Cứ mỗi dịp Tết đến hay những ngày rảnh rang, mâm cơm của nhiều gia đình lại có thêm dưa hành, củ kiệu. Vị chua chua, cay cay, ăn rất bắt miệng. Nhưng cũng chính lúc này, bác sĩ Long nhận được rất nhiều câu hỏi: “Ăn dưa hành, củ kiệu có làm đau dạ dày không?”.
Câu trả lời không đơn giản là có hay không. Mà quan trọng là ăn thế nào, cơ địa ra sao và dạ dày của cô chú anh chị đang ở trạng thái nào.
Dưa hành, củ kiệu là gì dưới góc nhìn tiêu hóa?
Dưa hành, củ kiệu đều là thực phẩm được muối chua. Quá trình muối làm thực phẩm lên men, tạo vị chua, cay, kích thích vị giác.
Dưới góc nhìn sinh lý hiện đại, đồ muối chua có thể kích thích tiết axit dạ dày, giúp tiêu hóa tốt hơn ở người khỏe mạnh.
Còn trong Y học cổ truyền, hành và kiệu đều có tính ấm, vị cay. Tác dụng chính là hành khí, tán hàn, giúp tiêu thực – tức hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.
Nghe qua thì tưởng là tốt cho dạ dày. Nhưng vấn đề nằm ở chữ “đúng người – đúng lúc – đúng cách”.
ĐANG "BIỂU TÌNH" CẤP ĐỘ MẤY?
Tick vào ô nếu bạn đang gặp phải
Vì sao có người ăn rất ngon, có người lại đau dạ dày?
Bác sĩ Long gặp rất nhiều trường hợp: cùng ăn một bát cơm với dưa hành, nhưng người thì thấy dễ chịu, người lại cồn cào, nóng rát thượng vị.
Sự khác biệt nằm ở nền tảng dạ dày.
Nếu dạ dày khỏe, niêm mạc còn tốt, lượng axit ổn định thì vị chua – cay nhẹ từ dưa hành, củ kiệu giúp kích thích tiêu hóa.
Nhưng nếu dạ dày đã yếu, viêm, xước niêm mạc, trào ngược, thì chính vị chua và cay này lại “đổ thêm dầu vào lửa”.
Lúc đó, dạ dày không những không tiêu hóa tốt hơn mà còn tăng tiết axit, gây đau, nóng, ợ chua, buồn nôn.
Dưới góc nhìn Đông y: dạ dày đau vì đâu?
Trong Y học cổ truyền, dạ dày thuộc Tỳ – Vị. Đau dạ dày không chỉ là tổn thương tại chỗ, mà thường do mất cân bằng khí huyết.
Có người đau dạ dày do hàn – lạnh tích tụ. Có người lại đau do nhiệt – nóng trong.
Dưa hành, củ kiệu có tính ấm và cay. Với người bị hàn vị, ăn một lượng nhỏ có thể giúp hành khí, giảm đầy trướng.
Nhưng với người đã có “vị nhiệt” – tức dạ dày nóng, viêm, dễ ợ chua – thì món này lại làm nhiệt tăng thêm.
Kết quả là đau nhiều hơn, nóng rát nhiều hơn.
Những dấu hiệu cho thấy cô chú anh chị không nên ăn dưa hành, củ kiệu
Bác sĩ Long thường khuyên cô chú anh chị nên quan sát cơ thể mình trước khi quyết định ăn hay kiêng.
- Ăn vào thấy nóng rát vùng thượng vị
- Ợ chua, ợ nóng, cảm giác trào ngược
- Đầy bụng, cồn cào, khó chịu sau ăn
- Buồn nôn, miệng đắng
Nếu có những biểu hiện này, rất có thể dạ dày của cô chú anh chị đang ở trạng thái viêm hoặc tăng axit.
Lúc này, dưa hành – củ kiệu không còn là món ăn hỗ trợ, mà trở thành yếu tố kích thích gây đau.
