét: ăn sao cho dạ dày không “kêu cứu”?

Bánh chưng, bánh tét là linh hồn của Tết, nhưng lại là “bài kiểm tra khó” với dạ dày. Gạo nếp dẻo, nhiều đạm, nhiều mỡ khiến quá trình tiêu hóa chậm hơn bình thường.

Với người đau dạ dày, bác sĩ Long khuyên nên ăn lượng nhỏ, chia làm nhiều lần. Đừng ăn bánh nếp khi đói vì dễ gây tăng tiết acid, cũng không nên ăn vào tối muộn.

Khi ăn bánh chưng, nên ăn kèm rau xanh, dưa hành vừa phải để cân bằng, giúp tiêu hóa tốt hơn. Tránh chiên rán bánh nếp vì dầu mỡ sẽ làm dạ dày thêm quá tải.

Thịt mỡ, đồ chiên rán và dạ dày yếu

Ngày Tết, thịt mỡ, giò chả, nem rán xuất hiện dày đặc. Đây đều là những món nhiều chất béo, khiến dạ dày phải co bóp lâu hơn để tiêu hóa.

Với dạ dày đang viêm hoặc có tiền sử loét, ăn nhiều đồ chiên rán dễ gây đầy bụng, buồn nôn, thậm chí đau quặn.

Bác sĩ Long không cấm tuyệt đối, nhưng nhấn mạnh chữ “vừa”. Mỗi bữa chỉ nên ăn một lượng nhỏ, ưu tiên hấp, luộc thay vì rán lại nhiều lần.

Bánh mứt, đồ ngọt: ngọt miệng nhưng dễ “xót” dạ dày

Bánh kẹo, mứt Tết thường nhiều đường, lại khô và dính. Khi ăn nhiều, chúng dễ kích thích niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, ợ chua.

Với người đau dạ dày, đặc biệt là người hay trào ngược, việc ăn nhiều đồ ngọt còn làm tăng nguy cơ trào acid lên thực quản.

Nếu thèm, cô chú anh chị chỉ nên ăn một chút sau bữa chính, tránh ăn lúc đói và nhớ uống nước ấm sau đó để hỗ trợ tiêu hóa.

Rượu bia ngày Tết: điều dạ dày sợ nhất

Trong tất cả các yếu tố, rượu bia là thứ khiến dạ dày tổn thương nhanh nhất. Chỉ một vài ly cũng có thể làm niêm mạc dạ dày bị kích thích mạnh.

Với người có bệnh dạ dày, rượu bia không chỉ gây đau tức thời mà còn làm vết viêm, vết loét lâu lành hơn.

Nếu không thể tránh hoàn toàn, cô chú anh chị cần tuyệt đối không uống khi đói, uống chậm, uống ít và dừng ngay khi thấy cồn cào, nóng rát.

Thời điểm ăn uống trong ngày Tết quan trọng không kém món ăn

Nhiều người nghĩ chỉ cần ăn đúng món là đủ, nhưng thực tế thời điểm ăn ảnh hưởng rất lớn tới dạ dày.

Ăn quá muộn, đặc biệt là sau 8 giờ tối, khiến dạ dày phải làm việc khi cơ thể cần nghỉ ngơi. Điều này dễ gây đau về đêm, trào ngược khi nằm.

Bác sĩ Long khuyên cô chú anh chị cố gắng giữ khung giờ ăn tương đối ổn định, dù là ngày Tết. Bữa tối nên ăn sớm và nhẹ hơn bữa trưa.

Uống nước thế nào để hỗ trợ dạ dày?

Nước ấm là người bạn tốt của dạ dày, đặc biệt trong những ngày ăn nhiều đồ nếp, đồ đạm.

Cô chú anh chị nên uống từng ngụm nhỏ, tránh uống quá nhiều nước lạnh hoặc nước có gas vì dễ làm dạ dày co thắt.

Trà gừng nhạt hoặc nước ấm sau bữa ăn có thể giúp làm ấm dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.

Đừng quên yếu tố tinh thần trong dịp Tết

Dạ dày rất nhạy cảm với cảm xúc. Lo lắng, căng thẳng, thức khuya liên tục đều khiến cơn đau dạ dày dễ xuất hiện hơn.

Tết là dịp sum vầy, nhưng cũng dễ phát sinh mệt mỏi nếu cô chú anh chị không cho mình thời gian nghỉ ngơi.

Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái chính là cách bảo vệ dạ dày đơn giản nhưng rất hiệu quả.

Dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua trong ngày Tết

Nếu trong dịp Tết, cô chú anh chị thấy đau dạ dày kéo dài, đau tăng dần, nôn ói nhiều, đi ngoài phân đen hoặc mệt lả, đó là dấu hiệu cần chú ý.

Đừng cố chịu hay tự ý dùng thuốc giảm đau vì có thể làm bệnh nặng thêm.

Việc thăm khám sớm giúp xác định rõ tình trạng và có hướng xử lý phù hợp, tránh để Tết vui thành Tết lo.

Lời nhắn của bác sĩ Long

Tết không phải là lúc dạ dày phải “hy sinh” để chiều cảm xúc. Chỉ cần ăn uống chừng mực, lắng nghe cơ thể, cô chú anh chị vẫn có thể vui Tết trọn vẹn mà dạ dày không bị hành hạ.

Nếu dạ dày đã từng đau nhiều năm, hay cứ đến lễ Tết là tái phát, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn kỹ hơn cho từng trường hợp cụ thể.

Giữ dạ dày yên, Tết mới thật sự an vui. Đó là món quà sức khỏe ý nghĩa nhất cho chính mình và gia đình.