Có một câu hỏi mà bác sĩ Long gặp đi gặp lại rất nhiều mỗi dịp lễ Tết, tiệc tùng hay họp mặt: “Uống say rồi pha nước gừng uống vào có giải rượu không bác sĩ?”.
Câu trả lời không đơn giản là có hay không, bởi nước gừng không phải “thuốc giải rượu”, nhưng nếu hiểu đúng và dùng đúng, nó lại có giá trị rất khác.
Vì sao cứ uống rượu xong là người mệt rã rời?
Trước khi bàn tới nước gừng, bác sĩ Long muốn cô chú anh chị hiểu một chút về chuyện rượu đi vào cơ thể.
Khi uống rượu bia, chất cồn (ethanol) được hấp thu rất nhanh qua dạ dày và ruột non, sau đó gan phải làm nhiệm vụ chính là chuyển hóa và đào thải.
Vấn đề nằm ở chỗ, gan chỉ xử lý được một lượng cồn nhất định trong một khoảng thời gian nhất định.
Khi uống quá khả năng đó, cồn và các chất trung gian độc hại tích tụ lại trong máu, gây ra hàng loạt cảm giác quen thuộc:
- Đầu nặng, choáng váng
- Buồn nôn, nôn nao, cồn cào dạ dày
- Mệt mỏi, rã rời tay chân
- Khát nước, miệng đắng
Theo góc nhìn Y học cổ truyền, rượu là thứ “nhiệt độc”, đi vào cơ thể sẽ làm tổn thương tỳ vị, nung nấu can (gan), làm khí huyết rối loạn.
Vì vậy, cảm giác say rượu không chỉ là “uống nhiều quá”, mà là cả hệ tiêu hóa – gan – thần kinh đều đang bị quá tải.
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?
Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải
Nước gừng giải rượu: quan niệm dân gian có đúng không?
Gừng là thứ quá quen thuộc trong gian bếp của người Việt, lại được xem như vị thuốc quý trong Đông y.
Vì thế, rất nhiều cô chú anh chị tin rằng: uống nước gừng sau khi say sẽ “giải rượu”, tỉnh nhanh.
Ở đây, bác sĩ Long cần nói rõ một điều:
Nước gừng không có khả năng trung hòa hay phá hủy cồn trong máu.
Gan vẫn là cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm chuyển hóa rượu.
Không có loại nước nào uống vào mà “đẩy” rượu ra ngay lập tức.
Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là nước gừng vô tác dụng.
Vấn đề nằm ở chỗ: tác dụng của nước gừng là gián tiếp, không phải trực tiếp “giải rượu”.
Gừng tác động lên cơ thể như thế nào khi bị say?
Trong Đông y, gừng tươi có tính ấm, vị cay, quy vào tỳ – vị – phế.
Nói dễ hiểu hơn, gừng có 3 tác động chính khi cô chú anh chị uống rượu:
1. Làm ấm dạ dày, giảm cảm giác buồn nôn
Rượu làm lạnh và kích thích niêm mạc dạ dày, khiến dạ dày co thắt bất thường.
Đó là lý do nhiều người say rượu bị nôn nao, ói mửa, cồn cào vùng thượng vị.
Nước gừng ấm giúp làm dịu dạ dày, giảm co thắt, từ đó giảm cảm giác buồn nôn.
Đây là lợi ích rõ nhất mà nhiều cô chú anh chị cảm nhận được.
2. Kích thích tuần hoàn, giúp cơ thể “dễ chịu” hơn
Gừng làm giãn mạch nhẹ, thúc đẩy lưu thông khí huyết.
Khi khí huyết lưu thông tốt hơn, cảm giác lạnh tay chân, uể oải, nặng đầu sau say có thể được cải thiện phần nào.
Cảm giác này dễ khiến nhiều người lầm tưởng rằng mình đã “tỉnh rượu”.
Thực tế, cồn vẫn đang được gan xử lý, chỉ là cơ thể bớt khó chịu hơn.
3. Hỗ trợ tỳ vị đang bị tổn thương
Sau khi uống rượu, tỳ vị bị suy yếu tạm thời, tiêu hóa kém.
Gừng giúp kích thích tiêu hóa, làm ấm trung tiêu, hỗ trợ tỳ vị hoạt động lại tốt hơn.
Điều này có lợi cho quá trình hồi phục sau say, nhất là với người hay bị đau dạ dày.
Vậy uống nước gừng sau khi say có nên không?
Câu trả lời của bác sĩ Long là: có thể dùng, nhưng phải dùng đúng người, đúng cách.
Nước gừng phù hợp khi:
- Buồn nôn, nôn nao, lạnh bụng sau khi uống rượu
- Cảm giác đầy bụng, khó chịu vùng dạ dày
- Người thể hàn, dễ lạnh, tay chân lạnh
Nhưng nước gừng không phù hợp khi:
- Người đang nóng trong, mặt đỏ bừng, khát nước dữ dội
- Đau đầu nhiều, choáng váng, tim đập nhanh
- Tiền sử viêm loét dạ dày nặng, trào ngược nặng
Trong những trường hợp này, gừng có thể làm cảm giác nóng rát tăng lên, khiến người khó chịu hơn.
Uống nước gừng thế nào để không phản tác dụng?
Bác sĩ Long gặp không ít trường hợp uống nước gừng quá đặc, quá cay rồi than rằng “uống vào thấy mệt hơn”.
Cách dùng phù hợp là:
- Dùng vài lát gừng tươi, đập dập nhẹ
- Hãm với nước ấm, không dùng nước sôi già
- Uống từng ngụm nhỏ, không uống quá nhiều một lúc
Tuyệt đối không cho thêm rượu, không cho quá nhiều đường.
Nước gừng chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, không phải “cứu cánh”.
Những điều quan trọng hơn nước gừng sau khi uống rượu
Nếu thực sự muốn cơ thể hồi phục nhanh sau rượu bia, bác sĩ Long luôn nhấn mạnh những điều sau:
1. Bù nước đúng cách
Rượu làm cơ thể mất nước.
Uống nước ấm, nước oresol pha loãng hoặc nước canh là điều cần thiết.
2. Nghỉ ngơi để gan làm việc
Gan cần thời gian.
Không có mẹo nào thay thế được giấc ngủ và nghỉ ngơi đúng nghĩa.
3. Đừng lạm dụng “mẹo giải rượu”
Uống cà phê, nước tăng lực, chanh liều cao… đều không giúp gan xử lý rượu nhanh hơn.
Thậm chí còn khiến tim mạch và dạ dày chịu thêm áp lực.
Lời khuyên của bác sĩ Long
Nước gừng không phải thuốc giải rượu, nhưng có thể giúp cô chú anh chị dễ chịu hơn nếu dùng đúng cách và đúng người.
Nếu thường xuyên phải uống rượu vì công việc, tốt nhất nên học cách bảo vệ gan và tỳ vị từ sớm, đừng để đến lúc cơ thể “lên tiếng” mới lo.
Cô chú anh chị cần tư vấn kỹ hơn về cách chăm sóc gan, dạ dày sau rượu bia, có thể chủ động nhắn cho bác sĩ Long để được chia sẻ cụ thể theo thể trạng từng người.
DẠ DÀY KHỎE MẠNH
Chấm dứt ợ hơi, trào ngược và đau bao tử dai dẳng. Phục hồi tỳ vị theo nguyên lý Đông Y biện chứng.
Tham gia nhóm
