Có một động tác rất quen, ai cũng từng làm từ nhỏ. Nhưng càng lớn, càng nhiều người… không dám làm nữa. Đó là ngồi xổm. Đầu gối kêu răng rắc, lưng căng cứng, xuống thì khó mà đứng dậy còn khó hơn. Và cũng từ lúc bỏ quên động tác này, sinh lực, sức bền, sự dẻo dai của cơ thể bắt đầu tụt dốc lúc nào không hay.
Bác sĩ Long chia sẻ thật với cô chú anh chị: ngồi xổm không chỉ là chuyện vận động. Nếu làm đúng, đây là một “bài thuốc không đơn” cho thận khí, cột sống, khớp gối và cả sinh lực nam nữ. Nếu làm sai, nó lại trở thành nguyên nhân khiến gối đau, lưng mỏi, khí huyết bế tắc.
Vì sao ngồi xổm lại liên quan đến sinh lực?
Trong Y học cổ truyền, sinh lực không chỉ nằm ở một cơ quan riêng lẻ. Sinh lực là tổng hòa của thận khí, khí huyết, gân cốt và sự thông suốt của kinh lạc vùng hạ tiêu.
Động tác ngồi xổm, nhìn thì đơn giản, nhưng lại tác động cùng lúc lên:
- Khớp gối – nơi hội tụ của gân, xương và khí huyết
- Hông – vùng trung chuyển giữa thân trên và thân dưới
- Cột sống thắt lưng – nơi thận khí “đóng trụ”
- Vùng bụng dưới – nơi chứa đan điền, nền tảng của sinh lực
Khi ngồi xổm đúng, cơ thể phải phối hợp nhịp nhàng: thở sâu, hạ khí, giữ trục thẳng. Lúc này, khí huyết được dẫn xuống dưới, nuôi dưỡng thận và gân cốt. Đó là lý do vì sao người xưa có thể ngồi xổm hàng chục phút mà vẫn khỏe, vẫn dẻo dai.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Người hiện đại ngồi xổm kém đi vì đâu?
Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than rằng: “Bác sĩ ơi, tôi không ngồi xổm được nữa”. Không phải vì tuổi, mà vì lối sống.
1. Ngồi ghế quá nhiều, hông và cổ chân bị khóa cứng
Ngồi ghế cao lâu ngày làm khớp hông mất dần biên độ gập, cổ chân kém linh hoạt. Khi xuống xổm, cơ thể không đủ độ mềm để phân tán lực, áp lực dồn hết lên gối.
2. Lưng yếu, thận khí suy mà không biết
Trong Đông y, thận chủ cốt. Thận khí yếu thì lưng dễ mỏi, gối dễ đau. Khi ngồi xổm, lưng không giữ được trục thẳng, cơ thể buộc phải gập lưng bù trừ, dẫn đến sai tư thế.
3. Thở nông, khí không xuống được hạ tiêu
Rất nhiều người ngồi xổm mà nín thở hoặc thở gấp. Khí không xuống được đan điền thì động tác trở nên nặng nề, mất lực nâng đỡ tự nhiên.
Ngồi xổm đúng cách cho sinh lực – không phải ai cũng biết
Bác sĩ Long nhấn mạnh: không phải cứ ngồi thấp là đúng. Đúng hay sai nằm ở trục cơ thể và hơi thở.
Nguyên tắc 1: Giữ trục thẳng từ đầu đến xương cùng
Khi xuống xổm, cô chú anh chị tưởng tượng có một sợi dây kéo nhẹ từ đỉnh đầu lên trời. Lưng thẳng tự nhiên, không gồng, không khom. Nếu lưng gù, sinh lực bị “gãy khúc”, khí không lưu thông.
Nguyên tắc 2: Gót chân chạm đất – tuyệt đối không nhón
Gót chân là điểm tiếp đất của kinh thận. Nhón gót đồng nghĩa với việc cắt đường dẫn khí xuống dưới. Nếu chưa chạm gót được, đừng cố. Có thể kê gót cao nhẹ rồi tập dần.
Nguyên tắc 3: Đầu gối mở tự nhiên theo hướng mũi chân
Đầu gối không chụm vào trong. Chụm gối làm tắc khí huyết vùng bẹn – hông, lâu ngày sinh đau khớp và suy sinh lực.