Ăn bao nhiêu là vừa? Đây là điểm nhiều người bỏ qua
Không ít cô chú anh chị nghĩ rằng: “Ăn một ít chắc không sao”.
Nhưng “ít” là bao nhiêu thì lại không rõ.
Bác sĩ Long thường khuyên: nếu dạ dày còn tương đối ổn, mỗi bữa chỉ nên ăn 1–2 củ kiệu hoặc vài lát hành nhỏ.
Tuyệt đối không ăn thay rau, không ăn liên tục nhiều ngày, không ăn khi bụng đói.
Ăn lúc đói, axit dạ dày tiết ra mạnh hơn, gặp vị chua cay sẽ càng dễ gây tổn thương niêm mạc.
Những trường hợp nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn
Có những đối tượng mà bác sĩ Long thường khuyên nên kiêng dưa hành, củ kiệu, ít nhất là trong giai đoạn dạ dày chưa ổn.
- Đang viêm loét dạ dày – tá tràng
- Hay bị trào ngược dạ dày – thực quản
- Đau dạ dày kèm nóng rát, ợ chua nhiều
- Dùng thuốc Tây dài ngày cho dạ dày
Với những trường hợp này, việc “cố ăn cho có không khí Tết” đôi khi lại khiến bệnh dai dẳng hơn.
Một hiểu lầm rất phổ biến: đồ muối chua giúp tiêu hóa tốt
Quan niệm này chỉ đúng với người khỏe mạnh.
Với dạ dày yếu, đồ muối chua thường làm tăng kích thích, gây co bóp mạnh và tăng tiết axit.
Ăn vào có thể thấy “đã miệng” lúc đầu, nhưng sau đó là cảm giác cồn cào, mệt mỏi.
Bác sĩ Long thường nói vui: tiêu hóa tốt không phải là ăn vào thấy ngon, mà là ăn xong thấy nhẹ bụng, dễ chịu.
Nếu vẫn muốn ăn, cần lưu ý điều gì?
Bác sĩ Long hiểu rằng dưa hành, củ kiệu là món quen, gắn với ký ức và văn hóa bữa cơm.
Nếu cô chú anh chị vẫn muốn ăn, hãy nhớ vài nguyên tắc sau:
- Chỉ ăn kèm bữa chính, không ăn riêng
- Ăn lượng rất nhỏ
- Không ăn khi dạ dày đang đau
- Không ăn buổi tối muộn
Và quan trọng nhất: lắng nghe phản ứng của cơ thể sau ăn.
Chăm sóc dạ dày không chỉ là kiêng một món
Nhiều cô chú anh chị tập trung quá nhiều vào việc “ăn hay không ăn dưa hành”.
Trong khi gốc của đau dạ dày lại nằm ở lối sống: ăn uống thất thường, stress kéo dài, ngủ muộn, lạm dụng cà phê, rượu bia.
Dạ dày giống như một người lao động bền bỉ. Nếu ngày nào cũng bị ép làm việc quá sức, thì chỉ một món chua cay cũng đủ khiến nó “lên tiếng”.
Lời khuyên ngắn gọn từ bác sĩ Long
Dưa hành, củ kiệu không phải là “thủ phạm” tuyệt đối gây đau dạ dày. Nhưng với dạ dày yếu, món này rất dễ trở thành yếu tố kích thích.
Nếu cô chú anh chị còn băn khoăn về tình trạng dạ dày của mình, đừng vội tự đoán. Bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn để cô chú anh chị hiểu rõ cơ thể mình hơn, từ đó ăn uống thoải mái mà vẫn an tâm.
DẠ DÀY KHỎE MẠNH
Chấm dứt ợ hơi, trào ngược và đau bao tử dai dẳng. Phục hồi tỳ vị theo nguyên lý Đông Y biện chứng.
Tham gia nhóm