Nguyên tắc 4: Thở chậm, sâu, dẫn khí xuống bụng dưới
Hít vào bằng mũi, bụng dưới phình nhẹ. Thở ra chậm bằng miệng, cảm giác khí lắng xuống đan điền. Mỗi nhịp thở là một lần nuôi dưỡng thận khí.
Mỗi lần ngồi xổm, cơ thể đang được “bảo dưỡng” ra sao?
Nếu làm đúng, chỉ sau vài tuần, cô chú anh chị sẽ cảm nhận những thay đổi rất rõ.
- Khớp gối ấm hơn, bớt lạo xạo khi vận động
- Lưng dưới vững, ít mỏi khi đứng lâu
- Bụng dưới ấm, tiêu hóa tốt hơn
- Người có sinh lực cảm thấy sung sức, dẻo dai hơn
- Người ngủ kém bắt đầu ngủ sâu hơn
Đây không phải là phép màu. Đó là hệ quả của việc khí huyết được lưu thông đúng đường, thận khí được nuôi dưỡng đều đặn.
Những sai lầm khiến ngồi xổm “phản tác dụng”
Ngồi quá lâu ngay từ đầu
Cơ thể chưa quen mà cố ngồi lâu sẽ làm gân khớp quá tải. Sinh lực không tăng mà còn hao.
Xuống nhanh – đứng bật dậy
Động tác đột ngột làm khí huyết chưa kịp thích nghi, dễ choáng, chóng mặt, đặc biệt ở người huyết áp không ổn định.
Ngồi xổm khi khớp đang viêm cấp
Đau gối, sưng nóng rõ rệt thì cần xử lý viêm trước. Không nên ép tập để rồi biến dưỡng sinh thành chấn thương.
Lộ trình bác sĩ Long khuyên cô chú anh chị nên áp dụng
- Tuần 1: Ngồi xổm nông, kê gót, mỗi lần 20–30 giây, ngày 3–5 lần
- Tuần 2: Hạ thấp dần, tập trung vào thở, giữ lưng thẳng
- Tuần 3: Bỏ kê gót nếu có thể, tăng thời gian lên 1 phút
- Sau 1 tháng: Có thể ngồi 2–3 phút nhẹ nhàng, không mỏi gối
Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể. Đau sắc, đau nhói là dừng. Căng nhẹ, ấm dần là đúng hướng.
Ngồi xổm không thay thế điều trị, nhưng là nền tảng phục hồi
Bác sĩ Long luôn nói rõ: một động tác không thể chữa bệnh. Nhưng một động tác đúng, làm đều, có thể tạo nền tảng để cơ thể tự phục hồi.
Với những cô chú anh chị đang gặp vấn đề về thận khí, sinh lực suy, đau lưng mỏi gối kéo dài, ngồi xổm đúng cách là bước khởi đầu rất đáng giá. Khi kết hợp thêm ăn uống, nghỉ ngơi và điều chỉnh lối sống, hiệu quả sẽ rõ ràng hơn nhiều.
“Sinh lực không mất đi trong một ngày, và cũng không thể phục hồi chỉ bằng một viên thuốc. Nó trở lại từ những động tác nhỏ, đúng và đều mỗi ngày.”
Nếu cô chú anh chị đọc đến đây và thấy mình đã lâu không ngồi xổm được, đừng lo. Cơ thể rất thông minh, chỉ cần được dẫn lại đúng đường.
Bác sĩ Long vẫn thường trực tiếp hướng dẫn lại những động tác nền tảng này cho nhiều cô chú anh chị khi thăm khám, vì bác sĩ tin rằng: hiểu đúng – làm đúng – cơ thể sẽ tự biết cách hồi phục.
Nếu cô chú anh chị muốn được bác sĩ Long xem lại tình trạng gối, lưng, thận khí của mình có phù hợp để tập hay cần điều chỉnh thêm gì, có thể để lại thông tin. Bác sĩ Long sẽ trao đổi kỹ hơn để mình đi chậm mà chắc, không vội nhưng đúng hướng.
Sinh lực bền là do mình giữ mỗi ngày, chứ không phải chờ đến lúc yếu mới đi tìm.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.